Verilerle Yemen’deki insanlık dramı

BEKİR ARSLAN MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR

2011 yılında başlayan Arap Baharı sonrası karışan ülkelerden biri de Yemen’di. O günden bu yana devam eden krizde binlerce insan hayatını kaybetti, binlercesi de evini kaybederek mülteci olarak yaşamak zorunda kaldı.

İran destekli Husilerin elindeki başkent Sana'da hava saldırısında yok edilen bir evin enkazından çıkarılan tekerlekli sandalye.

Küresel güçlerin onlarca yerel aktörle yürüttüğü vekalet savaşı arenasına dönüşen ülkede bugün hâlâ kriz çözülebilmiş değil. Çözülmesi bir yana resmi olmasa da fiilen üçe bölünmüş bir devlet var karşımızda. Tüm bu şartlar altında, yine yeryüzünün her yanında şahit olunduğu gibi olan masum insanlara oluyor. İnsani krizin faturası savaş kurbanlarına kesiliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri tarafından asker ve silah desteği sağlanan birlikler Yemen'de devriye geziyor.

Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) verilerine göre 2015 ile 2019 yılları arasında Yemen’de patlamadan çatışmaya, saldırıdan kargaşaya 43.934 şiddet olayı meydana gelmiş. Bu olayların kurbanı ise 101.646 kişi.

Yemen'de yılllar süren iç savaşta mağdur olan kesimlerin başında çocuklar geliyor.

Olayların çoğunluğu ülkenin batısı ve güneyinde yoğunlaşmış. İran destekli Husilerin elindeki başkent Sanâ ve Suudi Arabistan destekli Yemen güçlerinin kontrolündeki geçici başkent Aden’in kuzeyi şiddet olaylarının yoğun olarak yaşandığı yerlerin başında geliyor.

Koyu gri; çatışmalar, turuncu; patlamalar, yeşil; protestolar, kırmızı; isyanlar/ayaklanmalar, sarı; stratejik gelişmeler, kahverengi; sivilleri hedef alan şiddet olayları.

43 bin şiddet olayının yüzde 64’ü patlamalar, yüzde 26’sı ise çatışmalardan oluşmuş. Kurbanların yarısından fazlası bu iki kategoride yer alıyor. Bu yoğunluğa bakıldığında ülkenin genel durumu hakkında kısaca bilgi sahibi olmak mümkün.

Koyu gri; çatışmalar, turuncu; patlamalar, yeşil; protestolar, kırmızı; isyanlar/ayaklanmalar, sarı; stratejik gelişmeler, kahverengi; sivilleri hedef alan şiddet olayları.

Verilerin gösterdiği şiddet olaylarının yoğunluğuna 2017 yılında 15 günlüğüne ben de şahit oldum. İnsani yardım görevi için gittiğim Yemen’de yoğun olarak Aden, Taiz, Marib, Mukalla ve Seyun’da görev aldım. Şükür ki bir patlamanın veya çatışmanın ortasında kalmadım. Ama dağ başındaki karanlık bir hücrede kimler tarafından tutulduğumu bilmeden göz altında bir gün kalmak benim için zor bir deneyimdi.

Yemen güçlerinin kontrolündeki geçici başkent Aden’de meydana gelen bir patlama.

Bugün verileri görselleştirdiğimde fark ediyorum ki ben bir çatışmanın ortasında kalmadım ama benim o topraklarda dolaştığım tarihlerde ülke genelinde 377 şiddet olayı meydana gelmiş ve 185 kişi hayatını kaybetmiş.

İçerik yazarlığı, editörlükle meşgul. Veri bilimi ve yeni medya ile ilgileniyor. Tarih ve dünya coğrafyası üzerine okumalar yapıyor. Seyahat etmeye çalışıyor.