Halkın Mücahitleri Örgütü

Halkın Mücahitleri Örgütü.
Halkın Mücahitleri Örgütü.

Çeşitli siyasal veya silahlı örgüte sahne olan İran’da öne çıkan en önemli yapılardan biri Halkın Mücahitleri Örgütü’dür. 1965'te Muhammed Rıza Pehlevi karşıtı politik atmosferde kurulan örgüt 1979 Devrimi’nde bir süre siyasal iktidarla uyumlu hareket etmiş görünse de çok geçmeden yeniden tavizsiz bir muhalefet ve çatışma pozisyonuna kaymıştır.

İÇİNDEKİLER
Mesud Recavi
Mesud Recavi

Ortadoğu’yla ilgilenenlerin ismini sıklıkla duyduğu Halkın Mücahitleri Örgütü, 1965’te İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin baskıcı rejimiyle mücadele için kurulmuş olan solcu bir yapılanmadır. Şah’ın devrilmesine giden yolda, protesto gösterileri düzenlemekten rejimin kritik mevzilerine saldırılara kadar çok sayıda eylem gerçekleştiren örgüt, 1979 sonrası dönemde İran’ın yeni yönetimini de destekledi. Şah’ın korku rejimi halkın her kesimini öylesine yıldırmıştı ki, İran toplumunun bütün kesimleri devrimin lideri Ayetullah Humeyni’ye desteklerini sunmuştu.

İlginizi çekebilirŞehinşah’ın düşüşü

Halkın Mücahitleri Örgütü’nün kurucu lideri Mesud Recâvî, devrimden sonraki ilk cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılmaktan alıkonunca, örgüt mensuplarının Humeyni rejimiyle arası da bozuldu. Bu gerilim kısa sürede karşılıklı çatışmaya dönüştü. Örgüte bağlı silahlı militanlar, İran’ın yeni yöneticilerini direkt şekilde hedef almaya başlayınca, Humeyni iktidarı da Halkın Mücahitleri Örgütü’nü ortadan kaldırmak için düğmeye bastı.

Örgütün lideri Mesud Recavi'den yıllardır haber alınamıyor.
Örgütün lideri Mesud Recavi'den yıllardır haber alınamıyor.

1980’de patlak veren İran-Irak Savaşı, Halkın Mücahitleri Örgütü’nün komşu ülke Irak’a sığınmasına yol açtı. Mesud Recâvî, bağlılarıyla birlikte sınıra yakın bir bölgedeki Eşref Kampı’na yerleşti.

İlginizi çekebilirİki tarafın da kaybettiği İran-Irak Savaşı

  • Örgüt mensupları, Irak topraklarında bulundukları süre boyunca sadece Saddam Hüseyin’den değil, Suudi Arabistan istihbaratından da yoğun maddi ve lojistik destek aldı.
Mesud Recavi ve Saddam Hüseyin bir arada.
Mesud Recavi ve Saddam Hüseyin bir arada.

ABD’nin 2003’te Irak’ı işgali ve Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesinin ardından, Halkın Mücahitleri Örgütü’nün yaşadığı kamp boşaltıldı, örgüt mensupları Bağdat yakınlarındaki eski bir Amerikan üssüne transfer edildi. Örgüt silahsızlandırıldığı için, kampta şu anda bulunan 3 bin dolayında eski militan, Irak hükümetinin gözetimi altında son derece kısıtlanmış ve sakin bir yaşam sürmektedir.

İran'da, İngilizler tarafından işletilen petrol tesislerinde çalışan işçilerin köle standartlarındaki çalışma koşulları işçiler arasında 'sosyal demokrasi' düşüncesinin filizlenmesine neden oldu. Gitgide taraftar toplayan bu fikirlerin etkisiyle gelişen komünist oluşumlar İranlı komünistlerin bir araya gelerek Tudeh (Kitleler) Partisi kurmasıyla sonuçlandı. 'Gerici diktatörlüğe karşı özgürlükten yana tüm sınıf ve katmanların birleşik mücadelesi' sloganıyla resmî bir hüviyet kazanan partinin Pehlevi iktidarı sürecindeki faaliyetleri, 1953'te Muhammed Musaddık'ı iktidardan eden darbe karşısında tavrı, Şah'a karşı Humeyni'nin desteklenmesi, İran İslam Devrimi'nden sonra rakip görüğü sol grupların tasfiyesinde etkin rol alan partinin yeni rejimin son hedefi olarak tarih sahnesinden silinmesi; özetle İran komünistlerinin hikâyesi videomuzda.

Halkın Mücahitleri Örgütü üyeleri uzun yıllardır Irak'taki kamplarda yaşamları sürdürüyorlar.
Halkın Mücahitleri Örgütü üyeleri uzun yıllardır Irak'taki kamplarda yaşamları sürdürüyorlar.

Halkın Mücahitleri Örgütü’nün liderliğini, Mesud Recâvî’nin 1985’te evlendiği eşi Meryem Recâvî yürütüyor. Kurucu liderin uzun yıllardır ortalıkta görünmemesi ve bütün görevlerinin eşi tarafından devralınması, kendisinin yaşamıyla ilgili çeşitli spekülasyonların doğmasına yol açtı.

Meryem Recavi
Meryem Recavi

Paris’te yaşayan Meryem Recâvî, kocasının sağ mı yoksa ölü mü olduğuna dair açıklama yapmazken, Batı basını Mesud Recâvî’nin çoktan yaşamını yitirmiş olduğunu iddia ediyor.

Prens Turkî el Faysal
Prens Turkî el Faysal

2016’da örgütün Paris’te düzenlenen kongresine katılan Suudi Arabistan eski İstihbarat Şefi Prens Turkî el Faysal’ın, konuşması sırasında Mesud Recâvî’den iki kez “merhum” diye söz etmesi, örgütün kurucu liderinin hayatını kaybettiği söylentilerine bir kez daha ciddiyet kazandırdı.