Dünya & PolitikaBorsada 'Boeing' paniği: İflasa sürüklenebilir

Borsada 'Boeing' paniği: İflasa sürüklenebilir

Etiyopya'da yaşanan kazanın ardından 40'tan fazla ülke Boeing'in 737 Max tipi yolcu uçaklarına hava sahasını kapattı. Ekonomistler, dünyada yaşanan bu paniğin ABD borsasında işlem gören 'Boeing' için iflasla sonuçlanabileceğine işaret ediyor. Boeing'in yolcu uçağı üretiminin yüzde 70'ini 737 sınıfı uçaklar oluştururken gelecek 3 yıldaki siparişlerin tamamına yakınının Max modelleri üzerine yoğunlaşması bu tezin olabilme ihtimalini öne çıkarıyor.

HİKMET YALÇINKAYA AA 3 DAKİKADA OKUNUR

Etiyopya'da yaşanan kazanın ardından 40'tan fazla ülke Boeing'in 737 Max tipi yolcu uçaklarına hava sahasını kapattı. Ekonomistler, dünyada yaşanan bu paniğin ABD borsasında işlem gören 'Boeing' için iflasla sonuçlanabileceğine işaret ediyor. Boeing'in yolcu uçağı üretiminin yüzde 70'ini 737 sınıfı uçaklar oluştururken gelecek 3 yıldaki siparişlerin tamamına yakınının Max modelleri üzerine yoğunlaşması bu tezin olabilme ihtimalini öne çıkarıyor.

BEĞEN

ABD'li uçak üreticisi Boeing, Etiyopya'da yaşanan kaza sonrası 40'tan fazla ülkenin 737 Max tipi yolcu uçaklarının uçuşlarını durdurması nedeniyle zor günler geçiriyor.

  • Boeing hisseleri, geçtiğimiz gün yüzde 6,15 gerileyerek 375,41 dolara inmişti. Bugün 377 dolardan işlem gören Boeing, son 12 günde yaklaşık yüzde 16 değer kaybetti.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

737-8 Max ve 737-9 Max uçaklarının, tüm uçuşlarının birçok ülke ve hava yolu şirketi tarafından durdurulması, #NewYork borsasında işlem gören #Boeing hisselerinde düşüşe neden oldu. #borsa #737max

GZT Gündem (@gztgundem)'in paylaştığı bir gönderi ()

FAA da geri adım attı

Uçakların 'güvenli' olduğu konusunda ısrarcı olan ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 10 Mart'ta Etiyopya'nın başkenti Addis Adaba'da yaşanan ve 157 kişinin hayatını kaybettiği kaza sonrası çok sayıda ülkede sivil havacılık otoritelerinin ve hava yolu şirketlerinin B737 Max'lerin uçuşlarını durdurmasının ardından geri adım attı. FAA, uçak filosunun uçuşlarının geçici olarak durdurulması talimatını verdi.

THY'nin 75 adet 737 Max siparişi bulunuyor.
THY'nin 75 adet 737 Max siparişi bulunuyor.
Reuters

İflasla karşı karşıya kalabilir

Boeing, ilk kez 2017'de piyasaya sürdüğü 737 Max'lerden, dünya genelinde hava yolu şirketlerine 350'den fazla teslimat gerçekleştirdi.

Farklı büyüklükteki modelleri orta ve kısa mesafeli uçuşlarda yakıt etkinliği sağlayan model, hava yolu şirketleri tarafından yaygın olarak tercih ediliyor. Şirketin halen 4 bin 600 adet B737 Max 8 yolcu uçağı siparişi bulunuyor.

Yatırım bankası Morgan Stanley'in ortaklarına yolladığı bilgi notuna göre Max'lerin de dahil olduğu 737 sınıfı uçaklar Boeing'in toplam yolcu uçağı üretiminin yüzde 70'ini oluşturuyor.

Bu yıl ve gelecek 3 yıl içinde teslim edilecek siparişlerin ise neredeyse tamamının Max'ler olacağı tahmin ediliyor. Dolayısıyla modelde bir üretim hatası tespit edilip siparişlerin iptali halinde, şirket iflasla karşı karşıya kalabilir.

Boeing’in internet sitesine göre, 737 Max şirket tarihinde en çok satan uçak oldu.
Boeing’in internet sitesine göre, 737 Max şirket tarihinde en çok satan uçak oldu.
Reuters

ABD Federal Havacılık İdaresi 'çark etti'

FAA'dan yapılan açıklamada, uydu verilerinin ve fiziksel kanıtların, Etiyopya'daki kazada uçağın geçen yılın ekim ayında Cava Denizi'nde düşen ve 189 kişinin hayatını kaybettiği Endonezya'nın Lion Air Havayolu şirketine ait B737 Max 8 tipi yol uçağının kaza öncesi hareketleriyle benzer manevralar yaptığına işaret etmesi nedeniyle tedbir kararının alındığı belirtildi.

FAA Başkanı Daniel Elwell, "Kanıtlar, Etiyopya'daki kazanın Lion Air uçağına olanlara benzer olduğunu gösteriyor." ifadesini kullandı.

Her iki kazada da uçakların kalkışından sonraki 6 ila 12 dakika gibi kısa süre içinde yaşadıkları irtifa sorunlarının ardından düşmesi, söz konusu modellerde üretimden kaynaklanan bir teknik hata bulunması olasılığını güçlendiriyor.

Etiyopya'daki kaza sonrası Boeing 737 Max tipi uçakların kullanımını durduran ilk ülke olan Çin’e Türkiye ve AB ülkeleri de katıldı.
Etiyopya'daki kaza sonrası Boeing 737 Max tipi uçakların kullanımını durduran ilk ülke olan Çin’e Türkiye ve AB ülkeleri de katıldı.
Reuters

Pilotlar otomatik manevrayı engelleyemiyor

  • Lion Air yetkilileri, Endonezya'daki kazanın ardından yaptıkları açıklamada, uçağın kuyruk kısmındaki sensörlerdeki bir hatanın uçağı kalkışta burnunu aşağı çevirmeye zorladığı ve pilotların söz konusu otomatik manevrayı engelleyemediklerini ifade etmişti.

Boeing'in ürettiği 737 Max 8 tipi uçakların son 6 ayda iki büyük kazaya karışması, uçakların güvenliğine dair tartışmaları gündeme getirirken, bu durumun şirketin ekonomik gidişatını zora sokacağı düşünülüyor.

Kazanın sebebi kontrol yazılımı olabilir

Boeing, Avrupalı rakibi Airbus'ın orta mesafede daha verimli yakıt kullanan A321 model güncellemesine karşı geliştirdiği 737 Max modellerinde, uçak motorunu daha etkin hale getirmek için daha büyük bir motor inşa etmişti. Yeni motorun idaresi için de yeni bir uçuş kontrol yazılımı geliştirilmişti. Söz konusu yazılımın "kontrol yasası" adı verilen otomatik pilot aktifken pilotların müdahalesini devre dışı bırakan bir sistem içerdiği biliniyor.

Kazanın 737 Max 8'lerin uçuş kontrol yazılımındaki pilot kontrolünü devre dışı bırakan bu özellikten kaynaklanmış olabileceği ihtimali üzerinde de duruluyor.

Yaklaşık 50 ülke, Boeing 737 Max tipi uçaklara uçuş yasağı getirdi.
Yaklaşık 50 ülke, Boeing 737 Max tipi uçaklara uçuş yasağı getirdi.
Reuters

Endonezya'da yaşanan kaza sonrası 737 Max'in bu özelliğiyle ilgili pilotların daha fazla bilgilendirilmesi gereğine vurgu yapılmış, pilotlara bu konuda kurslar verilmişti. Etiyopya Havayolları pilotlarının söz konusu kursları alıp almadığı ise bilinmiyor.

Boeing'in 737 sınıfı uçakları, Fransız-Alman ortaklığı Airbus'ın ürettiği A320 sınıfı yolcu uçaklarıyla dünyada en çok satılan yolcu uçağı durumunda bulunuyor. Dünyada halihazırda Boeing 737 sınıfı 10 bin uçak, Airbus A320 sınıfı ise 8 bin uçak havayolu şirketlerine hizmet veriyor.

Tazminat talepleri gündeme gelebilir

Öte yandan B737 Max'lerin uçuşlarını durduran şirketlerin, Boeing'den zararlarının karşılanmasını talep etmeleri Boeing'i büyük zarara uğratabilir.

Boeing 737-8 Max uçakların 6 ayda ikinci kazaya karışması ve toplamda 346 kişinin yaşamını yitirmesi üzerine bu modelin kullanımını durduran ülkeler ve hava yolu şirketlerinin sayısı hızla arttı.
Boeing 737-8 Max uçakların 6 ayda ikinci kazaya karışması ve toplamda 346 kişinin yaşamını yitirmesi üzerine bu modelin kullanımını durduran ülkeler ve hava yolu şirketlerinin sayısı hızla arttı.
Reuters

Norveç hava yolu şirketi Norwegian Air, Etiyopya'da yaşanan kazanın ardından uçuşlarını durdurduğu Boeing 737 Max 8 yolcu uçakları için üretici firmadan tazminat talep edeceklerini bildirmişti.

Havayolu Sözcüsü Tonje Naess yaptığı açıklamada, Etiyopya'daki son kazanın ardından uçuşlarını durduğu filosundaki 18 adet B737 Max 8 uçağı için üretici firma Boeing'den zararının karşılanmasını isteyeceklerini belirterek, "Kullanmayacağımız bir uçak için mali yük altına giremeyiz." ifadesini kullanmıştı.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
H HİKMET YALÇINKAYA GZT Editörü

GZT’de Gündem editörü olarak görev yapan Hikmet, GZT’de her hafta yayınlanan "Şehir Efsaneleri" programını hazırlayıp sunuyor. Model araba ve tesbih koleksiyonu yapan Hikmet'e, hikmet.yalcinkaya@gzt.com adresinden ulaşabilirsiniz.

BEĞEN
Dışişleri duyurdu: Barış Pınarı Harekatı 2 yükleniyor VİDEO / 03:58

Dışişleri duyurdu: Barış Pınarı Harekatı 2 yükleniyor

Ahmet Zarifoğlu Dünya & Politika Çarşamba 12:49, 20.11.2019
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz