Mehmet Çelik

DERIN TARIH YAZARI

Garnizon Cumhuriyeti ve Milli İrade gaspı

20 yüzyılla birlikte gelişmiş ülkelerde krallıklar ve imparatorluklar tasfiye edilmiş, yerlerine ulus devlet modelli cumhuriyetler kurulmuş; bu sistemlerin merkezî ruhunu teşkil eden milliyetçi/ ulusalcı anlayış ideolojik bandajla, asker ve sınıfsal

Ayşe Nur Ayyıldız

GZT YAZARI

Manchester By The Sea

Vizyona giren filmleri, daha beyaz perdede arz-ı endam etmeden takip edip elemek ve ona göre muhakkak sinemada izlemem gerek ve evde izlesem de olur şeklinde kategorize etmek gibi tuhaf bir alışkanlığım vardır. Sinemada izlemeye karar verdiklerimi de

İsmail Canbulat

GZT YAZARI

Bir mühendis şantiyede neler öğrenir?

Üniversitede okurken başlayan şantiyecilik maceram (bir süre, efsane bir dizinin senaryo grubunda çalışmış olsak da) tam 30 yıla dayanmış. Bunca yılın sonunda şantiyelerde öğrendiklerim, bana özel hayatımda da meslek yaşantımda da çok yardımcı oldula

Şeyma Özin

GZT YAZARI

Bittiği yerden başlamak sahiden kolay mı?

Yaşamak ile ilgili deneyimlerim, hayatın bir şeyleri döve döve öğretmesi ile keyifli bir hal almaya başladı. Çünkü ben elindeki şeyin kıymetini, hatta elinde bir şey olduğunu ancak onu kaybettiğinde farkedenler kavmindenim.Bugün artık hepimizin putu

Prof. Dr. Norman Stone

DERIN TARIH YAZARI

Ermeni soykırımını reddettiğim için cezam ne olur?

Mart 1894'te Horen Aşıkyan Efendi adlı bir Ermeni Patriği Kumkapı Kilisesindeki vaazında cemaatine bir uyarıda bulundu. Devrimci Ermeni milliyetçileri iş başında ve oldukça tehlikeliler, diyordu. Ermeniler 1000 yıldır Türklerle bir arada yaşıyordu; B

Prof. Dr. M.Şükrü Hanioğlu

DERIN TARIH YAZARI

Osmanlıda soyut bir ideal olarak Hakimiyet-i Milliye

“Hakimiyet-i Milliye” 1908 öncesinde de tartışılan bir kavramdı; onu “Cumhuriyet”le özdeşleştirmek hatalı bir yaklaşım olur. İstiklal Savaşı'nda “hakimiyet-i milliye” kavramına bir ideal olarak fazlasıyla atıfta bulunulmuştur. Hey'et-i Temsiliye ile

Prof. Dr. Semavi Eyice

DERIN TARIH YAZARI

İstanbul’un imar bahanesine kurban edilen camileri

Geçen sayıda kaleme aldığım harap camiler bahsine devam ediyorum. Burada anlattığım camiler yıkılanların bir kısmını teşkil ediyor; dolayısıyla listeyi uzatmak mümkündür. İlk olarak Şehzadebaşı'ndan Edirnekapı'ya uzanan ana caddenin

Prof. Dr. Semavi Eyice

DERIN TARIH YAZARI

Osmanlı mirası camilere nasıl kıydık?

İstanbul'un surlarla çevrili, “suriçi” dediğimiz üçgen biçimindeki merkezi Osmanlı tarihi boyunca irili ufaklı pek çok cami ve mescide evsahipliği yapmıştı. Ayrıca şehrin bilhassa yüksek kısımlarını taçlandıran selatin külliyeleri inşa edilmişti.

Ayşe Nur Ayyıldız

GZT YAZARI

İki Arada Bir Yerde

'Ben Avrupa'ya giderken kafam önümde eğik gitmiyorum. Çünkü çocuk, kadın ve ihtiyar öldürmedik. Çünkü hiçbir kutsal yere saldırmadık. Oysa onlar bunların tamamını yaptılar. Hem de Batı'nın gözü önünde; Batı medeniyeti adına.'Aliya İzzetbegoviçİnsana

Zeynep Temizer Atalar

GZT YAZARI

Korkmasından Korkunca

Yapılan bazı araştırmalara göre doğuştan sahip olduğumuz duygular var ve bunlardan bir tanesi de “korku”. Yani zaman zaman korkmak oldukça doğal hatta belli bir oranda yaşamamız, güvende kalmamız için de sağlıklı. Karşımızda havlayıp koşarak üzerimiz

İsmail Canbulat

GZT YAZARI

Naylon Duyarlılıklar İşportacısı

“Mükemmel olmayı bırak. Her şey olduğu gibi gelişsin!”“Eğer ne istediğini bilmezsen, bir bakmışsın istemediğin bir sürü şeyin olmuş.”“Sahip oldukların zamanla sana sahip oluyor, ne yaparsan yap!”“Konforun peşinde koşarken birçok şeyi kaybediyoruz, fa

Şeyma Özin

GZT YAZARI

“Reis” filminin düşündürdükleri

Bugün size Reis filminden bahsedeceğim dostlarım, buyrun sohbete. Yönetmenliğini Hüdaverdi Yavuz'un yaptığı 5 Milyon TL bütçeli Reis filminde, Recep Tayyip Erdoğan'ın yetiştiği Kasımpaşa'nın samimiyeti ve kültürel öğeleri gerçekçi yansıtılmış. Erdoğa

Ayşe Nur Ayyıldız

GZT YAZARI

Biz Heybeli’ de Her Gece..

14 yaşındayım, dünyaya ve kafamızın içindekilerin aykırılıklarına halen anlam veremediğim seneler. Nereden icap etti bilmem ailenin kadınları olarak belediye tarafından düzenlenen bir Heybeliada gezisine katılmaya karar verdik. Daha önce ada hakkında

Prof. Dr. Semavi Eyice

DERIN TARIH YAZARI

İstanbul’un büyük yangınlarından 1870 Beyoğlu Yangını

Tarihî İstanbul kurulduğundan itibaren çok büyük yangınlar geçirmiş ve efsanedeki zümrüd- ü anka kuşu gibi derhal küllerinden yeniden doğmuştur. Haliç'in kuzeyinde bulunan Galata bölgesi de sık sık böyle yangın afetleriyle karşılaşmıştır. Galata'nın

Prof. Dr. Norman Stone

DERIN TARIH YAZARI

İngiltere’nin kadim kardeşleri: Keltler

Büyük Britanya'nın neredeyse tamamında İngilizce konuşuluyor olmasına karşın İngiltere'nin tamamıyla homojen bir ulus-devlet olduğunu söyleyemeyiz. Keltik kökene sahip insanlar da bulunuyor İngiltere'de: Dilleri hala konuşulan İrlandalılar, İskoçlar

Ufak bir testle başlayalım. Bu testin sahibi meşhur sanat tarihçisi Gombrich. Test çok basit: Annenizin vesikalık bir fotoğrafını elinize alın ve bir iğneyle fotoğraftaki annenizin gözlerini oymaya başlayın.

Soru şu;

Bu size kendinizi garip hissettirdi mi?

Cevabınız evet ise, elinizdekinin sadece bir fotoğraf olduğunu tekrar hatırlatalım. O fotoğrafa ne yaparsanız yapın anneniz bundan etkilenmeyecek. Fotoğraf, fotoğraflanan kişinin bir parçasıdır diye düşünüyorsanız o vakit durum başka, benden söylemesi çok tehlikeli bir yola girmiş olabilirsiniz (bkz. putperestlik)

Suretlerin asıllarla ilişkisi tamamen bizimle ilgilidir. Annenizin fotoğrafını iğneyle gözleri oyulmaması gereken bir yere siz oturtuyorsunuz, fotoğrafın kendisi değil, anneniz değil. Hiç ateş yakmak için gazete tutuşturdunuz mu? Ya da bir dergiyi çöpe attığınız oldu mu? Onların da üzerlerinde başkalarının annesinin, çocuğunun fotoğrafı var. Bunları yaparken de garip hissetmiş miydiniz?

Dünyayı kim yönetiyor sorusu da suretler ve asıllarla ilgili bir mesele.

Meşhur tabloyu bilirsiniz. Hani üzerinde kocaman bir pipo resmi olan ve altında da “Ceci n'est pas une pipe (Bu bir pipo değildir)" yazan resim. Bilmeyenler için işte bir kopyası.



Gerçekten de burada gördüğümüz şey pipo değildir, elinize alıp içine tütün doldurup kullanamazsınız, sadece pipo'nun resmidir. Resim kendisinin, konu ettiği şeyden başka bir şey olduğunu hatırlatmaktadır. Eğer bir sanat eserine “çiçek resmi", “insan resmi" “araba resmi" “ev resmi" diye bakarsanız aslında suretlerin sizi yönetmesine izin veriyorsunuz demektir. Sureti eserin kendisi sanmış ve gerçeği gözden kaçırmışsınızdır. Semazenlere bakarken dönüp duran insanlar mı görüyorsunuz sadece?

Karnımız acıktığında aynada görünen meyveyi değil, masanın üstünde duran meyveyi yiyip açılığımızı bastırabileceğimizi biliriz. Ayna dediğimiz gösterdiği şeylerden başka bir şeydir. Dünyada olan bitenlere karşı takındığınız tavır sizin için dünyayı kimin yönettiğinin cevabıdır. Açlığın sona ermesini Birleşmiş Milletler'den, savaşların bitmesini askerlerden bekliyorsanız sorgulamanız gereken bir şey yok.

“Bu bir pipo değildir" resmi bize dünyanın yöneticisini bulmanın yolunu gösterebilir. Resme bakıp “Bu bir pipodur" dersek Afrika'da açlıktan ölen çocuğu bir surete indirgeriz ve surete göstereceğimiz önem ve saygı oranınca soruna sahip çıktığımızı varsayarız. Resimdeki pipo'nun pipo olmadığını kabul ettiğimizde ise Afrika'da ölen çocuk suret olmaktan çıkar, onun kurtulması bütün dünyadaki insanların kurtulması haline gelir.

Şimdi hayal gücümüzü çalıştırıp, resimdeki pipo yerine kendi resminizi koyun ve altına “bu bir insan değildir" yazın. Başkaları sizin başrolde olduğunuz bu tabloya baktığında ne düşünsün isterdiniz?

Cevabınız, dünyanın yönetiminde sizin konumunuzu belirleyecek.