GündemAdı Türkistan eyaleti olarak değiştirildi

Adı Türkistan eyaleti olarak değiştirildi

HABER MASASI MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR
Adı Türkistan eyaleti olarak değiştirildi
Türkistan şehrinde bulunan Hoca Ahmed Yesevi türbesi.
BEĞEN

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev 19 Haziran’da Güney Kazakistan eyaletinin adının Türkistan Eyaleti olarak değiştirilmesine ve Türkistan şehrinin bu eyaletin merkezi olmasına ilişkin kararnameyi imzaladı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev.

Türkistan kentini yüzyıllardır Türk dünyasının siyasi ve manevi hayatının kalbi konumunda olan bir şehir olarak tanımlayan Nazarbayev bu gelişmenin şehre yeniden bir kültür havzası olma imkânı tanıyacağını ve şehri ekonomik olarak kalkındıracağını açıkladı.

Nazarbayev, verilen kararla birlikte, büyük şehir statüsü kazandırılacak Çimkent için de “Çimkent, sadece ülkemizin değil, Orta Asya bölgesinin yatırımlar, teknolojiler ve entelektüel kaynakları için yeni merkez olacaktır. Bunun için bütün imkânlar ve gerekli potansiyel mevcut.” açıklamasında bulundu. Güney Kazakistan eyaleti, adının Türkistan olarak değiştirilmesiyle resmi olarak Türkistan ismini taşıyan tek bölge oldu.

Türkistan bölgesi haritası.
Türkistan bölgesi haritası.

20. Yüzyıldan önce Türkistan kelimesi, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın tamamını; Kazakistan, Afganistan ve İran topraklarının ise bir kısmını kapsayan geniş bir coğrafya için kullanılan bir isimdi. Tarihten bu yana Türklerin bu bölgede kurdukları devletlerle Türkistan veya diğer bir adı ile “Türkeli” olarak anılan coğrafyanın sınırları değişti. Kurulan devletlerin sınırları genişledikçe Türkistan algısı da gittikçe genişledi ve bugünkü boyutuna ulaştı. Fakat Bolşevik devrimi ile birlikte bölgenin bir kısmını yönetimi altına alan Sovyetler Birliği, Kazakistan’ın bir bölümünü ve Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Tacikistan’ın tamamını kapsayan Batı Türkistan tanımını kaldırarak yerine “Orta Asya” mefhumunu yerleştirdi. İlerleyen yıllarda Rusya tarafından da benimsenecek bu tercihle Sovyetler Birliği Batı Türkistan bölgesinde Türkistan kavramı ile oluşturulan ortak kültür ve algıyı yıkmayı hedefliyordu. Sovyetler’in 1944’te kurulmuş olan Doğu Türkistan Cumhuriyetine karşı Çin’i desteklemesi de aynı nedenlere dayanıyordu.

 Doğu Türkistan Cumhuriyeti bağımsızlık ilanı esnasında 1. Cumhurbaşkanı Sabit Damollam (Sağdan ikinci) ve halk.
Doğu Türkistan Cumhuriyeti bağımsızlık ilanı esnasında 1. Cumhurbaşkanı Sabit Damollam (Sağdan ikinci) ve halk.

1884’de Çin’deki Mançu İmparatorluğunca işgal edilen Doğu Türkistan bölgesi 1933’te Çin’e karşı verdiği bağımsızlık savaşını kazanarak Doğu Türkistan Cumhuriyetini kurdu. Bölgede Türkistan ismini taşıyan bir ülkenin varlığından rahatsız olan Sovyetler Birliği bölgeye müdahale ederek Çin ve Doğu Türkistanlılar arasında Doğu Türkistan’ın Çin’den ayrılmamasını kapsayan bir anlaşma imzalattı. İmzalanan anlaşmaya rağmen ülkedeki çatışmalara durulmayınca Sovyetler Birliği tarafından 1938’de Doğu Türkistan Cumhuriyeti yıkıldı ve bağımsızlık taraftarları öldürüldü. Yapılan müdahaleler ülke içindeki bağımsızlık isteğini söndüremeyince ayaklanan halk tarafından 1944’te tekrar Doğu Türkistan Cumhuriyeti kuruldu. Kurulduğu andan beri Rusya’nın da desteğini alan Çin ile çatışmaya devam eden Doğu Türkistan Cumhuriyeti nihayetinde 1949’da Çin tarafından işgal edildi. Bu bölgenin işgalden sonra Sincan Uygur Özerk Bölgesi olarak anılmaya başlanması Türkistan kelimesi siyasi literatürden silinmesine sebep oldu.

Kazakistan’ın Güney Kazakistan eyaletinin ismini Türkistan olarak değiştirmesinin ekonomik faydalar getirmesinin yanısıra, Orta Asya hakları için ortak bir kültürü simgeleyen Türkistan mefhumunu bölgede tekrar canlandıracağı düşünülüyor.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

Haşdi Şabi destekçileri ABD Büyükelçiliği'ni bastı
Haşdi Şabi destekçileri ABD Büyükelçiliği'ni bastı
Bu hafta İslam coğrafyasında; Irak'taki Haşdi Şabi taraftarlarının ABD'nin Bağdat Büyükelçiliği'ni baskını, İdlib'de bombardımandan kaçarak camiye sığınan siviller, Müslüman Kardeşler Teşkilatı'nın (İhvan) Mısır muhalefetiyle uzlaşıya varması, 2019 yılında Libya'da yaşanan ölüm ve yıkım, Çin'in Uygur Türklerine yönelik baskı ve zulüm politikası hab...

PORTRELER

Moğollara karşı: Celâleddin Harizmşah
Moğollara karşı: Celâleddin Harizmşah
12.asrın hemen başlarında, Asya'nın orta ve batı kesim şehirleri; ilim, sanat ve ticarette altın devirlerini yaşıyorlardı. Her biri, Kaf dağının ardından sıyrılıp gelmiş süslü masal şehirleri gibi olan; Semerkant, Buhara, Gürgenç, Nişabur, Belh güzellik ve estetikte birbiriyle yarışıyorlardı. O günlerde, bölgede bir büyük güç hüküm sürüyor, onun ya...

HAREKETLER

Leşker-i Tayyibe Örgütü
Leşker-i Tayyibe Örgütü
Güney Asya’nın düşman kardeşleri Hindistan ve Pakistan arasında önemli sorunlardan bir tanesi de bölgedeki tansiyonun zaman zaman yükselmesine ve karşılıklı çatışmalara sebebiyet veren yerel örgütlerdir. Bunlardan biri de Leşker-i Tayyibe örgütüdür. Saf, temiz ordu anlamına gelen Leşker-i Tayyibe 1987 yılında kuruldu. Hedefleri arasında; cihadın Al...

MALUMAT

Yahudi fanatik Goldstein’in İbrahimî Cami Katliamı
Yahudi fanatik Goldstein’in İbrahimî Cami Katliamı
Baruch Goldstein adlı Yahudi fanatiğin 25 Şubat 1994 tarihinde 29 Müslümanı öldürdüğü Harem-i İbrahim Camisi’ndeki katliam, tarihe "El Halil Camii (Harem-i İbrahim) Katliamı" olarak geçti.Harem-i İbrahim Camisi, Yahudi inancına göre Mescid-i Aksa’da olduğuna inanılan “Süleyman Mabedi”nden sonra yeryüzündeki en kutsal mabet kabul ediliyor. İşgal alt...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz