Boeing 737 Max krizi derinleşiyor: Yeni hata tespit edildi

HİKMET YALÇINKAYA AA, DİĞER, GZT 3 DAKİKADA OKUNUR

İki uçak kazasının ardından tüm dünyada uçuşları durdurulan 'Boeing 737 Max' tipi uçakların uçuş bilgisayarındaki bir veri işleme hatasının, uçağın, pilotların kontrolü dışında irtifa kaybetmesine yol açabileceğini belirlendi. Halihazırda tekrar testlere tabi tutulan modelden THY'nin filosunda da 24 adet uçak bulunuyor. Yeni tespit edilen hata nedeniyle uçuş yasağının sürdüğü uçağın hizmete girme süresinin ise uzayabileceği öne sürülüyor.

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Endonezya ve Etiyopya'da meydana gelen kazaların ardından uçuşları durdurulan "Boeing 737 Max" tipi uçaklarda yaptığı teknik incelemelerde yeni bir güvenlik riskinin varlığını tespit etti.

Boeing'in son 'arızası' ne anlama geliyor?

Bloomberg'de yer alan habere göre, FAA yaptığı uçuş simülasyonlarında, B737'lerin uçuş bilgisayarındaki veri işleme hatasının, uçağın, pilotların kontrolü dışında irtifa kaybetmesine yol açabileceğini belirledi.

FAA, Boeing'den söz konusu hatayı giderecek tasarım değişikliklerini yapmasını istedi.

Hatanın her ne kadar daha önce yaşanan iki kazaya yol açan "Manevra Karakteristiği Takviye Sistemi" (MCAS) adı verilen kontrol yazılımıyla ilgisi bulunmadığı belirtilse de diğer kazalarda olduğu gibi kontrol dışı dalışlara yol açabileceği ifade edildi.

'Nedir bu Boeing krizi?' sorusuna 6 yanıt
Gündem

MCAS'nin uçağın kuyruğundaki küçük bir kuyruğu harekete geçiren motora bağlı olduğuna dikkati çeken uzmanlar, uçuş bilgisayarının da aynı mekanizmayı pilotların kontrolü dışında harekete geçirebileceği uyarısında bulundu.

Boeing firmasının montaj bölümü böyle görüntülenmişti.

Şimdi ne olacak?

Boeing Sözcüsü Gordon Johndroe, yaptığı açıklamada, şirketin FAA'nın yeni bulgusuyla hemfikir olduğuna işaret ederek uçuş kontrol yazılımlarının yenilenmesine yönelik çalışmalar kapsamında hatanın ele alınacağını bildirdi.

Söz konusu sorunu gidermenin pilotların yükünü hafifleteceğini vurgulayan Johndroe, "Uçaklarımızın güvenliği birinci önceliğimizdir. 737 Max'leri güvenle yeniden hizmete sokmak için FAA ile yakın iş birliğini sürdürüyoruz." ifadesini kullandı.

Boeing ne zamandır uçuş yapamıyor?

737 Max'ler, dünya genelinde getirilen uçuş yasakları nedeniyle 13 Mart'tan bu yana uçuş yapamıyor. Yeni tespit edilen hatanın da uçakların yeniden hizmete sokulma süresini uzatabileceği belirtiliyor.

FAA, bağımsız olarak oluşturduğu Teknik Danışma Kurulu ile Boeing'in yazılım güncellemeleri üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor.

Uçağın yasaklanması 500’den fazla uçağı kullanmayacak olan American, Norwegian, Tui and Ryanair gibi havayolu şirketlerinin bilet iptallerine neden olurken şirketlerin bu sürede 'zarar' yazmasına neden oldu.

Boeing 737 Max 8 krizi nasıl başladı?

Etiyopya Hava Yollarına ait Boeing 737 Max 8 tipi yolcu uçağı, 10 Mart'ta Addis Ababa'dan Kenya'nın başkenti Nairobi'ye gitmek için havalandıktan kısa süre sonra düşmüş, uçaktaki 157 kişi hayatını kaybetmişti.

Endonezya'da ise Lion Hava Yollarına ait "JT 610" sefer sayılı Boeing 737 Max 8 tipi uçak, 29 Ekim 2018'de, Cakarta'dan Sumatra Adası'ndaki Pangkal Pinang şehrine gitmek üzere havalandıktan kısa bir süre sonra denize çakılmıştı. 189 kişinin yaşamını yitirdiği kaza, bu tip uçakların ilk kazası olarak tarihe geçmişti.

Boeing krizinin ardından ülkeler ne yaptı?

Etiyopya'daki kazanın ardından aralarında Türkiye, Çin, Etiyopya, İngiltere, Almanya, Fransa, Hollanda, Avusturya'nın da aralarında bulunduğu birçok ülke "Boeing 737 Max" tipi uçakların operasyonlarını geçici olarak durdurmuş ve hava sahalarını bu uçuşlara kapatmıştı.

  • Her iki kazada da 737 Max tipi uçaklarda, hücum açısı sensörleri arasındaki veri uyuşmazlığının "Manevra Karakteristiği Takviye Sistemi" (MCAS) adı verilen kontrol sisteminin otomatik devreye sokmasının etkili olduğu belirtilmişti.

Boeing 737 MAX'ın uçuşları dünya geneline durduruldu.

Boeing kabul etti

Boeing, 737 Max tipi uçakların hücum açısı sensörlerinin MCAS yazılımına yanlış veri sağlaması durumunda, ek güvenlik katmanları sağlayacak bir güncelleme yapacağını duyurmuştu.

En çok satılan uçak modeli hangisi?

Boeing 737 en yakın rakibi olan Airbus A320'yi açık ara geçerek dünyanın en çok satılan yolcu uçağı olmuştu. Birçok havayolu şirketinin tercih listesinde ilk sırada bulunan Boeing A737, MAX 8 modeli ile itibarını zedelemiş durumda.

Yakıt tüketiminde tasarruf vaadiyle ortaya çıkan ve birçok havayolu şirketinin dikkatini çekmeyi başaran Boeing 737 MAX-8, 737'nin geliştirilmiş hali olarak öne çıkıyordu.

İki uçak kazasında 'net benzerlikler'
Gündem

2 yıl önce hizmet vermeye başlayan modelin motorlarının büyük olması yakıt verimliliğini artırıyordu. Fakat yaşanan felaketlerin etkisiyle havayolları, pilotlar ve yolcular nezdinde itibarı büyük ölçüde zarar gördü. Testlerin devam ettiği uçakla ilgili yasak ortadan kalksa bile modelle ilgili endişeler giderilecek gibi durmuyor.

H HİKMET YALÇINKAYA GZT Editörü

GZT’de Gündem editörü olarak görev yapan Hikmet, GZT’de her hafta yayınlanan "Şehir Efsaneleri" programını hazırlayıp sunuyor. Model araba ve tesbih koleksiyonu yapan Hikmet'e, hikmet.yalcinkaya@gzt.com adresinden ulaşabilirsiniz.