ABD ile Rusya kozlarını Libya'da paylaşıyor

HABER MASASI AA, MECRA 3 DAKİKADA OKUNUR

Libya'daki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) ve Hafter güçleri arasındaki silahlı çatışmalara bölgesel güçlerden sonra ABD ve Rusya'da dahil oldu.

Libya'daki silahlı çatışmaya ülke içindeki taraflar ve bölgesel güçlerden sonra soğuk savaş döneminin iki baş aktörü de dahil oldu.

ABD, bugüne kadar Libya'ya DEAŞ ve El-Kide gibi örgütlerle mücadeleyle dar perspektifinden yaklaştı. Washington yönetimi, uluslararası tanınırlığa sahip başkentteki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) ve ülkenin doğusundaki silahlı güçlerin lideri Halife Hafter'in silahlı mücadelesinde ise eşit mesafede kalmaya çalıştı.

Ancak, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yakın Yevgeny Prigozhin'e ait güvenlik şirketi Wagner Grup'a mensup paralı askerlerin Hafter saflarında giderek daha fazla varlık göstermesiyle ABD, Libya'ya yaklaşımını değiştirmeye başladı.

Libya'da Hafter güçlerine personel ve mühimmat desteği sağlayan Wagner Grup'a mensup paralı askerler.

Hafter güçlerinin nisanda başkent Trablus'u ele geçirmek için saldırıya geçmesinden bugüne ilk defa "saldırının durması" yönünde çağrıda bulunan ABD Dışişleri Bakanlığı, 15 Kasım'daki açıklamasında, "Libya halkının iradesinin aksine Rusya'nın çatışmadan istifade etmeye çalıştığı" suçlamasını yöneltti.

Bu dönemde ABD basınının, Rusya'nın Wagner Grup aracılığıyla Libya'daki askeri faaliyetlerine ilişkin çok sayıda haber yayımlaması da dikkati çekti.

ABD merkezli yayın organı Bloomberg'in Batılı kaynaklarına dayandırdığı yakın zamanlı haberine göre, Hafter saflarında savaşan Rus Wagner Grup'a mensup paralı askerlerin sayısı son dönemde 1400'e ulaştı.

Wagner Grup'un Libya'ya 25 Rus pilot getirdiği, pilotların Hafter birliklerine eğitim faaliyetleri gerçekleştirdiği, Libya semalarında yenilenmiş Rus Sukhoi-22 tipi savaş uçaklarıyla göreve çıktıkları aktarıldı. Söz konusu haberler karşısında endişeye kapılan ABD diplomasisi ve güvenlik bürokrasisinin dikkati Libya'ya yöneldi.

Rus Sukhoi-22 tipi savaş uçakları.

Fransız Le Monde gazetesinin haberinde, "(Libya'daki) Bu savaş, Akdeniz'in merkezindeki stratejik durumda bir değişime yol açabilir." yorumu yapıldı.

ABD'den BAE hamlesi

Rusya'nın varlığının artmasından rahatsız olan ABD diplomasisi, Hafter'in en yoğun destekçilerinden Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile görüşerek temaslarına başladı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, BAE'li mevkidaşı Abdullah bin Zayid ile 22 Kasım'da Washington'da bir araya geldi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, BAE'li mevkidaşı Abdullah bin Zayid'in Washington'daki görüşmesi.

ABD'nin Libya Büyükelçiliği, ikilinin, "Libya'daki Rus varlığı, gerilimin bir an önce düşürülmesi, ateşkes ve siyasi çözüm" konularını ele aldıklarını paylaştı.

Bundan kısa süre sonra, 24 Kasım'da ABD'li üst düzey bir heyetin, Libya'daki gelişmeler kapsamında General Halife Hafter ile görüştüğü belirtildi.

ABD Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, Hafter ile yapılan görüşme sırasında Libya'daki Rus faaliyetlerinin de ele alındığı belirtildi."Yetkililer, Rusya'nın Libya halkının canını hiçe sayarak ülkedeki çatışmaları kötüye kullandığına dair endişelerini de dile getirdi." ifadelerine yer verildi.

