Hindistan Fatihi: Gazneli Mahmut

ABDULKADİR AKSÖZ MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR
Hindistan Fatihi: Gazneli Mahmut
Gazneli Mahmut
BEĞEN

Gazneliler Devleti’nin en büyük hükümdarı ve Hindistan fatihi olarak bilinen Gazneli Sultan Mahmut, 971 tarihinde doğdu. Döneminin büyük bilginlerinin yanında eğitimini aldı. Mert ve cesur karakteriyle ön plana çıktı.

Gazneli Mahmut, genç yaşına rağmen çeşitli devlet görevlerini üstlendi. Horasan valiliği görevine getirildi. Babası Sebük Tegin öldüğü zaman tahta büyük oğlu Mahmut’un yerine küçük kardeşi İsmail geçmişti. Gazneli Mahmut, küçük kardeşi İsmail ile yaptığı mücadeleyi kazanarak hükümdarlığını ilan etmiştir.

Gazneli Mahmut, “sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıdır.
Gazneli Mahmut, “sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıdır.

Gazneli Mahmut’a asıl şöhretini kazandıran faaliyetin Hindistan üzerine yaptığı seferler olduğu söylenebilir. Gazne üzerinden Hindistan’a tam 17 sefer düzenleyen Sultan Mahmut, Hindistan’ın Müslümanlaştırılmasında rol oynamasıyla dikkat çekiyor. Gazneli Mahmut aynı zamanda “sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarıdır. Sultan Mahmut’un Hindistan’a düzenlediği seferlerin temel gayelerinden biri İslâmiyet’i yaymak istemesidir. Hindistan’ı ele geçirerek güçlenmek ve bu yolla İslam dünyasının önemli liderleri arasına girmeyi amaçlamıştır.

Sultan Mahmut’un Hindistan’a düzenlediği seferlerde aldığı başarılı sonuçlar dönemin Abbasi Halifesi’nin dikkatini çekti. İslam’ın kılıcı olarak Hindistan’da Müslümanlığın yayılmasına vesile olduğu için Abbasi Halifesi Sultan Mahmut’a “Yemînü’d-Devle”, “Velî Emîrü’l-Mü’minîn” ve “Emîrü’l-Mille” lakaplarını vermiştir. Sultan Mahmut’ta 33 yıllık saltanatının önemli bir bölümünü Hindistan’da İslam'ı yaymak ve İslam düşmanlarıyla mücadele etmek için harcadı. Sultan Mahmud Hindistan’da hakim olduğu bölgelere İslamiyet'i tebliğ maksadıyla din alimleri gönderdi ve bölgede camiler yaptırdı.

REKLAM

Gazneli Mahmut'um fillerle birlikte çıktığı Hindistan seferlerini tasvir eden bir minyatür.
Gazneli Mahmut'um fillerle birlikte çıktığı Hindistan seferlerini tasvir eden bir minyatür.

Sultan Mahmud, Hindistan seferleriyle Hint Alt Kıtası’nda yüzyıllarca devam edecek olan Türk- İslam hakimiyetinin temellerini attı. Gazneliler’in hakimiyeti altındaki bölgelerde İslam dininin yayılması, 1947'de kurulan bağımsız Pakistan Devleti'nin doğuşunda önemli bir etken olmuştur. Sultan Mahmud, Hint Kıtası’yla İslam dünyası arasındaki bağlantıyı arttırdı. Kültür ve ticaret hayatına canlılık kazandırdı. Hint ticaret yollarının kontrolünü eline aldı. Gazneli Mahmut’un Hindistan seferleri sonrası pek çok Müslüman ilim insanı Hindistan'a yerleşti. Bu sayede İslam kültürü Hindistan’da hızla yayılma imkanı buldu.

İlme önem veren Sultan Mahmut, sarayında âlim ve şairlere ikramlarda bulunmuş ve himaye etmiştir. Bilime ve sanata karşı büyük bir sevgi besliyordu. Bîrûni ve Firdevsi gibi birçok meşhur bilgin Sultan Mahmut’un sarayında bulundu. Firdevsi’nin meşhur Şehname’si de dahil olmak üzere, döneminin pek çok kitabı Gazneli Sultan Mahmut’a takdim edildi. 33 yıl hükümdarlık yapan Sultan Mahmut, 1030’da Gazne’de vefat etti.

Sultan Mahmut, Türk-İslam dünyasının yetiştirdiği en büyük hükümdarlardan biri olmasının yanında ve İslam dininin Hindistan’da yayılmasının temellerini atmış bir lider olarak tarih sahnesinde yerini aldı.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

Uluslararası İlişkiler ve Tarih eğitimi aldı. Hali hazırda Hint Alt Kıtası üzerine araştırmalarını ve bölgeye seyahatlerini sürdürüyor, Urduca ve Hintçe biliyor.

BEĞEN
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz