Kût’un tek hatırası bu müzede!

Derin Tarih Hisart Canlı Tarih ve Diorama Müzesi kurucusu Nejat Çuhadaroğlu’yla Kût zaferinden kalan yadigârları konuştu.

Kût’un tek hatırası bu müzede!

Nejat Çuhadaroğlu’yla Kût zaferinden kalan yadigârlar

Hepsini toplasanız bir avuç etmez! Zaferlerini unutan bir toplumun kaderi bu.

0. Zaferin şahitleri

Kût’un tek hatırası bu müzede!

1. Dünya Savaşı’nın muh­telif cephelerindeki başarı­ların ardından Osmanlı Devle­ti aşağıda görülen madalyaları hak edenlere takdim etmişti. Ne yazık ki henüz Kûtu’l-Amâre zaferi­ne mahsus bir madalyaya rastlamadık.

0. ‘Sıcak’ cephenin üniformaları

Kût’un tek hatırası bu müzede!

Askerlerimiz savaşın her iki anlamda ‘sıcak’ cephelerinde bu üniformayı kullanmış. Bunlara Çanakkale’de ve Filistin-Irak cephe­lerinde rastlıyoruz. Kût’ul-Amâre’nin coğrafî şartları düşünüldüğünde ora­da da kullanıldığını söyleyebiliriz

0. Enveriye şapkaları

Kût’un tek hatırası bu müzede!

1. Dünya Savaşı’nda Osmanlı askerle­rinin kullandığı Enveriye şapkaları. Kût’ul-Amâre’de de bu başlıkların kullanıldığını söyleyebiliriz. Üzerlerindeki kan lekelerinden Osmanlı askerlerinin nasıl kahramanca çar­pıştığı anlaşılır. Bu şapkalar bize onları hatıra olarak yan­larında götüren İngiliz askerlerinden ulaştı. Ne yazık ki Türkiye’den koleksiyonlara intikal eden savaş objelerinin sayısı oldukça kısıtlı.

0. Kût’un yegane emaneti

Kût’un tek hatırası bu müzede!

Kûtu’l-Amâre’nin hatırasını yaşatmak için subaylara verilen peçetelik. Doğrudan Kûtu’l-Amâre ile ilgili elimizdeki tek obje olma özelliğini taşıyan peçetelik savaşın cereyan ettiği coğrafyadan bazı unsurlarla süslenmiş. İlk bakışta 100 yıl önce savaş meydanını düşmana dar ettiğimiz fakat masa başında kaybettiğimiz Ortadoğu’yu hatırlatıyor.

0. Sömürgeci şapkası

Kût’un tek hatırası bu müzede!

İngiliz ve İtilaf devletleri yanında savaşan sömürge askerlerinin kullandığı şapkaları Ça­nakkale’de olduğu gibi Arap yarımadasındaki cephelerde de görüyoruz. Bizim Enveriyeler ile kıyaslandığında daha kaliteli bir malzemeden yapıldığı açık. Ne var ki bu kalite farkı da hezi­metlerine engel olamadı.

0. Savaş ‘sanki’ yeniden yaşanıyor

Kût’un tek hatırası bu müzede!

Zafere giden yolda muharebeden bir canlan­dırma. O gün savaş meydanında neler yaşandığı­nı çok fazla bilmiyoruz. Maalesef elimizde yeterli görsel malzeme de yok. Ben Kût şehrinin fizikî şartlarını düşünüp böyle bir mizansen oluştur­dum. Muharebenin ne kadar şiddetli geçtiğine şahitlik etmek için bu dioramaya dikkatlice bak­mak gerekiyor.

0. Coğrafyaya uygun kıyafetler

Kût’un tek hatırası bu müzede!

1. Dünya Savaşı sırasında Ortadoğu coğrafyasın­daki Osmanlı askerleri bu dioramadaki gibi görü­nüyordu. Bu figürleri fotoğraflar ve hatıralardan yo­la çıkarak hazırladım. Askerlerin ellerindeki tüfek ve mitralyöz o dönemde kullanılmış. Bölge şartları­nı iyi bilen askerler iklime uygun giyinmişler. Baş­lıklar ve kıyafetleri bunun delilleri.