2020'de rekor kırdı: Otomobil fiyatları neden arttı?

Otomotiv sektörü 2020'de 'rekor' sayılacak bir fiyat yükselişine sahne oldu.
Otomotiv sektörü 2020'de 'rekor' sayılacak bir fiyat yükselişine sahne oldu.

Türkiye'de otomobil ve hafif ticari araç pazarı, 2020'nin ilk 9 aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 75,5 artış kaydetti. Kasım ayında bu oran geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 34,6 artmıştı. 2020'nin fiyat bazında en fazla artış kaydeden 'ürünü' olarak öne çıkan otomobil pazarı, dolar, euro ve altını da geçerek 'rekor' sayılacak bir seviyeye geldi.

İÇİNDEKİLER

Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, 2020 yılı ocak-kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 72 büyüyerek 668 bin 495 adet olarak gerçekleşti. Bu oran yılın ilk 9 ayında yüzde 75,5 olarak kaydedilmişti.

İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) 'Pandemetre 2020' araştırmasının sonuçlarına göre ise geçen yıl banka ve kredi kartlarıyla yapılan alışveriş tutarı 1 trilyon 61 milyar liraya ulaştı.

İkinci el otomobil sektörü 2020'de büyük bir taleple karşılaştı.
İkinci el otomobil sektörü 2020'de büyük bir taleple karşılaştı.

Otomobil ve hafif ticari araç satışları yüzde 72 arttı

Pandemetre 2020'ye göre, Türkiye genelinde 11 ayda otomobil ve hafif ticari araç satışları yüzde 72 yükselişle 668 binin üzerinde gerçekleşti. "Bankaların Tüketici Kredileri" başlığına göre Türkiye genelinde konut, taşıt ve ihtiyaçtan oluşan tüketici kredileri hacmi, 25 Aralık 2020 itibarıyla yüzde 45 artarak 675 milyar liraya yükseldi.

Otomotiv fiyatları 2020'deki yükselişiyle dolar, euro ve altındaki yükselişi de solladı.

  • Yıllık enflasyon rakamlarına baktığımızda yumurta, portakal, karnabahar, marul, mercimek ve ayçiçek yağı gibi mutfak ürünlerinin fiyatları yaklaşık yüzde 50-80 arasında artış kaydetmişti.

Otomobil fiyatları neden yükseldi?

Habertürk'ten Abdurrahman Yıldırım'ın köşe yazısına göre; aylık faizi 0.50’nin altında otomobil kredisi verilmesi Türkiye'de otomobile olan talebi yükseltti. Önemli bir unsur olan bu kredilere salgın da eklenince, toplu taşımadan kaçınmayı, bireysel veya ailece yolculuğa olan talep de arttı. Bu nedenlerle Türkiye’de 2020'nin büyük bölümünde sıfır kilometre otomobiller yok sattı. Bu da ikinci ele talebi artırdı. Özellikle yaz aylarında ikinci el otomobil fiyatları sıfır kilometre araçların fiyatını aştı.

Toyota'nın üretim bandı böyle görüntülenmişti.
Toyota'nın üretim bandı böyle görüntülenmişti.

Metal fiyatları da etkili oldu

Bir başka neden de dünya genelinde metal fiyatlarındaki artışlar oldu. Bu da ister istemez otomobil fiyatlarına yansıdı. Türkiye'de satılan otomobillerin 4'te 3'ü ithal olduğu düşünülürse fiyat artışında önemli bir faktör olarak görüldü. Doların TL karşısındaki yükselişi de önemli bir etkiye neden oldu.

Devlet, ithalatı azaltmak maksadıyla otomobillerin vergi oranlarını yükseltti. Otomobil fiyatlarını yaklaşık yüzde 20 oranında fiyat artışına neden olurken tüm bu nedenler 2020 yılının sonunda otomobil fiyatlarının %61-84 arasında yükselmesiyle sonuçlandı.

Vergi oranı düşük segmentler daha fazla talep gördü

Otomobil pazarı segmentlere göre, pazarın yüzde 87,5’ini vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu. C segmenti otomobiller 333 bin 551 adetle yüzde 63 pay, B segmenti otomobiller 126 bin 951 adetle yüzde 24 pay aldı.

İkinci el otomobil fiyatları özellikle yaz aylarında sıfır kilometre araç fiyatlarına yaklaştı.
İkinci el otomobil fiyatları özellikle yaz aylarında sıfır kilometre araç fiyatlarına yaklaştı.

Otomobil pazarı gövde tiplerine göre değerlendirildiğinde ise en çok tercih edilen gövde tipi sedan otomobiller (yüzde 44,1 pay, 233 bin 470 adet) oldu.

Sedan otomobilleri, yüzde 29,5 pay ve 156 bin 269 adet satış ile SUV ve yüzde 23,3 pay ve 123 bin 384 adet satış ile H/B otomobiller takip etti.

Elektrikli otomobile talep yükseliyor

Benzinli otomobil satışları 273 bin 570 adetle yüzde 51,7 pay, dizel otomobil satışları 214 bin 72 adetle yüzde 40,4 pay, otogazlı otomobil satışları 22 bin 344 adetle yüzde 4,2 pay aldı. 568 adet elektrikli ve 18 bin 834 adet hibrit otomobil satışı gerçekleşti.

Otomobil pazarı motor hacmine göre değerlendirildiğinde 1600cc altındaki otomobil satışları yüzde 68,1 artarak yüzde 94,4 pay, 1600-2000cc aralığındaki otomobil satışları yüzde 22,5 artarak yüzde 1,8 pay, 2000cc üstü otomobil satışları yüzde 2,1 artarak yüzde 0,2 pay aldı.

Emisyon seviyelerine göre bakıldığında 100-120 gr/km arasındaki otomobiller 219 bin 488 adetle yüzde 41,5 pay, 120-140 gr/km arasındaki otomobiller 159 bin 365 adetle yüzde 30,1 pay aldı.

Otomatik şanzıman tercih edildi

Otomatik şanzımanlı otomobiller 373 bin 462 adetle yüzde 70,5 pay alırken, manuel şanzımanlı otomobiller 155 bin 926 adetle yüzde 29,5 pay aldı.

Hafif ticari araç pazarı gövde tipine göre değerlendirildiğinde van gövde tipi yüzde 76,5 pay ve 106 bin 406 adet ile en çok tercih edilen gövde tipi olurken, kamyonet gövde tipi yüzde 11,4 pay ve 15 bin 869 adetle 2. sırada yer aldı.