LUGATCumhuriyet tarihinin ilk sanayicisi Şakir Zümre'nin ölümü - Tarihte Bugün

Cumhuriyet tarihinin ilk sanayicisi Şakir Zümre'nin ölümü

Cumhuriyet tarihinin ilk sanayicisi Şakir Zümre'nin ölümü
Cumhuriyet tarihinin ilk sanayicisi Şakir Zümre'nin ölümü

Şakir Zümre 1885 yılında Varna’da dünyaya gelmiştir. Varna’da ilk ve ortaokul eğitimini tamamlamıştır. Daha sonra lise ve yüksek eğitimini Cenevre’de tamamlamaya karar vermiştir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında ise Varna Türk milletvekili olarak Bulgar parlamentosuna katılma imkanına sahip olmuştur . Aynı zamanda o yıllarda Sofya’ da görevli olan Yarbay Mustafa Kemal ile yakın ilişkiler kurmuştur. Şakir Zümre’nin Mareşal Fevzi Çakmak’ın yakını olduğu da unutulmamalıdır .

Ulusal bağımsızlık savaşı kazanılıp Cumhuriyet ilan edildikten sonra Şakir Zümre Türkiye ‘ye gelip yerleşmiştir. Atatürk’ün de uygun görüp desteğini aldıktan sonra ülkemizin askeri anlamda ki ilk özel sektör fabrikasını kurmuştur. Şakir Zümre kurmuş olduğu bu fabrika ile Türk ordusunun uzun süre silah ve cephane ihtiyacını büyük ölçüde karşılamıştır. İlk zamanlarda fabrikada çalışan işçi ve ustalar Bulgaristan’dan getirilen kişiler olsa da 1930’lu yıllardan itibaren kadronun tamamına yakınını Türk insanı oluşturmuştur.

Fabrika artık cephane üretimi hakkında bilgi birikimi ve tecrübeye ulaşmıştır. Çünkü Türk Hava Kuvvetleri ‘ nin 100 , 300 , 500 ve 1000 kg’lık bombaları Şakir Zümre’nin kurduğu bu fabrika tarafından üretilmektedir. Tabi sadece hava kuvvetlerinin değil Türk Deniz Kuvvetleri’nin de ihtiyacı olan cephaneleride üretmeyi başarmıştır. Hatta ilk denizaltı bombalarıda burada üretilmiştir. Yine ihtiyaç olan aydınlatma fişekleri , mayın , el bombaları da burada üretilmekteydi .

Artık fabrika Yunanistan , Bulgaristan , Polonya ve Mısır gibi ülkelere ihracat yapmaya başlamıştır. 1937 yılında Yunanistan’a hemen sonrasında ise Polonya’ya uçak bombaları ihracatı gerçekleştirilmiştir ( Yunanistan’a 1.5 milyon liralık ihracat yapılmıştır . Kazanılan para o dönemde adeta ‘ Can Suyu ‘ olmuştur ).

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD’nin Türkiye’ye yapmaya başladığı silah yardımları neticisinde Şakir Zümre fabrikası üretime son vermek zorunda kalmış ve bırakılmıştır. Artık fabrika uçak bombaları, denizaltı bombaları , mayın, el bombaları, aydınlatma fişekleri hatta ama hatta 5 beygirlik mazotla çalışan motorlar yerine Kumbara ve Soba üretmeye başlamıştır .

İşletmesini 1946 yılında anonim hale getiren Şakir Zümre hükümetin artık gerekli desteği vermediğini ifade etmiştir. 1949 yılında destek verilmediği sözlerini bir toplantıda ticaret bakanının karşısında da ifade etmiştir .

Şakir Zümre’nin 16 Haziran 1966 tarihinde vefatının ardından da fabrikası ancak 1 yıl kadar ayakta kalabilmiş, 1970 yılında kapatılmıştır.


BEĞEN
YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz