HayatAliya İzzetbegoviç ve Bosna Savaşı

Aliya İzzetbegoviç ve Bosna Savaşı

Bosna Hersek’in referandum sonucunda bağımsızlığını ilan etmesinin ardından, 6 Nisan 1992’de Sırp güçleri başkent Saraybosna’yı ablukaya almış ve saldırılara başlamıştı. Bosna Savaşı 3 buçuk yıl süren ve yüz binlerce masum insanın hayatını kaybetmesine, milyonarcasının evlerini terk etmesine yol açan bir savaştır. Aliya İzzetbegoviç ise savaştan sonra tarihe 'bilge lider' olarak geçmiştir. İzzetbegoviç'i anlamadan Bosna Savaşını anlamak imkansızdır.

ADİLE TOPÇU GZT 3 DAKİKADA OKUNUR
Aliya İzzetbegoviç ve Bosna Savaşı
Aliya İzzetbegoviç.

Bosna Hersek’in referandum sonucunda bağımsızlığını ilan etmesinin ardından, 6 Nisan 1992’de Sırp güçleri başkent Saraybosna’yı ablukaya almış ve saldırılara başlamıştı. Bosna Savaşı 3 buçuk yıl süren ve yüz binlerce masum insanın hayatını kaybetmesine, milyonarcasının evlerini terk etmesine yol açan bir savaştır. Aliya İzzetbegoviç ise savaştan sonra tarihe 'bilge lider' olarak geçmiştir. İzzetbegoviç'i anlamadan Bosna Savaşını anlamak imkansızdır.

Yakın tarihin ve modern dünyamızın en büyük ayıbı işlediği en büyük suçu şüphesiz Bosna Savaşı ve bu savaş adı altında Boşnaklar'a yapılan soykırımdır. Bu soykırımda Aliya İzzetbegoviç önemli bir rol oynamıştır.

Aliya İzzetbegoviç kimdir?

Aliya İzzetbegoviç 8 Ağustos 1925 tarihinde Bosanski Samac kasabasında doğdu. Saraybosna'da bir Alman lisesinde eğitim gördü.

Lise çağında üstün kabiliyetleriyle ve İslami konulara ilgisiyle öne çıktı.
Lise çağında üstün kabiliyetleriyle ve İslami konulara ilgisiyle öne çıktı.

O dönemde arkadaşlarıyla birlikte dini konuları tartışmak amacıyla Müslüman Gençler Kulübü'nü kurdu. Kulüp kısa sürede büyüyerek bir yardım derneğine dönüştü. Özellikle 2. Dünya Savaşı zamanında ihtiyaç sahiplerine büyük yardımlar yapıldı.

 İzetbegoviç,İslami görüşü savunduğundan ve ateizme karşı olduğundan mevcut yönetimin hedefi haline geldi.
İzetbegoviç,İslami görüşü savunduğundan ve ateizme karşı olduğundan mevcut yönetimin hedefi haline geldi.

O dönemdeki komünist rejimin ülke yönetimini ele geçirmesiyle birlikte dinlerin toplumsal hayattaki varlığı giderek azaltıldı. Bu sebeple beş yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Aliya İzetbegoviç'in sıkıntıları 1953 yılında iktidara gelen Tito zamanında katlanarak arttı. Ancak 1974'te hazırlanan yeni bir anayasayla bazı geleneksel İslami kurumların yeniden işlev kazanmasına imkan sağladı. Bu olayın üzerine bazı camiler ve medreseler yeniden hizmete açıldı.

1980'de Devlet Başkanı Tito'nun ölümüyle federasyon Cumhurbaşkanlığı konusunda bir anlaşmazlık ortaya çıktı.
1980'de Devlet Başkanı Tito'nun ölümüyle federasyon Cumhurbaşkanlığı konusunda bir anlaşmazlık ortaya çıktı.

Bunun üzerine altı federal eyaletin her birinin Cumhurbaşkanının sırayla bir yıl federasyon Cumhurbaşkanlığı yapması üzere anlaşma sağlandı. Bu gelişmeyle birlikte ülkede kısmen bir demokratikleşme sürecine girilmiş oldu.

REKLAM

Demokratik Eylem Partisi'ni kurdu.
Demokratik Eylem Partisi'ni kurdu.

Parti, 5 Aralık 1990 tarihinde Bosna'da gerçekleştirilen Genel Seçimleri kazandı ve İzzet Begoviç ülkenin Cumhurbaşkanı oldu. Ancak 14 Mart 1996' hastalığı sebebiyle görevini bırakmak zorunda kaldı.

1990'lı yıllarda Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti içinde bir bağımsızlık hareketi içerisine girdi.
1990'lı yıllarda Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti içinde bir bağımsızlık hareketi içerisine girdi.

Bosna-Hersek de 1 Mart 1992'de gerçekleştirdiği referandum sonrasında bağımsızlığını ilan etti. Fakat Sırplar hemen arkasından Bosna yönetiminde söz sahibi olan Müslümanlara karşı savaş açarak katliama başladılar.

Hırvatistan ve Slovenya'nın bağımsızlık mücadelesine destek veren Avrupa Birliği ve ABD, Bosna-Hersek'i Sırp saldırıları karşısında yalnız bıraktılar.
Hırvatistan ve Slovenya'nın bağımsızlık mücadelesine destek veren Avrupa Birliği ve ABD, Bosna-Hersek'i Sırp saldırıları karşısında yalnız bıraktılar.

Müslümanlar bu savaşta askeri açıdan oldukça zayıf bir konumdaydılar. Bu yüzden Sırplar Bosna'nın önemli şehirlerini işgal ettiler.

Sırplar ele geçirdikleri bölgelerde katliamlar yapıyorlardı.
Sırplar ele geçirdikleri bölgelerde katliamlar yapıyorlardı.

Bosna Savaşı

  • Modern savaş tarihinin en uzun kuşatması (5 Nisan 1992-29 Şubat 1996) olarak tarih sayfalarındaki yerini alan Saraybosna (Sarajevo) Kuşatması'na ait istatistikler:
  • - 10 bin insan öldürüldü,
  • - 56 bin kişi yaralandı,
  • - Her gün ortalama 329 bomba şehri vurdu.
  • 22 Temmuz 1993 tarihinde sadece bir günde 3777 bomba patladı,
  • - Kaba hesapla 10 bin bina parçalandı,
  • - 100 bin bina ve 500 bin insan savaştan zarar gördü Saraybosna'da,
  • - Binaların yüzde 23'ü ciddi hasar alırken, yüzde 64'ü hafif hasar gördü.
  • - Saraybosna'da bu dönemden hasarsız olarak kurtulan bina oranı sadece %13.
  • Bosna'da yaşayan (Boşnak, Sırp, Hırvat) çocuk nüfusunun yarısı (ortalama 700 bin) ölmüş, yaralanmış, evinden sürülmüş ya da başka sebeplerle direk savaştan etkilenmiştir.
  • - Otoriteler tarafından savaş sebebiyle hayatını kaybeden sivil ve askerlerin (Boşnak, Hırvat, Sırp) sayısı tahmini olarak 150 bin ile 260 bin olarak belirlenmiştir.
  • - 28 bin Boşnak, 14 bin Sırp ve 6 bin Hırvat askeri savaşta hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybedenlerin geriye kalan kısmını siviller oluşturmaktadır.
  • - 17,689 kişinin kayıp oldugu bildirilmiş, sadece 999 tanesine ulaşılmıştır.
  • - Savaşta öldürülen çocuk (Boşnak, Sırp, Hırvat) sayısı 17 bin olarak kayıtlara geçerken, savaş boyunca yaralanan çocukların sayısı 35 bini bulmuş, 1800 çocuk da ömür boyu sakat kalmıştır.
  • - 1991'den bu yana 4 milyon kişi mecburen yer değiştirmek zorunda kalmış, evini terketmiştir.

Bosna Savaşı ve Aliya İzzetbegoviç

Aliya İzzetbegoviç 4 yıl süren savaşta halkının liderliğini büyük bir cesaretle, azimle yaptı. Saraybosna bombalanırken burayı terk etmedi. Siyasi önderliğinin yanısıra entellektüel kapasitesi ve eserleriyle yarınlara mesaj bıraktı.

Birleşmiş Milletler’in koruması altındaki Srebrenitsa’da 8 bin insan Temmuz 1995’te katledilirken Aliya İzzetbegoviç, ‘’dünyanın sağır ve dilsiz’’ haline isyan ediyor ve şu cümleleri kullanıyordu:

  • “Her şeye kadir olan Allah’a ant olsun ki; köle olmayacağız. Ben Avrupa’ya giderken kafam önümde eğik gitmiyorum. Çünkü çocuk, kadın ve ihtiyar öldürmedik. Çünkü hiçbir kutsal yere saldırmadık.
  • Oysa, onlar bunların tamamını yaptı hem de Batı’nın gözü önünde; Batı medeniyeti adına. Nefrete nefretle cevap vermeyin. Bosna için nefret çıkmaz sokaktır. Nefret sadece bizim ruhlarımızı zedelemiyor, Bosna’nın özünü de zedeliyor...’

Aliya İzzetbegoviç Tarihe Tanıklığım kitabında;

''Çocukluğum şimdi çok uzak görünüyor. Tıpkı açık bir günde dağlara bakıyormuşum gibi detaylarını değil ama ana hatlarını mükemmel bir şekilde görebiliyorum. Hayat kısa değil ben onu uzun buluyorum'' diye bahseder.

REKLAM
YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
A ADİLE TOPÇU Pirimedya

YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz