MalumatBuhara'da dört minare

Buhara'da "dört minare"

İSMAİL ÇAĞILCI MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR
Buhara'da dört minare
Tarihi ve kültürel eserleriyle İslam dünyasında çok önemli bir yere sahip olan Buhara'nın en kıymetli yapılarından biri de Çar Minar.
Fotoğraf : Shutterstock
BEĞEN

Yaklaşık 2500 yıl önce temelleri atılan Buhara, eski dünyanın en mühim ticaret güzergahlarından İpek Yolu’nun üzerinde bulunması sebebiyle her daim kıymetini muhafaza etmiş ve bölgede hakimiyet kurma iddiası taşıyan bütün devletlerin hayallerini süslemiştir. Tarihi boyunca Moğollar, Sasaniler, Persler gibi birçok kavme ev sahipliği yapan şehir, “altın çağını” ise Müslüman Türklerin kontrolüne geçtikten sonra yaşamış; İslamiyet’le tanıştığı günden bu yana pek çok alanda olduğu gibi mimaride de inanç ve estetiği harmanlayarak, insanlık tarihine nice eser kazandırmıştır.

Mir Arap Medresesi ve Kelan Minaresi, Buhara'da bulunan en önemli tarihi eserlerden. (Shutterstock)
Mir Arap Medresesi ve Kelan Minaresi, Buhara'da bulunan en önemli tarihi eserlerden. (Shutterstock)

Günümüzde Özbekistan sınırları içerisinde bulunan Buhara’nın adını işiten hemen herkesin aklına gelen ilk şey şehrin kendine has mimarisidir belki de. Mir Arap, Kelan Minaresi, Han Sarayı başta olmak üzere türbeleri, medreseleri, camileri ve surlarıyla İslam dünyasının en önemli tarihi-kültürel merkezlerinden biri olan şehirde, tarihsel serüvenin getirdiği enkazın altında kalan çok kıymetli yapılar da olmuş elbette.

1807 yılında inşa edilen Çar Minar, 200 yılı aşkın bir süredir ayakta duruyor. (Shutterstock)
1807 yılında inşa edilen Çar Minar, 200 yılı aşkın bir süredir ayakta duruyor. (Shutterstock)

İşte 19. asrın hemen başında, Halif Niyazkul adlı Türkmen bir tüccar tarafından inşa ettirilen devasa medrese de bu yapılardan biri olmuş. Ancak, Niyazkul Medresesi bütünüyle yok olup gitmiş de değil; yapının girişine inşa edilen göz alıcı kapı bugün hala ayakta: Çar Minar.

Çar Minar'ın arka tarafındaki arazide inşa edilen medrese bugün artık yok. (Shutterstock)
Çar Minar'ın arka tarafındaki arazide inşa edilen medrese bugün artık yok. (Shutterstock)

Özbeklerin Chor Minor yani “Dört Minare” adını verdiği yapı, ismini kubbeleri turkuaz taşlarla kaplı dört kulesinden alıyor. Her ne kadar yapıldığı dönemlerde kulelerden üçü depolama amaçlı kullanılsa da görüntü itibarıyla hiçbiri birbirinden farklı değil ve birer minareyi andırıyorlar. Yapıldığı günden bu yana türlü tamiratlar geçiren Çar Minar, Buhara’nın en dikkat çekici tarihi eserlerinden biri.

Yapının minareleri, turkuaz taşlarla örtülmüş zirveleriyle dikkat çekiyor. (Shutterstock)
Yapının minareleri, turkuaz taşlarla örtülmüş zirveleriyle dikkat çekiyor. (Shutterstock)

1995 yılında, yeraltında oluşan akıntılar sebebiyle minarelerinden biri çöken ve UNESCO Küresel Miraslar Fonu’ndan gelen acil yardımla birlikte yeniden inşa edilen Çar Minar’ın hemen arkasındaki arazide bulunan medreseden neredeyse hiç iz kalmamış. Yalnızca yapının sağ ve sol tarafındaki küçük bölümler ve belli belirsiz birkaç temel kalıntısı bulunuyor.

Çar Minar, tüm göz alıcılığıyla ziyaretçilerini bekliyor. (Shutterstock)
Çar Minar, tüm göz alıcılığıyla ziyaretçilerini bekliyor. (Shutterstock)

Çar Minar, UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi’ne dahil edilen ve koruma altına alınan “Eski Buhara”nın sınırları içinde ve ziyarete açık durumda. Yerel halk arasında “Buhara’nın Tac Mahal’i” olarak da anılan bu sıra dışı eser, tüm göz alıcılığıyla ziyaretçilerini bekliyor.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
İSMAİL ÇAĞILCI GZT Editörü

Mecra’nın editörlüğüyle meşgul. İslam dünyasında müspet ya da menfi hallerle öne çıkmış şahsiyetlere dair okuyor, çalışıyor. Fotoğraf ve malumatlarla da alakadar.

BEĞEN
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz