12 yıl önce dalga geçilmişti: 'Narkotik arı' projesi gerçek oldu

Arşiv
Arşiv

Belçika’nın sınır kapılarında balarılarıyla uyuşturucu arayacağını açıklaması, 2008 yılında dönemin İstanbul Milli Eğitim Müdürü olan Ata Özer’in ‘narkotikçi arılar’ projesinin haklılığını ortaya çıkardı. Ata Özer, o dönem projesiyle dalga geçenlerden özür beklediğini söyledi.

2008 yılında dönemin İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Ata Özer, okullarda uyuşturucu kullanımının önüne geçmek ve kullananları tespit edebilmek için arılardan faydalanacaklarını açıkladı. Proje o dönem birçok kesimden tepki çekti, alay konusu oldu ve rafa kaldırıldı. Ata Özer bu olayın ardından görevinden alındı.

Arılar yüzde 98 başarı sağladı

2014 yılında ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’nda bal arılarına dedektör eğitimi verildiği açıklandı. Bal arıları bomba ve narkotik uzmanı olarak yetiştirildi, birçok noktada kullanıldı. Yapılan açıklamada, bomba ve narkotik köpeklerinin eğitiminin ortalama üç ay, arılarınkinin ise 10 dakika gibi bir süre olduğu belirtildi. Laboratuvarın tespitlerine göre arılarda doğruluk oranı yüzde 98 iken, köpeklerin doğruluk oranı yüzde 71’de kaldı.

Ata Özer
Ata Özer

Belçika kullanıma aldı

Avrupa uyuşturucu trafiğinde transit liman haline gelen Belçika, uyuşturucu ile mücadele etmek için narkotikçi bal arılarını devreye soktu. Anvers Limanı’ndaki konteynerlerde uyuşturucu bulunup bulunmadığının tespiti için özel bir cihaz içine yerleştirilen 36 arının kullanılacağı açıklandı. Uyuşturucu kokusunu yemekle özdeşleştiren arılar dillerini çıkarırsa konteynerlerde arama yapılacağı belirtildi. Belçika Gümrükler Genel Müdürü Kristian Vanderwaeren, önümüzdeki günlerde arıların yer aldığı uyuşturucu ile mücadele programının kim tarafından yürütüleceğine ve ne kadar kaynak ayrılacağına karar verileceğini açıkladı.

Belçika’nın Nieuwsblad gazetesine konuşan böcek uzmanı Peter Berx’e göre, balarıları, koku alma konusunda çok iyi. Berx, arıların eğitimin sadece birkaç saat sürdüğünü ve uyuşturucu arama sırasında ölmediklerini ve acı çekmediklerini söyledi.

Ata Özer projesini 2008'de gazetelere anlatmıştı
Ata Özer projesini 2008'de gazetelere anlatmıştı

"Yazlıktayken keşfettim"

  • Aradan geçen 13 yıllık zaman, o dönem projesi çok tartışılan Ata Özer’i haklı çıkardı. Ata Özer, uyuşturucu dedektörü arı projesini nasıl geliştirdiğini şöyle anlattı: “Bir gün Tekirdağ’da yazlıkta oturuyordum. Çay içtiğim bardağın yanındaki şekere bir arı geldi. Baktım ki sudan ayrılmıyor. Farklı yerlere de geliyor. İstanbul Milli Eğitim Müdürü olduğum zaman Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bir yazı yazdım. Projeyi anlattım. Belli miktarda bir uyuşturucu maddenin verilmesi mümkün mü dedim. ‘Böyle bir şeyin olması mümkün değil’ dediler. Ben de kendi yöntemlerimle denedim ve başarılı olduğunu gördüm. Onları bazı arkadaşlarımın yanında da deneyerek arıların uyuşturucu olan yere konmak istediğini fark ettim.”

"Projemle dalga geçildiğinde Birmingham'dan faks geldi"

Arı projemle dalga geçildiğinde, İngiltere’nin Birmingham Üniversitesi’ndeki bir görevliden faks aldım. Bu yönde araştırmalar olduğunu, bu projeden vazgeçmemem, pes etmemem gerektiğini söylüyordu. Çok projelerim vardı ancak olmadı. Kanada’dan 56 proje getirdiğim zaman bir yetkili bana ‘Ata Hoca senin hiç mi işin yok’ dedi. Ama ben bu projelerin hepsini öğrencilerim için, geleceğimiz için yaptım.”