"Afganistan Taliban'dan önce 'modern' bir ülkeydi"

Kabil Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nin 1962'de yayınladığı katalogdan alınan bu fotoğraf karesi bu iddiayı delillendirmek için kullanılan fotoğrafların arasında en yaygın olanı.
Kabil Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nin 1962'de yayınladığı katalogdan alınan bu fotoğraf karesi bu iddiayı delillendirmek için kullanılan fotoğrafların arasında en yaygın olanı.
İÇİNDEKİLER

Afganistan’ın, Taliban bölgeyi ele geçirmeden önce oldukça “modern” ve batılı değerlere sahip bir ülke olduğu iddia edilir. Bu iddia, genellikle üniversite kataloglarından alınan ve Afgan kadınların batılı kıyafetler içerisinde poz verdiği fotoğraflarla desteklenir. Modernlik etiketinin oldukça muğlak ve yanlı bir tanımlama olmasının yanı sıra, iddiayı delillendirmek için kullanılan bu fotoğrafların da ülkenin genelini kapsayan bir görüntü ortaya koymadığı aşikârdır.

25 Mayıs 1964 zamanına ait olan bu fotoğrafta da görüldüğü üzere Afgan kadınları geleneksel dini kıyafetleri olan burkayı o zamanlarda kullanmaktaydı.
25 Mayıs 1964 zamanına ait olan bu fotoğrafta da görüldüğü üzere Afgan kadınları geleneksel dini kıyafetleri olan burkayı o zamanlarda kullanmaktaydı.

Batılı değerlere sahip bir ülke algısını kadınların ön planda olduğu manzaralarla sunmaya çalışan bu fotoğraflar genellikle üniversiteler, batı merkezli yabancı eğitim kurumları veya halkın çoğunluğuna değil, azınlığa hitap eden etkinliklerden alınan kareler.

1951'de başkent Kabil'in sokaklarından alınan bir görüntü.
1951'de başkent Kabil'in sokaklarından alınan bir görüntü.

Ancak, Taliban öncesi Afganistan’ına baktığımızda bütünüyle batılı değerlere uygun olan bir Afganistan manzarası gözümüze çarpmayacaktır. Özellikle 1960’larda çekilen fotoğraflar göstermektedir ki Afgan halkı burka ve sarık gibi kıyafetleri bu zamanda da kullanmaktaydı.

1969'un Kasım ayında Kabil'de çekilmiş bir fotoğraf.
1969'un Kasım ayında Kabil'de çekilmiş bir fotoğraf.

Şüphesiz, ülke Sovyet etkisi altında olduğu dönemde bir modernleşme hareketi ile karşı karşıyaydı fakat bu ne bütünüyle ülkenin her tarafına yayılmış bir düşünce ne de her kesim tarafından uygun görülen bir eğilimdi. Ortaya koyulan bu fotoğrafların o dönemlere ait bir manzarayı yansıttığı doğrudur. Ancak, sunulan deliller Afganistan’da İslâmi öğelerden devşirilmiş bir geleneksel giyim tarzının ve dini bir hayatın olmadığını söylemek için oldukça yetersizdir.