Tunahan Elmas

HABER YAZARI

ASELSAN'daki şüpheli ölümler: 11 yıl, 8 mühendis

ODTÜ makina mühendisliği bölümünü okulun şeref listesine girerek bitirdikten sonra en büyük hayali olan ASELSAN’da göreve başlamıştı. Kanas silahlarına monte edilen ve gece atış yapılmasını sağlayan çelik nişan dürbünlerinin mucidi olan 31 yaşındaki bu mühendis, çok genç yaşta milyar dolarlarla ifade edilen ASELSAN’ın milli tank projesinde çalışmaya başladı.  Her şeyin olağan akışında gittiği 2006 Ağustosunda, 2 aylık evli olan Hüseyin Başbilen, bir sabah işe gidiyorum diyerek kendisine ait o...

Erdal Hoş

SPOR YAZARI

Trabzonspor’a Dair…

Muhammet Beşir Cardozo'dan iyi falan değildi. Batuhan Altarslan'ın M'bia'dan iyi falan olmadığı gibi. Her ikisi de onlardan daha iyi olabilirler miydi? Belki... Şehrin onlarca yüzlerce çocuğu geldi geçti, hepsi muhtemelen iklim ve coğrafyanın etkisiyle uluslararası futbolcular olacak yeteneklerdiler ama olamadılar. Olamadılar çünkü altyapıda bugünün futbol dünyasının beklediği fiziksel ve mental eğitimi alamadılar. 19 yaşında bir oyuncunun yeteneklerini sergilemesi ve o yetenekleri ile göz doldu...

Ayşe Döne

SPOR YAZARI

Tudor'un Takımı

Galatasaray’da teknik direktörlerin tutunamadığı, futbolcuya dayalı düzenin olduğu dönemde geçen sezon ligin 2.devresinin başlarında İgor Tudor teknik direktörlüğe getirildi. Peki neden İgor Tudor tercih edilmişti? Sosyal medya baskısıyla getirildi iddiaları doğru muydu? Galatasaray’a teknik direktör olacak kadar bir başarısı var mıydı? Sorular sorular… 2013 yılından beri Galatasaray’da sezonu tamamlayabilen teknik direktör yok. Fatih Terim, Mancini, Prandelli, Hamza Hamzaoğlu, Mustafa Denizl...

Av. Harvey Specter

HABER YAZARI

Anne, ben şövalye oldum!

Açıkçası; en son ne zaman mesleğin gerektirdiği dilekçe yazımı ve benzeri işler haricinde bir şeyler yazmak için elime kâğıt-kalem aldım hatırlamıyorum. Yıllarca hikâye ve şiir karaladım; şu anda bu satırları yazarken fark ettim de uzun zamandır bu huyumu da devam ettirmiyorum. Sanırım artık içimizi sosyal medyaya döküyoruz. Elimize kâğıt-kalem alma isteğini de gideriyor sosyal medya. Her neyse…Çocukken hep süper kahraman olmak isterdim. Hangimiz istemedik ki? Hatta içten içe, özel yeteneklerimi...

Enes Çallı

HABER YAZARI

Davasına ihanet eden bir siyasetçinin hikayesi

“Reis beyefendi rejim hala teminatsızdır. Teminatsız olduğu için de diktatöryaldir. Murakabe yoktur, meşveret yoktur. Partimizin programı bir yanda kalmış, tatbikat başka türlü görünür olmuştur, olmaktadır. Milli davalara prensipler değil, bir tek adam ve onun meydana getirdiği zümre hakimdir. Böyle olduğu için de yalnız iktidarı tutmak gaye olmuş ve her türlü fesadı, entrikayı bu gayenin hizmetinde kullanmak siyasi ve milli hayatımızın tek vasıtası haline gelmiştir.”  16 Eylül ...

Beybin Somuk

HABER YAZARI

Netflix’ten Al Haberi

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hepimizi etkisi altına alan bir Amerikan dizileri  furyası oluştu. Amerikan dizilerinin bu popülerliğini ise içinde birden çok diziyi bulunduran dijital yayın platformlarına borçlu olduğunu söyleyebiliriz. Bu platformların en başında Netflix geliyor. Peki siz bir Türk kullanıcı olarak bu platformlarda masumca oturmuş dizilerinizi izlerken bu diziler ülkenizi tüm dünyaya nasıl yansıtıyor? Gelin hep beraber bakalım. İlk sırada politik bir gerilim dizisi olan H...

Ayşe Çoban

HABER YAZARI

Tükettikçe tükeniyoruz!

Sürekli tüketim kültüründen şikayet ediyoruz ancak hepimizi etkisi altına alan bu ekonomik ve ideolojik kuşatmanın gönüllü tutsakları gibiyiz. Aslında yanlış olduğunu bildiğimiz ve çoğu zaman da dile getirdiğimiz bu toplumsal düzene, gidişata karşı koyamıyoruz, değiştiremiyoruz, üstelik suç ortağı olmaya devam ediyoruz. Tüketim üzerinden, satın alma gücüyle kendisini ispat etmeye çalışan, hem saygın hem de narsist olmaya zorlayan sistemin sunduğu eşyalar ile varlığını kanıtlama yarışına gire...

Furkan Gençoğlu

HABER YAZARI

Makul Müslüman, Makul Kürt, Makul Atatürk

Din, lugattaki anlamı itibariyle yol, şeriat, millet, hesap, ceza, adet, itaat, hal ve siyaset gibi anlamlara gelir. Özel anlamı itibariyle ise bir hayat tarzının göstergesidir. 1400 sene önce Hz. Muhammed Mekke toplumu özelinde tüm insanlığa yeni bir hayat tarzı vaad etmiştir. Putlara tapınmayı bırakın ve bir olan Allah’a ibadet edin. Daha sonra vahiy iniş sürecinde alkol ve faiz yasaklanmış, evlilik, miras, velayet işlerinde uygulanacak fıkıh inşa edilmiştir. Yani Mekke toplumu ve İslam’a gire...

Asya Karagül

HABER YAZARI

Osmanlı'da ilk muhalefet, Yeni Osmanlılar

Devletler doğar, büyür ve ölür; bu herkesin üzerinde ittifak ettiği net bir noktadır. Kırılgan bir sahanın getirisiyle modernleşmeyi devletin tek kurtuluş yolu olarak gören Osmanlı bürokratları, Tanzimat fermanı ve beraberindeki sürecin bir muhalefet hareketi doğuracağını düşünmemişlerdi. Avrupa’da Fransız İhtilali ile imparatorluklar paradigması yıkılmış, meşruti monarşinin hüküm sürdüğü coğrafyanın doğusunda, Osmanlı Devleti’nde mevcut olan mutlâkiyet rejimi de hasarlar almıştı. Her ne kadar O...

Enes Çallı

HABER YAZARI

Hollywood filminden daha gerçekçi bir senaryo: Paraşüt Operasyonu

28 Ekim 2016 günü Anna isimli Alman aksanlı bir kadından telefon alan Gazeteci Ben Wallace, yaklaşık bir buçuk aydır New York Magazine dergisi için Harvey Weinstein’in taciz dosyası üzerine çalışıyordu. Konuşmada kendisinin de Weinstein hakkında bilgilere sahip olduğunu söyleyen Anna, Wallace ile tanışmak istediğinden bahsetti. Wallace ile Anna iki kere görüştü, ancak Anna’nın ağzından sürekli laf almak istemesinden şüphelenen Wallace kendisiyle iletişimi kesmeye karar verdi. Wallace hikâye üzer...

Ayşe Çoban

HABER YAZARI

Hayata Gerçek Bir “Ben” Bırak!

Benlik farkındalığı ile kültürel derinlik arasında bir ilişki olduğunu öne sürdüğüm geçen haftaki yazının devamı niteliğinde toplumların kendi aralarındaki kültürel uçurumlardan bahsettikten sonra tek tek fertlerin varlık şuuruna ermesinin önemine değineceğim. Bugün uçaklara ok atan kabileler de teknolojide çok ileri giden topluluklar da aynı dünyada yaşıyor. Bu farkı sorgulamak gerekiyor. Bu kültür uçurumu bize bir şey anlatıyor. Bu uçurum, tarih sahnesine çıktığımız günden bugüne yaşam değe...

Mehmet Ali Gökalp

HABER YAZARI

Enflasyon ve bozulan fiyatlama davranışları

Enflasyon satın alınan mal ve hizmetlerin fiyatının artış oranını ifade eder. Örnek olarak 10 liraya 10 adet domates alıyor iken enflasyon yüzünden 10 liraya 8 adet domates almak gibi. Enflasyon temel olarak iki sebepten artar, birincisi talep enflasyonu yani satılan ürüne üretilen miktardan daha fazla talepte bulunulması gibi, ikincisi ise maliyet enflasyonu ki bu da satılan malların üretim maliyetlerinin artması sonucu yapılan zamları ifade eder. Ekonomi yönetimleri enflasyon artışlarını kontr...

Furkan Gençoğlu

HABER YAZARI

Sonra Bir Uyandım/2 – Pisa-Floransa

Sonra bir uyandım PİSA’dayım. Güneşli bir sonbahar sabahına gece tanıştığım Fransız postacı Carlo’nun tıkırtısı ile uyandım. Geceyi PİSA train station hostelde geçirdim. Çünkü PİSA tren istasyonundan Floransa’ya 45 dakika gibi bir sürede geçebiliyorsunuz. Sınırlı saatlerim var bu yüzden PİSA için tek hedefim PİSA kulesini görüp ilk trenle rönesansın başkenti Floransa’ya geçmek. Bu yüzden Pisa’nın geniş caddelerinde adımlamaya başlıyorum. İyi bir gezginin çantasının bir cebinde her zaman energy b...

Ayşe Çoban

HABER YAZARI

İnsanın anlam arayışında kültürün önemi

Kültürün varoluş gayemizi hayata geçirmedeki rolü nedir? Kültürel gelişim bir ihtiyaç ise insan kendi kültürünün düzeyini nasıl belirleyebilir ve benlik farkındalığı ile kültürel derinlik arasında nasıl bir ilişki vardır? Sahte kimliklerle toplumda var olanların kültürü ile derin kimlikle var olanların kültürünün mukayesesi yapıldığında ortaya ne çıkar? Bu ve buna benzer sorulara cevaplar bulabilmek için evvela kültür tanımını tarihsel boyutuyla geniş perspektifte ele almamız gerekiyor. Kültü...

Tunahan Elmas

HABER YAZARI

Türkiye’nin yerli otomobille 60 yıllık imtihanı: 'Devrim'

29 Ekim 1961 günü Cumhuriyet Bayramı kutlamaları için her zamankinden farklı bir heyecan vardı. Aylar öncesinden başlayan bu heyecanın sebebi Türkiye’nin ilk yerli üretim otomobilinin tüm ülkeye tanıtılacak olmasıydı. Meclis önüne getirilen yerli otomobilin adı ‘Devrim’di. Türk mühendislerin elinden çıkan bu otomobil ülke için bir devrim anlamına geliyordu. 27 Mayıs’ın lideri Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel bu araçla Meclis Bahçesinden, Anıtkabir’e gidecek ve bu sırada tüm basın ona eşlik edecekti. C...

İnsanın anlam arayışında kültürün önemi

06 Kasım 2017, Pazartesi

Kültürün varoluş gayemizi hayata geçirmedeki rolü nedir? Kültürel gelişim bir ihtiyaç ise insan kendi kültürünün düzeyini nasıl belirleyebilir ve benlik farkındalığı ile kültürel derinlik arasında nasıl bir ilişki vardır? Sahte kimliklerle toplumda var olanların kültürü ile derin kimlikle var olanların kültürünün mukayesesi yapıldığında ortaya ne çıkar? Bu ve buna benzer sorulara cevaplar bulabilmek için evvela kültür tanımını tarihsel boyutuyla geniş perspektifte ele almamız gerekiyor.

Kültür, Latince bir sözcüktür. Dilimize Fransızca’dan geçmiştir. Toprağa bir şeyler ekip ürün yetiştirmek, üretmek, özenerek bakmak anlamına gelen colere sözcüğünden türetilmiştir. Antropolog Tylor’a göre kültür, bilgiyi, inancı, sanatı, ahlakı, hukuku, örf ve adeti ve insanın, toplumun bir üyesi olması dolayısıyla kazandığı diğer tüm beceri ve alışkanlıkları kapsayan bir bütündür. Ziya Gökalp ve Nurettin Topçu da kültürün ‘millîliğine’ vurgu yapmıştır.

Nurettin Topçu’ya göre kültür, “okuyan insanın zevkini, tenkit etme ve hükümler verme yeteneğini geliştirmesidir”.  Ona göre kültür milletin malıdır; milletlerin özgün felsefelerinden doğar. Kültür, insan şahsiyetinin tabiata nüfuz etmesiyle tabiatı insanlaştırır. Ruh ile kültür, madde ile de teknik ilişiktir, kültürün mayası metafiziktir, kültürün özgünlüğünün korunması, metafiziğe sahip çıkmaktan geçer.

Kültüre sosyal miras, gelenek birliği ve yaşam biçimi şeklinde anlamlar yüklediğimizde en büyük sosyal örgüt olarak toplumun ortak manevî değerlerine atıf yapar, toplumu bir arada tutarak devamını sağlayan  kültürün önemini ortaya koymuş oluruz. Toplumu oluşturan bireylerin “ortak” değerleri olması bakımından kültür; fikirleri, bilgileri, inançları, teknik ürünleri, davranış tiplerini barındırıyor. Bu açıdan bakınca, tarihsel ve sosyal değişme süreci içinde oluşturulan bütün maddi ve manevi değerlerden ve bunları gelecek kuşaklara iletmede kullanılan bütün araçlardan bahsetmiş oluruz. İnsanın, insana ve maddeye karşı tavır alışı olması bakımından yaşam tarzıdır kültür, eğitim- öğretim yoluyla ve sosyalleşme süreciyle kazandırılması bakımından sonradandır ve sosyal akrabalık bağı olarak da görülür. Tarihi bir birikim olarak da idealleri gösterir ve sosyal kişiliğimizi yansıtır.  Mülkiyet ilişkilerinin bir parçası olarak bakıldığında egemenlik aracı olarak dayatılabileceği gibi mücadele unsuru olarak da görülebilir. Farklı yaşayanlara özenme yahut küçümseme gibi yaklaşımlarla ele alındığında da  kültür, belli bir yaşam biçimi olarak değerlendirilir.

Kültür tek başına çok girift, hakkında çok zengin açıklamalar yapılan bir kavramken kültürel çalışmalarda dile getirilen alt kavramlarla onu tanımlamak daha da zor bir hal alıyor. Kitle kültürü, popüler kültür, halk kültürü, yüksek kültür, kültür endüstrisi gibi kavramlar ve bunların kendi içindeki eleştirileri asıl kavramı gölgede bırakıyor.  Tabii kültür deyince tüketim kültürünü eleştirmek için sık sık kullandığımız ve kendisi bizatihi popüler olan ve genellikle çoğunluğun yüzeysel beğenisini ifade eden “popüler kültür” kavramı geliyor aklımıza, halbuki ondan önce hemen hemen herkesçe göreceli ve çoğu zaman dar kapsamda  dile getirilen ve aslında geniş perspektiften bakmayı gerektiren bir kavram olan kültürü yerli yerinde ele almamız gerekiyor. Kültüre geniş perspektiften bakmayı sağlayan unsurlardan bir tanesi, kültürün insanla ilişkisidir.

Kültürün yapıcısı ve taşıyıcısı insan olduğu için kültürü anlamak bir şekilde insanı anlamak anlamına gelir. Biz bireylerin oluşturduğu en büyük sosyal örgüt olan toplumda insanı anlamak toplumu anlamayı ve onunla birlikte ona nitelik kazandırmayı sağlar.

Kültür, daha ziyade sosyal değerler ve davranış sistemi olarak ele alınmıştır ancak o hem tekil hem de çoğul olarak ele alınmalıdır.  Kültür ve insan ilişkisi doğru kurulamazsa ruh ve bedenin izdüşümü ve insanı insan yapmak bakımından temel unsur olan kültürün önemi anlaşılamaz. Toplumsal birliğin en ayırıcı özelliklerinden ve sosyal süreç olarak da toplumun mirası olması bakımından kültürün önemi anlaşılmadığında toplumsal bozulma hız kazanır.

Çoğu olgu toplumların kültürleri içinde inşa edilir. Bir ülkeyi, bir toplumu anlamak dil ve kültür dinamiklerini anlamakla mümkün. Düşünce ve bilim insanları toplumun parçası olarak, kültürel ve ideolojik dinamikler içinde hareket eder. Bu açıdan toplumu oluşturan bireylerin kültürel belirleyiciliği göz ardı edilmemelidir. Bilim, sanat, felsefe toplumun kendisini ihya etmesini sağlar.

Başlangıçta değindiğimiz gibi kültür geniş muhtevaya sahip. Benim varoluş gayesi,  benlik farkındalığı bağlamında  üzerinde durmak istediğim kültür ise tam da Cicero’nun tarif ettiği şekliyle kültürdür. İnsan nefsinin terbiye edilmesi, kişilik sahibi olmak bakımından kültür… 

Sosyolojik anlamını arka planda bırakarak tekil olarak kültürü anlamak, entelektüel yozlaşmanın arttığı günümüzde bilginin gösterişini yapan ile kültürün ağırlığını koruyanları ayırt edebilmek açısından önem taşıdığı gibi kendi düzeyimizi belirlemek ve onu ilerletme ihtiyacını hissedebilmek açısından da önem taşır.

Kültürel yaşantıda birey açısından yaşanan yoksunluk ve sarsıntı toplumsal sarsıntıya sebep olur ve bu da toplumsal bunalım anlamına gelir. Dolayısıyla bireysel açıdan kültürde talepkâr olmak, kazanım, birikimlerle zevklerimizi, seçiciliğimizi yükseltmek toplumun da yükselmesine zemin oluşturur.

Kültürü derinleştirerek, hayata bakışın, doğal kimliğin topluma yansıması olacak şekilde edinmek zorundayız.

Kimlik farklarına, insanın anlam arayışına kültürel açıdan bakacağımız yazıların girizgâhı bağlamındaki açılımlara şunu da ilave edelim. İnsanın tarihsel yolculuğu ile aynı anda başlayan kültür yolculuğunda , anlam, eylem ve değişim adına çağlar boyunca yüzlerce filozof, düşünür, sosyolog ve hayatın anlamını sorgulayan sayısız birey farklı tanımlar ve açılımlar yapmışlardır çünkü sonsuz boyutu ve derinliği olan kültür insanoğlu var olduğu sürece tanımlar ve açılımlar çağ ve bakışa göre hep olacaktır.

Kültürü benimsemek hayatı ve kendini anlamanın anahtarıdır. Aklımızın, ruhumuzun ve yüreğimizin kilidini bu anahtarla açtık. Kültür yolculuğumuz sürecek.