Söz konusu görüşme, Hafter güçlerinin başkent Trablus yakınlarında ABD'ye ait insansız hava aracını (İHA) düşürmesinden birkaç gün sonra gerçekleşti. AP'ye konuşan Hafter'e yakın bir askeri yetkili, Hafter güçlerinin AFRICOM'dan özür dilediklerini, ileride bu tür olayların yaşanmaması için iş birliğini artırma taleplerini sunduklarını aktardı.

Askeri bir insansız hava aracı.

CNN'e konuşan iki ayrı Amerikan savunma kaynağı da İHA'nın düşürülmesinden Rusların sorumlu olduğunu düşündüklerini belirtti.

Ruslar inkar, Hafter sözcüsü teyit ediyor

Hafter güçlerinin, Trablus operasyonuna başladıkları 4 Nisan'dan bugüne iki batı ülkesine ait İHA'ları düşürmeyi başarması, son dönemde savaş sahasına iyi eğitimli yeni birliklerin dahil olduğu iddiasını güçlendirdi.

Rusların Wagner şirketi aracılığıyla paralı asker veya doğrudan asker gönderdiğine ilişkin iddialar, Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov tarafından "temeli bulunmayan asılsız haberler" şeklinde yalanlandı.

Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov.

Bununla birlikte Hafter güçlerinin sözcüsü Ahmed el-Mismari'nin düzenlediği basın toplantısında, Hafter saflarında "bir ya da iki takım Rus askeri olduğu ve bunların bakım ve onarım işleriyle uğraştığı" yönündeki ifadeleri, Kremlin Sözcüsü'nün açıklamasıyla çelişti.

ABD basını UMH güçlerinin Rus askerlerinin aralarında Rusça konuştukları telsiz konuşmalarına denk geldiğini yazdı.

Aynı şekilde, Washington Post ve New York Times'a konuşan UMH'ye bağlı askeri yetkililer, Hafter güçlerinin geleneksel taktikleri dışında hareket eden birliklerle karşılaştıklarını paylaşırken, UMH sağlık görevlileri de bugüne kadar gördüklerinin dışında yaralanmalarla karşılaştıklarını aktardı.

Rus varlığının sahadaki duruma etkisi

Libya'da şu ana kadar farklı bölgelerde varlık gösteren Wagner Grup'a mensup paralı askerler zaman zaman savaştaki dengeyi Hafter güçleri lehine çevirdi.

Hafter güçleri için Rus paralı askerlerinin etkinliği ve çatışma bölgelerindeki gerekliliği, sayılarını zaman içinde yüzlerden binlere çıkardı. Washington'un telkinleri fayda vermez ve Moskova'nın nüfuzunu artırma çabası devam ederse zaman içinde bu sayı daha da artabilir.

Libya'da Halife Hafter ile Ulusal Mutabakat hükumeti arasındaki çatışmaları görüntüleyen bir gazeteci.

UMH'ye bağlı birliklerin önde gelen komutanlarından Usame Cuveyli, ABD basınına verdiği demeçte, "Anlaşılan Ruslar bu çatışmalara ağırlığını koydu. Rusların savaşa dahil olması savaş sahasını değiştirdi. Onların araya girmesi işleri daha da karmaşık hale getiriyor." diye konuştu.

"Suriye'de bekle-gör politikasıyla Rus etkinliğine zemin bırakan ABD, bu sefer ağırlığını ortaya koyarak Moskova'nın Libya'da hakimiyet kurmasına engel olacak mı?" sorusunun karşılığını Libya'daki gelişmeler gösterecek.

H HABER MERKEZİ GZT Editörü

Son dakika gelişmelerini, gündemdeki haberleri, bildiğiniz haberlerin bilmediğiniz detaylarını sizlerle buluşturuyor.