Yargı reformu paketinin ilk bölümü, TBMM'den geçti

HABER MERKEZİ DHA 3 DAKİKADA OKUNUR

'Yargı Reformu Strateji Belgesi' kapsamındaki ilk paket olan, 39 maddeden oluşan ve 15 kanunda değişiklik öngören yasa teklifi, kabul edildi. Teklifle haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları, suç oluşturmayacak.

'Yargı Reformu Strateji Belgesi' kapsamındaki ilk paket olan, 39 maddelik yasa teklifi, TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edildi. Yargı paketinin ilk bölümünde 'ifade özgürlüğü' yeniden düzenlendi. Buna göre, haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları, suç oluşturmayacak.

Avukatlara yeşil pasaport verilebilecek

Baro levhasına kayıtlı ve en az 15 yıl kıdemi bulunan avukatlara hususi damgalı pasaport verilebilmesine imkan tanıyor. Ancak avukatların haklarında, 'Türk Ceza Kanunu'nda belirtilen suçlar ile 'Terörle Mücadele Kanunu' kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması şartı aranacak.

İptal edilen pasaportlar

Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum, grup ve terör örgütlerine üyeliği, iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile suç soruşturması veya kovuşturması nedeniyle pasaportları iptal edilen ya da pasaport talepleri reddedilenlere yönelik düzenleme içeriyor. Haklarındaki idari veya adli işlemler lehine sonuçlansa da pasaportları iptal edilenler veya pasaport verilmesi talepleri reddedilenlere, belirli koşulların bulunması durumunda kolluk birimlerince yapılacak araştırma sonucuna göre İçişleri Bakanlığı'nca pasaportları verilebilecek.

Tutukluluk süreleri

  • Yargı paketinin ilk bölümünde tutukluluk süreleri de yeniden düzenleniyor. Buna göre, soruşturma evresinde tutukluluk süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işler bakımından 6 ayı, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler bakımından ise 1 yılı geçemeyecek. Ancak 'Türk Ceza Kanunu'nun 2'nci kitap 4'üncü kısmında yer alan 'devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar ve devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk; Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve toplu işlenen suçlar' bakımından bu süre en çok 1 yıl 6 ay olacak, gerekçesi gösterilerek 6 ay daha uzatılabilecek. Tutukluluk süreleri, fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından yarı oranında, 18 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ise 4'te 3 oranında uygulanacak.

Seri muhakeme usulü

Teklifle seri muhakeme usulü yargı sistemine dahil edilecek. Buna göre, soruşturma evresi sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanacak. Seri muhakeme usulü, TCK'de yer alan, hakkı olmayan yere tecavüz, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, trafik güvenliğini tehlikeye sokma, gürültüye neden olma, parada sahtecilik, mühür bozma, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan, kumar oynanması için yer ve imkan sağlama, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suçları ile 'Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun', 'Orman Kanunu', 'Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanun', 'Kooperatifler Kanunu'nda yer alan bazı suçlarda uygulanacak.

Cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri, şüpheliyi seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirecek. Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilecek ve şüphelinin müdafi huzurunda teklifi kabul etmesi halinde bu usul uygulanacak. Cumhuriyet savcısı, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirleyecek. Sonuç olarak belirlenen hapis cezası, cumhuriyet savcısı tarafından koşulları bulunması halinde 'Türk Ceza Kanunu'na göre seçenek yaptırımlara çevrilebilecek veya ertelenebilecek.

Basit yargılama usulü

Yeni yargı paketinde, yargı sistemine basit yargılama usulü de getiriliyor. Bu çerçevede, Asliye Ceza Mahkemesi'nce iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını veya üst sınırı 2 yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilecek. Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame, sanık, mağdur ve şikayetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını 15 gün içinde yazılı olarak bildirmeleri istenecek. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilecek. Ayrıca toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilecek.

  • Beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra mahkemece duruşma yapılmaksızın ve cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın hüküm kurulacak. Mahkumiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza 4'te 1 oranında indirilecek. Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik halleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmayacak. Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla işlenmiş olması halinde uygulanmayacak. Basit yargılama usulünce verilen hükümlere karşı itiraz edilebilecek. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşecek.
HABER MERKEZİ GZT Editörü

Son dakika gelişmelerini, gündemdeki haberleri, bildiğiniz haberlerin bilmediğiniz detaylarını sizlerle buluşturuyor.