Dünya & PolitikaMay, Hayırlı Cuma Anlaşması'nda değişikliğe gidecek iddiası

May, Hayırlı Cuma Anlaşması'nda değişikliğe gidecek iddiası

İngiltere Başbakanı Theresa May'in Brexit sürecinde ilerleme kaydedebilmek adına İrlanda ile 1998'de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması'nda değişikliğe gitmeyi planladığı iddia edildi. May’in bugün parlamentoya ‘B Planını’ sunması bekleniyor. ’Hayırlı Cuma Anlaşması nedir?’, ‘Backstop olarak tarif edilen düzenleme nedir?’ sorularını cevaplandırdık.

ÇAĞRI SAÇARALP REUTERS, DİĞER, GZT 2 DAKİKADA OKUNUR
May, Hayırlı Cuma Anlaşması'nda değişikliğe gidecek iddiası
​İngiltere Başbakanı Theresa May
Fotoğraf : Reuters

İngiltere Başbakanı Theresa May'in Brexit sürecinde ilerleme kaydedebilmek adına İrlanda ile 1998'de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması'nda değişikliğe gitmeyi planladığı iddia edildi. May’in bugün parlamentoya ‘B Planını’ sunması bekleniyor. ’Hayırlı Cuma Anlaşması nedir?’, ‘Backstop olarak tarif edilen düzenleme nedir?’ sorularını cevaplandırdık.

BEĞEN

İngiltere Başbakanı Theresa May'in Avrupa Birliği ile vardığı birlikten çıkış (Brexit) anlaşması İngiliz parlamentosunda 202 evet oyuna karşı 432 hayır oyu ile reddedilmişti.

İngiltere Başbakanı Theresa May'in ülkesinin Avrupa Birliği'nden ayrılışını düzenleyen Brexit anlaşmasının İngiltere Avam Kamarası’nda reddedilmesinin ardından bugün parlamentoya 'B Planını' sunması bekleniyor.

İngiliz lider, Brexit sürecinde ilerleyebilmek için reddedilen anlaşmada yer alan tartışmalı 'backstop' maddesinden kurtulmak istiyor.

The Telegraph gazetesinden iddia: Hayırlı Cuma Anlaşması değişecek

Telegraph gazetesine göre, AB'nin değiştirmeye yanaşmadığı 'backstop' maddesi için Theresa May'in planı 'Hayırlı Cuma Anlaşması'nı değiştirmek.

May, 1998'de imzalanan bu anlaşmaya Birleşik Krallık'ın AB'den ayrıldıktan sonra İrlanda ile Kuzey İrlanda arasına fiziki sınır konulmaması taahhütünü koymayı planlıyor.

1998 yılında İngiltere ve İrlanda Cumhuriyeti hükümetleri arasında imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması, İrlanda adasında 30 yıl süren 'düşük yoğunluklu savaşı' sonlandırmıştı.

Parlamento da 29 Ocak'ta, içeriği merakla beklenen bu planı oylayacak. May, hükümetinin güvenoyu alması sonrası, alternatif bir Brexit planı için muhalefet partileriyle görüşmeler yapmak istediğini açıklamıştı; ancak ana muhalefetteki İşçi Partisi'nin lideri Jeremy Corbyn, görüşmeler için öncelikle İngiltere'nin AB'den anlaşma olmadan ayrılması ihtimalinin dışlanmasını şart koşuyor.

Aynı tavrı benimseyen Liberal Demokrat Parti'nin lideri Vince Cable ise May ile görüştü.

İskoçya Ulusal Partisi (SNP) ve (Galler'in bağımsızlığını savunan) Plaid Cymru'nun Avam Kamarası'ndaki liderleri ile Yeşil Parti'nin tek milletvekili de May ile bir araya geldi.

İngiltere Başbakanı Theresa May (sağda)
İngiltere Başbakanı Theresa May (sağda)

SNP, Başbakan May'in, Brexit sürecini başlatan Lizbon Anlaşmasının 50. maddesini işleme koyma sürecini uzatma ve ikinci Brexit referandumuna gitme ihtimalini de değerlendirmesini istiyor.

Brexit tarihi olan 29 Mart 2019 hızla yaklaşsa da, İngiltere'nin önünde hala birçok senaryo var.

Hükümetin Avam Kamarası'ndaki Brexit oylamasında hezimete uğramasının en önemli nedeni, muhalefetin dışında, DUP ve İngiltere'de iktidardaki Muhazafakâr Parti'den çok sayıda milletvekilinin, anlaşmada "backstop" olarak tarif edilen düzenlemeye şiddetle karşı çıkmalarıydı.

'Backstop': En önemli anlaşmazlık noktası

"Backstop" esasında bir acil durum mekanizması. Brexit sonrası AB ile İngiltere arasındaki serbest ticaret anlaşması müzakereleri nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, Birleşik Krallık'ın parçası Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasında fiziki sınır olmamasının garanti altına alınmasını amaçlıyor.

İrlanda, Kuzey İrlanda sınırı
İrlanda, Kuzey İrlanda sınırı

  • Ancak İngiltere ile AB arasında varılan anlaşma, taraflardan herhangi birinin bu sürece tek taraflı olarak son verememesini öngörüyor. İngiltere'de anlaşmaya karşı çıkanlar da bunun, Birleşik Krallık'ın tamamında gümrüklerin kontrol edilememesi anlamına geleceğini vurguluyor.

En büyük korku, Kuzey İrlanda Cumhuriyeti'nin fiili olarak İrlanda Cumhuriyeti'nin parçası haline gelmesi ve Kuzey İrlanda gibi 2016'daki referandumda Brexit'e karşı çıkan İskoçya'da 2014'ten sonra yeniden bir bağımsızlık referandumu yapılması. Yani, Birleşik Krallık'ın parçalanması.
En büyük korku, Kuzey İrlanda Cumhuriyeti'nin fiili olarak İrlanda Cumhuriyeti'nin parçası haline gelmesi ve Kuzey İrlanda gibi 2016'daki referandumda Brexit'e karşı çıkan İskoçya'da 2014'ten sonra yeniden bir bağımsızlık referandumu yapılması. Yani, Birleşik Krallık'ın parçalanması.

Hayırlı Cuma Anlaşması nedir?

İrlanda adasındaki çatışmalara son veren 1998 tarihli Hayırlı Cuma Anlaşması, İrlanda Cumhuriyeti ve Kuzey İrlanda'nın ortak bir ekonomik pazarda yer almasını; sınırın iki tarafında serbest yaşamı, dolaşımı ve çalışmayı sağladı. Zira Birleşik Krallık ve İrlanda Cumhuriyeti AB üyesiydi.

Ancak Brexit ile beraber bu durum noktalanacağından; hem İngiltere hükümetini hem AB'yi hem İrlanda Cumhuriyeti'ni hem de Kuzey İrlanda'daki tüm tarafları tatmin edecek bir formülün bulunması gerekiyor.

Çok Net | Avrupa Birliği'nin çözülüşü: Brexit #Bölüm6
VİDEO / 05:16
Çok Net | Avrupa Birliği'nin çözülüşü: Brexit #Bölüm6
24 Haziran 2017'de Birleşik Krallık AB'den ayrılıp ayrılmama konusunda referanduma gitti. Az farklı AB'den ayrılmak isteyenler ağır basınca hızlıca müzakereler başladı. Onlarca yıldır Avrupa'nın övündüğü birlik bir anda dağılıyor muydu? Çok Net'in bu bölümünde Brexit süreci ve Avrupa Birliği'nin tarihsel yolculuğunu sizlere aktaracağız.


487 yıl önce yaşananlar İngiltereyi parçalayabilir: Brexit'te İrlanda çıkmazı
VİDEO / 04:18
487 yıl önce yaşananlar İngiltereyi parçalayabilir: Brexit'te İrlanda çıkmazı
İngilizler bu günlerde büyük bir tehlikeyle karşı karşıyalar. 2016'da yapılan Brexit referandumu sonrası Avrupa Birliği'nden çıkma kararı alan İngiltere bunu nasıl yapacağına hala karar verebilmiş değil. Özellikle İrlanda ile ilgili meseleler bir türlü çözülemiyor. İrlanda'da neler oluyor? Neden Kuzey İrlanda sınırı ile ilgili çözümler kimseyi memnun etmiyor, geçmişte yaşanan hangi kırılma noktası ülkeyi bu duruma getirdi gibi soruların cevabını sizler için Çok Net'in bu bölümünde araştırdık.


YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
ÇAĞRI SAÇARALP GZT Editörü

GZT Gündem’in sorumlu editörü olarak görev yapıyor. GZT’de Cinayet Ansiklopedisi ve Oltamıza Takılanlar programlarını hazırlayıp sunuyor. Çaya olan düşkünlüğü ve konuşkanlığıyla tanınıyor. Çağrı’ya cagri.sacaralp@gzt.com adresinden ulaşabilirsiniz.

BEĞEN
Dışişleri duyurdu: Barış Pınarı Harekatı 2 yükleniyor VİDEO / 03:58

Dışişleri duyurdu: Barış Pınarı Harekatı 2 yükleniyor

Ahmet Zarifoğlu Dünya & Politika Çarşamba 12:49, 20.11.2019
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz