HareketlerFilistin Kurtuluş Hareketi / Fetih

Filistin Kurtuluş Hareketi / Fetih

İSMAİL ÇAĞILCI DİĞER 2 DAKİKADA OKUNUR
Filistin Kurtuluş Hareketi / Fetih
Yaser Arafat

Fetih Hareketi, 1956 yılındaki Süveyş Krizi ve devamında İsrail’in Gazze Şeridi’ni işgal etmesiyle birlikte 50’li yılların sonunda kuruldu.

Yaser Arafat öncülüğündeki bir grup Filistinli gencin çıkardığı “Filistinimiz” dergisi hareketin temelini oluşturdu. Dergi, dönemin liderlerine yaptığı eleştiriler sebebiyle birçok Arap ülkesinde yasaklandı.

Yaser Arafat
Yaser Arafat

Hareketin kuruluş amacı, İsrail’in Filistin topraklarındaki işgaline son vermek ve Arap ülkelerinden bağımsız olarak bir Filistin kurulmasını sağlamaktı.

Fetih, 60’lı yılların başlarında Suriye, Ürdün, Lübnan gibi Filistinlilerin yoğun olarak faaliyet gösterdiği ülkelerde gizlice yapılandı.

1962’de Cezayir ve 1964’te Suriye’de Fetih Hareketine ait üsler kuruldu.

Yaser Arafat ve dönemin Küba Lideri Fidel Castro
Yaser Arafat ve dönemin Küba Lideri Fidel Castro

1964’te Kahire’de düzenlenen Arap Birliği toplantısında Filistin Kurtuluş Örgütü’nün (FKÖ) kurulduğu ilan edildi.

FKÖ’nün ilk toplantısı aynı yılın Mayıs ayında Kudüs’te yapıldı ve toplantıya katılan 422 Filistinli Ahmet Şukayri’yi lider seçti.

Fetih’in faaliyetlerine başlamasıyla birlikte küçük çaplı pek çok Filistin yapılanması buraya entegre oldu.

Yaser Arafat, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda
Yaser Arafat, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda

FKÖ lideri Ahmet Şukayri, Aralık 1967’de görevinden istifa etti ve yerine Yahya Hamudeh geldi.

1967 Arap-İsrail Savaşı sırasında faaliyetlerini artıran FKÖ, Filistin halkının en büyük temsilcisi haline geldi.

200 kadar FKÖ üyesi Kerame Savaşı’nda büyük bir direniş göstererek İsrail askerlerini geri püskürtmeyi başarınca FKÖ’nün gördüğü alaka da arttı. Arap ülkelerinden silah ve para yardımları arttı.

REKLAM

1969 yılına gelindiğinde Yahya Hamudeh de görevinden ayrıldı ve Yaser Arafat, bir anlamda kurucusu olduğu hareketin başına geçti.

Yaser Arafat, Bill Clinton ve İzak Rabin
Yaser Arafat, Bill Clinton ve İzak Rabin

Arafat’ın başa geçmesiyle birlikte FKÖ adeta bir devlet gibi yapılanmaya; güvenlik, istihbarat ve hariciye teşkilatlarını kurmaya başladı.

FKÖ, 14 Ekim 1974’te düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda “Filistin halkının tek meşru temsilcisi” olarak tanındı.

Örgüt, yine aynı yıl Rabat’ta düzenlenen Arap Birliği’ne de aynı sıfatla tanındı.

FKÖ, nihayet Kasım 1988’de Filistin’in bağımsızlığı ilan etti ve aynı yılın Aralık ayında da İsrail’i tanıdığını açıklayarak silahlı eylemlerine son verdi.

Arafat, Oslo'da yapılan müzakerelerden ötürü İzak Rabin ve Şimon Peres ile birlikte Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.
Arafat, Oslo'da yapılan müzakerelerden ötürü İzak Rabin ve Şimon Peres ile birlikte Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.

İsrail, 1993 yılında Filistin Kurtuluş Örgütü’nü Filistin halkının tek meşru temsilcisi olarak tanıdı.

Oslo Anlaşması sonucunda Gazze Şeridi’nin tamamına yakını ve Batı Şeria’nın bir kısmının kontrolünü “Filistin Otoritesi”ne bırakarak geri çekildi.

Kısa süre sonra yapılan seçimle “Filistin Otoritesi Konseyi” oluşturuldu. 88 üyeden oluşan konseyin başkanlığına Yaser Arafat seçildi.

FKÖ programındaki İsrail’i tanımayı reddetmekle ilgili kısımlar 1998 yılında çıkarıldı.

Yaser Arafat, tedavi gördüğü Fransa’da 11 Kasım 2004’te hayatını kaybetti.

Mahmud Abbas
Mahmud Abbas

Arafat sonrası göreve Mahmud Abbas geldi.

FKÖ, 2006 yılındaki seçimlerde büyük bir hezimet yaşadı ve parlamentodaki çoğunluğu Hamas elde etti.

REKLAM

FKÖ, 2007 yılında yaşanan çatışmalar neticesinde Gazze Şeridi’nin kontrolünü tamamiyle Hamas’a kaptırdı.

El Fetih ve Hamas arasında 7 yıl süren ayrılığın ardından Haziran 2014’te taraflar anlaştı ve Rami Hamdallah liderliğinde bir “birlik hükümeti” kuruldu.

Yalnızca bir yıl görev yapabilen birlik hükümeti Haziran 2015’te dağıldı.

FKÖ, Mahmud Abbas liderliğinde faaliyetlerine devam ediyor.
FKÖ, Mahmud Abbas liderliğinde faaliyetlerine devam ediyor.

El Fetih ve Hamas geçtiğimiz günlerde yeni bir birlik hükümeti için yeniden anlaştı. Anlaşmaya göre Gazze’nin kontrolü en geç 1 Aralık’a kadar birlik hükümetine devredilecek.

Filistin Kurtuluş Örgütü / El Fetih, Mahmud Abbas liderliğinde faaliyetlerine devam ediyor.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
İSMAİL ÇAĞILCI GZT Editörü

Mecra’nın editörlüğüyle meşgul. İslam dünyasında müspet ya da menfi hallerle öne çıkmış şahsiyetlere dair okuyor, çalışıyor. Fotoğraf ve malumatlarla da alakadar.

YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz