GündemAdı Türkistan eyaleti olarak değiştirildi

Adı Türkistan eyaleti olarak değiştirildi

HABER MASASI MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR
Adı Türkistan eyaleti olarak değiştirildi
Türkistan şehrinde bulunan Hoca Ahmed Yesevi türbesi.
BEĞEN

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev 19 Haziran’da Güney Kazakistan eyaletinin adının Türkistan Eyaleti olarak değiştirilmesine ve Türkistan şehrinin bu eyaletin merkezi olmasına ilişkin kararnameyi imzaladı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev.

Türkistan kentini yüzyıllardır Türk dünyasının siyasi ve manevi hayatının kalbi konumunda olan bir şehir olarak tanımlayan Nazarbayev bu gelişmenin şehre yeniden bir kültür havzası olma imkânı tanıyacağını ve şehri ekonomik olarak kalkındıracağını açıkladı.

Nazarbayev, verilen kararla birlikte, büyük şehir statüsü kazandırılacak Çimkent için de “Çimkent, sadece ülkemizin değil, Orta Asya bölgesinin yatırımlar, teknolojiler ve entelektüel kaynakları için yeni merkez olacaktır. Bunun için bütün imkânlar ve gerekli potansiyel mevcut.” açıklamasında bulundu. Güney Kazakistan eyaleti, adının Türkistan olarak değiştirilmesiyle resmi olarak Türkistan ismini taşıyan tek bölge oldu.

Türkistan bölgesi haritası.
Türkistan bölgesi haritası.

20. Yüzyıldan önce Türkistan kelimesi, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın tamamını; Kazakistan, Afganistan ve İran topraklarının ise bir kısmını kapsayan geniş bir coğrafya için kullanılan bir isimdi. Tarihten bu yana Türklerin bu bölgede kurdukları devletlerle Türkistan veya diğer bir adı ile “Türkeli” olarak anılan coğrafyanın sınırları değişti. Kurulan devletlerin sınırları genişledikçe Türkistan algısı da gittikçe genişledi ve bugünkü boyutuna ulaştı. Fakat Bolşevik devrimi ile birlikte bölgenin bir kısmını yönetimi altına alan Sovyetler Birliği, Kazakistan’ın bir bölümünü ve Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Tacikistan’ın tamamını kapsayan Batı Türkistan tanımını kaldırarak yerine “Orta Asya” mefhumunu yerleştirdi. İlerleyen yıllarda Rusya tarafından da benimsenecek bu tercihle Sovyetler Birliği Batı Türkistan bölgesinde Türkistan kavramı ile oluşturulan ortak kültür ve algıyı yıkmayı hedefliyordu. Sovyetler’in 1944’te kurulmuş olan Doğu Türkistan Cumhuriyetine karşı Çin’i desteklemesi de aynı nedenlere dayanıyordu.

 Doğu Türkistan Cumhuriyeti bağımsızlık ilanı esnasında 1. Cumhurbaşkanı Sabit Damollam (Sağdan ikinci) ve halk.
Doğu Türkistan Cumhuriyeti bağımsızlık ilanı esnasında 1. Cumhurbaşkanı Sabit Damollam (Sağdan ikinci) ve halk.

1884’de Çin’deki Mançu İmparatorluğunca işgal edilen Doğu Türkistan bölgesi 1933’te Çin’e karşı verdiği bağımsızlık savaşını kazanarak Doğu Türkistan Cumhuriyetini kurdu. Bölgede Türkistan ismini taşıyan bir ülkenin varlığından rahatsız olan Sovyetler Birliği bölgeye müdahale ederek Çin ve Doğu Türkistanlılar arasında Doğu Türkistan’ın Çin’den ayrılmamasını kapsayan bir anlaşma imzalattı. İmzalanan anlaşmaya rağmen ülkedeki çatışmalara durulmayınca Sovyetler Birliği tarafından 1938’de Doğu Türkistan Cumhuriyeti yıkıldı ve bağımsızlık taraftarları öldürüldü. Yapılan müdahaleler ülke içindeki bağımsızlık isteğini söndüremeyince ayaklanan halk tarafından 1944’te tekrar Doğu Türkistan Cumhuriyeti kuruldu. Kurulduğu andan beri Rusya’nın da desteğini alan Çin ile çatışmaya devam eden Doğu Türkistan Cumhuriyeti nihayetinde 1949’da Çin tarafından işgal edildi. Bu bölgenin işgalden sonra Sincan Uygur Özerk Bölgesi olarak anılmaya başlanması Türkistan kelimesi siyasi literatürden silinmesine sebep oldu.

Kazakistan’ın Güney Kazakistan eyaletinin ismini Türkistan olarak değiştirmesinin ekonomik faydalar getirmesinin yanısıra, Orta Asya hakları için ortak bir kültürü simgeleyen Türkistan mefhumunu bölgede tekrar canlandıracağı düşünülüyor.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

Rejim zulmü altındaki İdlib'de son durum
Rejim zulmü altındaki İdlib'de son durum
Rejim zulmü altındaki İdlib'de son durumBeşşar Esed rejiminin Rusya'nın hava desteğiyle ele geçirdiği İdlib’e bağlı Han Şeyhun ilçesi harabeye döndü. Rejim güçlerinin Nisan 2017'deki kimyasal silah katliamından bu yana aralıksız hedef alınan ilçede sivil halk kalmadı. İlçenin, yıkılmış binalar ve tahrip olmuş yollardan ibaret olduğu bildiriliyor. A...

PORTRELER

Çöl şeytanı Lawrence’ın sıra dışı hayatı
Çöl şeytanı Lawrence’ın sıra dışı hayatı
Tarihteki en sıra dışı casuslardan biri Arabistanlı Lawrence olarak tanınan Thomas Edward Lawrence'tır. 16 Ağustos 1888 yılında dünyaya gelen Lawrence, İngiliz asili olan babasının karmaşık aile ilişkileri yüzünden gayrimeşru çocuk konumuna düşmüştür. Babası Baron Edward Robert Chapman, o daha doğmadan önce ilk eşini terk ederek, dört kızına da dad...

HAREKETLER

Köksüz dalsız bir sufî akım: Kalenderîlik
Köksüz dalsız bir sufî akım: Kalenderîlik
Horasan civarında 9. yüzyılda ortaya çıkan ve geniş bir coğrafyaya yayılan Melamîlik akımıyla birlikte sıkça sözü edilen Kalenderîlik, 10. yüzyılda kendi taraftarlarını bulan ve Melamîlik’ten birçok yönüyle ayrılan bir akıma dönüşmüştür.Yine Melamîliğin hüküm sürdüğü coğrafyada fakat daha sınırlı bir sufî çevrede takipçi bulan Kalenderîlik, özünü a...

KARENİN SÖYLEDİĞİ

James Balfour'un ‘zafer’ konuşması
James Balfour'un ‘zafer’ konuşması
Artur James Balfour (1848-1930) muhafazakar İngiliz politikacı, 1927’de Kudüs İbrani Üniversitesi’nde konuşma yaparken görülüyor. Siyonist hareketin öncelikli emellerinden biri olan Kudüs’te Üniversite kurma hayali, 1925’te James Balfour’un da katılımıyla açılışı gerçekleşen Kudüs İbrani Üniversitesi’nin eğitime başlamasıyla gerçek oldu. James Balf...

MALUMAT

Kıbrıs'ın bekçisi: Hala Sultan
Kıbrıs'ın bekçisi: Hala Sultan
“Akdenizin nûru” demek yetersiz kalır belki de. Çünkü o sevgili Peygamberimizin çokça sevdiği süt teyzesi Ümmü Harâm Hazretlerinin ta kendisidir.Peygamber Efendimizin ona beslediği muhabbet öylesine derin ve sevgi doludur ki hadislerde rivayet edilenlere göre Kuba Mescidi’ni ziyaret ettiğinde Ümmü Harâm'ın evinde konaklar, yemek yer, hatta çoğu zam...

NE OKUMALI?

İslam ve Modern İnsanın Çıkmazı
İslam ve Modern İnsanın Çıkmazı
Farklı alanlarda bilim insanı yetiştirmiş, eğitimli bir aileden gelen İranlı alim Seyyid Hüseyin Nasr, akademik eğitimini Amerika’da farklı okullarda tamamladı. MIT’de fizik alanında aldığı lisans eğitimi ve Harvard Üniversitesi’ndeki bilim tarihi doktorasından sonra İran’da ve Amerika’da çeşitli akademik görevlerde bulundu. Hem Doğu’da hem de Batı...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz