Şemsi Paşa Camii’nde neler oluyor?

Şemsi Paşa Camii
Şemsi Paşa Camii

Üsküdar sahilinde yer alan Mimar Sinan eseri Şemsi Paşa Camii’nin denize bakan tarafına yol yapımı çalışması 2017 yılında İBB tarafından başlatılmış, yapının zarar görmesi ile birlikte gelen tepkiler üzerine proje durdurulmuştu...

Mimar Sinan’ın 1580’te inşa ettiği Şemsi Paşa Camii ve Medresesi’nden oluşan küçük yapı grubu, Üsküdar koyunun Boğaz’ın yüksek dalgalarına karşı korunan Güney ucunda yer alıyor.

Deniz seviyesinden biraz yukarıda, dalgaların zaman zaman yıkadığı dar bir yaya yolunun iç kısmında bulunan cami ve diğer yapılar, denizle iç içe yaşayacak şekilde inşa edildi.

Şemsi Paşa Camii'nin konumu.
Şemsi Paşa Camii'nin konumu.

Pencereleri olan bir çevre duvarının içinde yer alan bu yapılar, Boğaziçi’nin sonsuzluk etkisi veren mavi sularına açılıyor.

Evliya Çelebi’nin “Sahilde küçük bir camidir ama o kadar şirin bir bina olmuştur ki denizden gören bir kasr-ı müzeyyen (süslü saray) zanneder” sözleriyle tanımladığı cami, en önemli tarihi ve kültürel varlıklarımızdan biri.

Şemsi Paşa Camii
Şemsi Paşa Camii

Peki böylesi bir değere sahip olan Şemsi Paşa Külliyesi’nde neler oluyor?

2017 yılında başlayan hikayede Üsküdar Meydanı yeniden düzenleme projesi kapsamında Şemsi Paşa Camisi ile Üsküdar iskelesi arasındaki alanın ‘’kazıklama sistemi’’yle doldurulmasına İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından karar verildi.

Deniz dolgusu için gerekli çalışmalara caminin yakınına kazık çakılması ile başlandı. Çalışmalar sırasında tarihi cami zarar gördü.

Halkın yoğun tepkisi ve cami duvarlarında oluşan çatlakların sosyal medyada paylaşılması ile birlikte İBB yazılı bir açıklama yaparak: ‘’Üsküdar Şemsi Paşa Camisi önünde yapılan çalışma durduruldu. Proje tekrar değerlendirilecek” bilgisini verdi.

Geçen 3 yılın ardından İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Şemsi Paşa Camii’nin deniz kenarına dolgu yapımı çalışmasını geçen hafta tekrardan başlattı. Proje tamamlandığında yapının yalı özelliği kaybolacak.

İBB’nin 3 yılın ardından yeniden gündeme getirdiği Şemsi Paşa Camii’nin deniz kenarına yol yapım çalışmasına sosyal medyadan tepki yağdı.

Mimarlar da tepki verenler arasındaydı. O tepkilerden bazıları şöyle:

Mimar Halil İbrahim Düzenli'nin tweeti.
Mimar Halil İbrahim Düzenli'nin tweeti.

Öğretim Görevlisi Enes Aluc'un tweeti.
Öğretim Görevlisi Enes Aluc'un tweeti.

Mimar Mehmet Öğün'ün tweeti.
Mimar Mehmet Öğün'ün tweeti.

Mimar Celaleddin Çelik'in tweeti.
Mimar Celaleddin Çelik'in tweeti.

Y. Mimar, Restoratör Seda Özen Bilgili'nin tweeti.
Y. Mimar, Restoratör Seda Özen Bilgili'nin tweeti.

Vakıflar Genel Müdürü Burhan Ersoy ise konuya ilişkin şöyle bir açıklama yaptı:

Kamuoyuna ;

Yalı camii özelliği ve 450 yıllık tarihi ile boğazın incilerinden Şemsi Paşa Camii’ne İBB tarafından yapılmaya çalışılan yaya yolu uygulamasından ivedilikle vazgeçilmesini, vazgeçilmediği takdirde Camiimizin kimliğini korumak açısından Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu nezdinde gerekli girişimlerde bulunacağımızı, Buna bağlı olarak İlgilliler hakkında yasal süreci başlatacağımızı belirtmek istiyorum.

Son durumda ne olacak?

Gelinen noktada; beton döküldü ve kıyı şeridi dolduruldu. Bunca itiraz karşılık bulacak mı? Bekleyip göreceğiz... Bu noktada şunu tartışmak gerek: Üsküdar özellikle meydan ölçeğinde tekrar nasıl ele alınabilir? Şemsi Paşa Camii'nde yapılan hataların geri alınması ve Üsküdar'ın yıllar içinde bulunduğu keşmekeşten kurtularak tarihini öne çıkarması mümkün mü?