İsmail Canbulat

GZT YAZARI

Bahar Kardeşliği

"Güneş, ışınlarını insanlarının ayakları altına serdiği için en yukardan parıldamaktadır."* Bahar geldi! Öyle bir iklime girdik ki… Aşk gibi! Bahar bütün renkleriyle, çiçekleriyle, nefesleriyle yürüyor üzerimize! Bize göz kırpıyor, gönül yaylarımızı

Zeynep Temizer Atalar

GZT YAZARI

Çalışan Anne Suçlu Anne

Bir “çalışan anne” olarak en sık aldığım sorulardan bir tanesi de annenin çalışmasıyla, çalışmamasıyla ya da çalışmaya başlaması için en ideal dönemin ne zaman olduğuyla ilgilidir herhalde. Öyle sanıyorum ki bu sorunun en uygun cevabı, anne ve çocuğu

Ayşe Nur Ayyıldız

GZT YAZARI

Nuruosmaniye Camii

'İnsan içinde kaybettiğini dışında bulamıyor' derdi bir yakınım. Bir saniyenizi ayırıp bu cümleyi biraz düşünün, hayatınızdaki yansımasına bir bakın zira boyundan oldukça büyük anlamlar taşıyor. Senelerce doğruluğundan oldukça emin olduğum bir söz ol

Mehmet Çelik

DERIN TARIH YAZARI

Garnizon Cumhuriyeti ve Milli İrade gaspı

20 yüzyılla birlikte gelişmiş ülkelerde krallıklar ve imparatorluklar tasfiye edilmiş, yerlerine ulus devlet modelli cumhuriyetler kurulmuş; bu sistemlerin merkezî ruhunu teşkil eden milliyetçi/ ulusalcı anlayış ideolojik bandajla, asker ve sınıfsal

Ayşe Nur Ayyıldız

GZT YAZARI

Manchester By The Sea

Vizyona giren filmleri, daha beyaz perdede arz-ı endam etmeden takip edip elemek ve ona göre muhakkak sinemada izlemem gerek ve evde izlesem de olur şeklinde kategorize etmek gibi tuhaf bir alışkanlığım vardır. Sinemada izlemeye karar verdiklerimi de

İsmail Canbulat

GZT YAZARI

Bir mühendis şantiyede neler öğrenir?

Üniversitede okurken başlayan şantiyecilik maceram (bir süre, efsane bir dizinin senaryo grubunda çalışmış olsak da) tam 30 yıla dayanmış. Bunca yılın sonunda şantiyelerde öğrendiklerim, bana özel hayatımda da meslek yaşantımda da çok yardımcı oldula

Şeyma Özin

GZT YAZARI

Bittiği yerden başlamak sahiden kolay mı?

Yaşamak ile ilgili deneyimlerim, hayatın bir şeyleri döve döve öğretmesi ile keyifli bir hal almaya başladı. Çünkü ben elindeki şeyin kıymetini, hatta elinde bir şey olduğunu ancak onu kaybettiğinde farkedenler kavmindenim.Bugün artık hepimizin putu

Prof. Dr. Norman Stone

DERIN TARIH YAZARI

Ermeni soykırımını reddettiğim için cezam ne olur?

Mart 1894'te Horen Aşıkyan Efendi adlı bir Ermeni Patriği Kumkapı Kilisesindeki vaazında cemaatine bir uyarıda bulundu. Devrimci Ermeni milliyetçileri iş başında ve oldukça tehlikeliler, diyordu. Ermeniler 1000 yıldır Türklerle bir arada yaşıyordu; B

Prof. Dr. M.Şükrü Hanioğlu

DERIN TARIH YAZARI

Osmanlıda soyut bir ideal olarak Hakimiyet-i Milliye

“Hakimiyet-i Milliye” 1908 öncesinde de tartışılan bir kavramdı; onu “Cumhuriyet”le özdeşleştirmek hatalı bir yaklaşım olur. İstiklal Savaşı'nda “hakimiyet-i milliye” kavramına bir ideal olarak fazlasıyla atıfta bulunulmuştur. Hey'et-i Temsiliye ile

Prof. Dr. Semavi Eyice

DERIN TARIH YAZARI

İstanbul’un imar bahanesine kurban edilen camileri

Geçen sayıda kaleme aldığım harap camiler bahsine devam ediyorum. Burada anlattığım camiler yıkılanların bir kısmını teşkil ediyor; dolayısıyla listeyi uzatmak mümkündür. İlk olarak Şehzadebaşı'ndan Edirnekapı'ya uzanan ana caddenin

Prof. Dr. Semavi Eyice

DERIN TARIH YAZARI

Osmanlı mirası camilere nasıl kıydık?

İstanbul'un surlarla çevrili, “suriçi” dediğimiz üçgen biçimindeki merkezi Osmanlı tarihi boyunca irili ufaklı pek çok cami ve mescide evsahipliği yapmıştı. Ayrıca şehrin bilhassa yüksek kısımlarını taçlandıran selatin külliyeleri inşa edilmişti.

