Trump'tan Kuzey Makedonya'ya NATO desteği

ÇAĞRI SAÇARALP AA, REUTERS, DİĞER, GZT 3 DAKİKADA OKUNUR

ABD Başkanı Trump, Senato'ya gönderdiği mektupta, yeni adıyla Kuzey Makedonya'nın NATO'ya katılmasının önünü açmak için ilgili protokolün onaylanmasını talep etti. 'Makedonya'nın adı neden değişti?', 'Yeni adıyla Kuzey Makedonya'nın NATO'ya üye olma süreci nasıl ilerliyor?' sorularını cevaplandırdık.

ABD Başkanı Donald Trump Senato'ya mektup göndererek Kuzey Makedonya'nın NATO'ya katılmasını istedi

Trump, mektubunda, ABD ile NATO'daki ilgili paydaşların 6 Şubat 2019'da Brüksel'de imzaladığı metne atıfta bulunarak, "Kuzey Makedonya'nın NATO'ya Katılımı Protokolünün imzalanması için protokolü Senato'nun tavsiye ve onayına sunuyorum." ifadesini kullandı.

Söz konusu protokolün tamamen onaylanmasıyla Kuzey Makedonya'nın NATO'ya katılımının mümkün hale geleceğini kaydeden ABD Başkanı Donald Trump,

  • "Kuzey Makedonya ABD'nin vazgeçilmez bir güvenlik ortağıdır ve onun NATO üyeliği doğrudan ABD'nin ve NATO İttifakının stratejik çıkarlarına fayda sağlayacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Kuzey Makedonya'nın NATO üyeliği süreci 6 Şubat'ta başladı

Makedonya, bağımsızlığını ilan ettiği 1991'den bu yana güney komşusu Yunanistan ile devam eden isim sorunu nedeniyle Avrupa Birliği (AB) ve NATO'ya üye olamıyordu.

Makedonya'nın isminin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olmasını öngören anlaşma sağlandıktan sonra NATO kapısı yeni adıyla Kuzey Makedonya'ya aralanmıştı.

NATO'nun Brüksel'de bulunan merkez karargahında 6 Şubat'ta düzenlenen törende, Kuzey Makedonya Dışişleri Bakanı Nikola Dimitrov söz konusu protokole imza atmıştı. Törende, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ve 29 müttefikin daimi temsilcileri hazır bulunmuştu.

NATO'nun Brüksel'de bulunan merkez karargahındaki törende, Makedonya adına imzayı, ülkenin Dışişleri Bakanı Nikola Dimitrov(ortada) attı. Törende NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg (solda) hazır bulundu.

Kuzey Makedonya'nın NATO üyeliği süreci nasıl devam edecek?

Kuzey Makedonya'nın NATO üyeliğinin başlaması için katılım protokolünün tüm üye ülkelerin parlamentolarında onaylaması ve bazı resmi süreçlerin tamamlanması gerekiyor.

Bu bakımdan ABD yönetiminin söz konusu protokolün onaylanması için ilgili anlaşmayı Senato'ya göndermesi önemli bir adım olarak görülüyor.

Kuzey Makedonya bu süre içerisinde NATO toplantılarına davetli olarak katılacak.

Yunanistanla Makedonya arasındaki isim sorusunu nedir?

Başta Türkiye olmak üzere birçok devlet, Makedonya'yı anayasal adı olan "Makedonya Cumhuriyeti" ismiyle tanısa da Yunanistan, kendi sınırları içinde "Makedonya" isimli bir bölge bulunduğu gerekçesiyle ülkenin isminin değiştirilmesini talep ediyordu.

Makedonya, bağımsızlığını ilan ettiği 1991'den bu yana güney komşusu Yunanistan ile devam eden isim sorunu nedeniyle Avrupa Birliği (AB) ve NATO'ya üye olamıyor.

Yunanistan'ın kuzeyinde de aynı ismi taşıyan bir bölge bulunduğu için Makedonya'nın adı, 30 yıla yakın Atina ile ihtilafa neden oluyor. Atina bu isim nedeniyle komşusunun söz konusu bölgede toprak iddia etmesinden kaygı duyuyor.

Makedonya'nın uluslararası tanınırlığı, ülkenin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunda oy birliğiyle BM üyeliğine kabul edildiği 1993 yılının nisan ayında kesinlik kazanmış; ancak güney komşusu Yunanistan'ın itirazıyla geçici referans olarak "Eski Yugoslavya Cumhuriyeti Makedonya (FYROM)" adıyla üyeliğe kabul edilmişti.

Makedonyalıların bir kısmı ülkenin isminin değiştirilmesine karşı çıkıyor.


Makedonya'nın adının değişmesi nasıl gerçekleşti?

Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras ile Makedonya Başbakanı Zoran Zaev, 12 Haziran 2018'de ülkelerinde düzenledikleri basın toplantılarında görüşmeler neticesinde "Kuzey Makedonya Cumhuriyeti" adı üzerinde anlaştıklarını açıklamış, iki ülke hükümet temsilcilerin katılımıyla 17 Haziran 2018'de Prespa adı verilen anlaşma imzalanmıştı.

Prespa anlaşmasının içeriğinde neler var?

Anlaşmaya gmre Makedonya Cumhuriyeti” yazılı olan maddeler “Kuzey Makedonya Cumhuriyeti”, “Makedonya” yazılan maddeler ise “Kuzey Makedonya” olarak değiştirildi. Diğer önergelerde ise “sınırların içerisinde yaşayanlar” cümlesi yerine “sınırların içinde yaşayan vatandaşlar, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti vatandaşları, Makedon halkı ve Arnavut, Türk, Ulah, Sırp, Roman, Boşnak ve diğer halkların bir bölümü…” olarak değiştirildi. Bu da burada yaşayan azınlıklar için pozitif bir madde olmuş oldu.

Atina ile varılan Prespa Anlaşması kapsamında Makedonya'daki tüm sınır kapılarında, gümrüklerde ve havalimanlarındaki levhalar üç gün içerisinde 'Kuzey Makedonya' yazısıyla değiştirilmek zorunda. Bu doğrultuda, Yunanistan ile sınır kapısı Bogorodica'da, 'Kuzey Makedonya Cumhuriyeti' ibaresinin bulunduğu tabela konuldu.

Öte yandan anlaşmaya “Cumhuriyetimiz, Makedon halkının özellikleri, tarihi ve kültürel mirasını korur, Cumhuriyetimiz, yurtdışında yaşayan veya çalışan vatandaşlarının hakları ve çıkarlarını korur, Cumhuriyetimiz, diasporadaki Makedon halkı ve Arnavut, Türk, Ulah, Sırp, Roman, Boşnak ve diğer halkların bir bölümünü korur ve anavatanla ilişkilerini geliştirir” ile “Cumhuriyetimiz, bunları yaparken diğer ülkelerin yasaları ve içişlerine karışmaz” cümleleri eklendi.

Makedonya ile isim sorununun çözümüne yönelik varılan Prespa Anlaşması'nı protesto etmek amacıyla Yunanistan'ın başkenti Atina'da binlerce kişi bir araya gelmişti.

Prespa anlaşmasının ardından Makedonya'nın adının Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olarak değiştirilmesini öngören anayasa değişiklikleri ilk olarak Mecliste onaylanmıştı.

Yunanistan ve Makedonya arasındaki 25 yıllık isim krizini çözmeye yönelik Prespa anlaşması, iki ülkenin dışişleri bakanları tarafından sınırdaki Büyük Prespa Gölü kıyısında buluştukları törende imzalanmış, törene Makedonya Başbakanı Zaev ile Yunanistan Başbakanı Çipras da katılmıştı.

Mecliste yapılan oylamada, Makedon milletvekilleri dört yasa değişikliği için oy kullanmıştı.

120 milletvekilinin bulunduğu Meclisteki oturuma, muhalefetteki İç Makedon Devrimci Örgütü-Makedonya Ulusal Demokratik Birliği (VMRO-DPMNE) milletvekilleri katılmazken, 81 milletvekili hazır bulunmuştu.

Yunanistan, kendi sınırları içinde ‘Makedonya’ isimli bir bölge bulunduğu gerekçesiyle ülkenin isminin değiştirilmesini talep ediyordu.

Oturuma daha önce VMRO-DPMNE'de bulunan ve anayasa değişikliklerini desteklemelerinden dolayı partilerinden ihraç edilen 8 bağımsız milletvekili de katılmıştı

Meclisin üçte ikisi anayasa değişikliğine ‘evet’ dedi

Yunanistan ile Makedonya arasında geçen haziran ayında imzalanan Prespa Anlaşması çerçevesinde, Makedonya'nın adının "Kuzey Makedonya" olarak değiştirilmesini öngören anayasa değişiklikleri Meclisin üçte ikisi olan 81 milletvekilinin oyuyla onaylandı.

Anayasal değişiklikler, Cumhurbaşkanı Gyorge İvanov'un onaylanmasının ardından yürürlüğe girdi.

Makedonya Meclisi'nde isim değişikliği tasarısı kabul edildikten sonra milletvekilleri birbirlerini tebrik ederken, Makedonya Başbakanı Zoran Zaev (sağ) basın mensuplarına selam veriyor.

Yunanistan da Makedonların ardından isim değişlikliği onayladı

Yunan parlamentosu da Makedonya'nın isminin Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olmasını öngören anlaşmayı onayladı.

300 sandalyeli Yunanistan parlamentosunda anlaşmanın kabul edilmesi için yapılan oylamada 153 evet oyuna karşılık,146 hayır oyu ve bir çekimser oy kullanıldı.

ÇAĞRI SAÇARALP GZT Editörü

GZT Gündem’in sorumlu editörü olarak görev yapıyor. GZT’de Cinayet Ansiklopedisi ve Oltamıza Takılanlar programlarını hazırlayıp sunuyor. Çaya olan düşkünlüğü ve konuşkanlığıyla tanınıyor. Çağrı’ya cagri.sacaralp@gzt.com adresinden ulaşabilirsiniz.