Ayşe Nur Ayyıldız

GZT YAZARI

İki Arada Bir Yerde

'Ben Avrupa'ya giderken kafam önümde eğik gitmiyorum. Çünkü çocuk, kadın ve ihtiyar öldürmedik. Çünkü hiçbir kutsal yere saldırmadık. Oysa onlar bunların tamamını yaptılar. Hem de Batı'nın gözü önünde; Batı medeniyeti adına.'Aliya İzzetbegoviçİnsana

Zeynep Temizer Atalar

GZT YAZARI

Korkmasından Korkunca

Yapılan bazı araştırmalara göre doğuştan sahip olduğumuz duygular var ve bunlardan bir tanesi de “korku”. Yani zaman zaman korkmak oldukça doğal hatta belli bir oranda yaşamamız, güvende kalmamız için de sağlıklı. Karşımızda havlayıp koşarak üzerimiz

İsmail Canbulat

GZT YAZARI

Naylon Duyarlılıklar İşportacısı

“Mükemmel olmayı bırak. Her şey olduğu gibi gelişsin!”“Eğer ne istediğini bilmezsen, bir bakmışsın istemediğin bir sürü şeyin olmuş.”“Sahip oldukların zamanla sana sahip oluyor, ne yaparsan yap!”“Konforun peşinde koşarken birçok şeyi kaybediyoruz, fa

Şeyma Özin

GZT YAZARI

“Reis” filminin düşündürdükleri

Bugün size Reis filminden bahsedeceğim dostlarım, buyrun sohbete. Yönetmenliğini Hüdaverdi Yavuz'un yaptığı 5 Milyon TL bütçeli Reis filminde, Recep Tayyip Erdoğan'ın yetiştiği Kasımpaşa'nın samimiyeti ve kültürel öğeleri gerçekçi yansıtılmış. Erdoğa

Dilimizde insan sağlığı ile ilgili bazı dua cümleleri vardır. Âmâ bir insanla karşılaştığımızda, gözlerimizin ne büyük bir ilahî lütuf olduğunun idrâkine varır ve “Allah kimseyi gözsüz etmesin” deriz. Eli ayağı tutmayan bir insan gördüğümüzde “Allah kimseyi elsiz ayaksız bırakmasın”, sağır ve dilsiz birine rastladığımızda da “Allah kimseyi lâl ve sağır yapmasın” deriz.

Aşağı yukarı bunlara benzer hemen hemen her organla ilgili dua cümlelerimiz vardır. Aklını ve hafızasını yitirmiş bir kimse gördüğümüzde, “Allah kimseye akıl noksanlığı vermesin” deriz ki, bu cümle aynı zamanda bir atasözü, bir özdeyiş şekline gelerek daha derin anlamlar taşımaya başlamıştır. Çünkü gözleri görmeyen, eli ayağı tutmayan, sağır ve dilsiz olan insanlar zor da olsa hayatlarını devam ettirebildikleri gibi, bir kimlik sahibidirler ve bu kimliklerinin farkındadırlar. O, âmâ olan Hasan'dır; o, sağır ve dilsiz olan Fatma'dır; o, eli ayağı olmayan Ali'dir. Ama aklını ve hafızasını kaybeden kişi, fiziki olarak var olsa ve hayatını biyolojik olarak devam ettirebilse de kimliğinin farkında değildir, onu kaybetmiştir. O, Ahmet olduğunun farkında değildir. O, dostunu düşmanını ayırt edemez. O, alacağını vereceğini hesaplayamaz. O, istikbâlini ve geleceğini planlayamaz!

Milletler de insanlar gibidir. Nitekim bir insan topluluğundan oluşurlar. Bir yönleri eksik gedik de olsa hayatiyetlerini devam ettirebilirler. Sanayileri gelişmemiş, tarım ve ziraatları yetersiz veya sağlık sektörleri geri kalmış olsa da tıpkı engelli bir insan gibi varlıklarını devam ettirebilirler. Ama hafızasını kaybeden Ahmet gibi akıl ve belleklerini kaybederlerse varlıkları büyük bir risk altına girer.

Milletlerin hafızaları tarihleridir. Bu hafıza kaybolur veya yalan yanlışla, saptırmalarla problemli bir hâle gelirse, o milletin istikbâli tehlikeye girer. Tıpkı hafızasını kaybeden insan gibi, dostunu düşmanını ayırt edemez, alacağını vereceğini hesaplayamaz, istikbâlini ve geleceğini planlayamaz. Okyanusun ortasında kalmış pusulasız bir gemiye benzer. Gideceği yönü kestiremez, hedefinde de ulaşacağı bir liman yoktur. Okyanusun ortasında gündelik dalgalarla boğuşur. Dalgalar onu nereye sürüklerse, itiraz hakkı olmadan o yöne savrulur gider. Her atlattığı dalgaya şükreder, aniden gelecek bir dalga endişesiyle ise çırpınır durur.

Hafızasız toplumlar da böyledir. Politikalarını, geleceklerini günlük olarak belirlerler. Onların 20 yıl sonrası, 30 yıl sonrası için plan ve projeleri yoktur. İçeride ve dışarıda meydana gelen hadiselerin peşine takılarak sürüklenirler. Bu nedenle milletler için tarihin önemi büyüktür.

Değerli dostum Sayın Mustafa Armağan'ın kendi özel çalışmaları ve çıkardığı Derin Tarih dergisi bu yalan yanlışla saptırılmış hafızanın tamiri hususunda çok önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Değerli dostumun uzun zamandır “Hocam sizi bu dergide görmek istiyoruz” çağrıları neticesinde vicdanen, bilimsel haysiyet ve anlayış sonucu buna zaman ayırmam kaçınılmaz oldu.

İnşallah bundan sonra her sayıda “Tarihi nasıl algılamalıyız? Tarihi nasıl yorumlamalıyız? Olaylara, kaynaklara nasıl yaklaşmalıyız?” soruları üzerine kafa yoran, Tarih Felsefesi ağırlıklı yazılar kaleme alacağım. Fırsat buldukça da, bu köşenin yanı sıra araştırma konuları yazacağım. Derin Tarih okuyucularına bu vesileyle “Merhaba” diyorum.