Arap dünyasının en uzun süre tahtta kalan sultanı öldü

Sultan ​Kâbûs bin Saîd​, kabine toplantısı öncesinde başkent Muskat'taki kraliyet sarayında.
Sultan ​Kâbûs bin Saîd​, kabine toplantısı öncesinde başkent Muskat'taki kraliyet sarayında.

Sovyetler Birliği ve Güney Yemen’in 1970'de başlattığı krallık karşıtı ayaklanma sırasında, bölgenin o tarihteki en önemli aktörü İngiltere'nin desteklediği bir saray darbesiyle babasının yerine tahta çıkan Umman Sultanı Kâbûs bin Saîd, 79 yaşında öldü. Kesintisiz olarak tam 50 yıldır iktidar kalan Sultan Saîd, Arap dünyasının en uzun süre tahtta kalan sultanı oldu. Sultan Kabus bin Said'in hayatını kaybetmesinin ardından Heysem bin Tarık bin Teymur Al Said, Umman'ın yeni sultanı oldu.

İÇİNDEKİLER

Umman Sultanı Kabus bin Said 79 yaşında hayatını kaybetti. Sultan Said'in ölümünün ardından ülkede 3 günlük yas ilan edildi.

Umman resmi ajansı ONA'da yer alan Sultanlık Divanı'ndan yapılan açıklamaya göre, 2014 yılından bugüne kadar iki kez tedavi için yurt dışına giden Sultan Kabus bin Said (79), son olarak 7 Aralık'ta sağlık sorunları nedeniyle tedavi gördüğü Belçika'dan 13 Aralık'ta ülkesine dönmüştü.

Sultan Kabus kimdir?

Sultan Kabus, 1940 yılında dönemin Umman Sultan'ı Said bin Teymur'un ilk ve tek oğlu olarak dünyaya geldi.

Kabus bin Said, babası Umman Sultan'ı Said bin Teymur'un kucağında.
Kabus bin Said, babası Umman Sultan'ı Said bin Teymur'un kucağında.

İlk eğitimini Umman'da tamamlayan Sultan Kabus, lise eğitimi için 16 yaşında İngiltere'ye gitti. 20 yaşında Körfez monarşilerindeki ve İngiltere kraliyet ailesinde prenslerin eğitime katıldığı Sandhurst Kraliyet Askeri Akademisi'ne devam etti.

Sultan Kabus, kısa bir süre İngiliz ordusunda hizmet verdikten sonra eğitimini tamamlayarak 1966 yılında ülkesine döndü.

Sovyetler Birliği ve Güney Yemen’in 1970'de başlattığı krallık karşıtı ayaklanma sırasında, bölgenin o tarihteki etkin gücü İngiltere'nin desteklediği bir saray darbesiyle babasının yerine tahta çıkan Sultan Kabus, İngiliz, İran ve Ürdün desteğiyle Zufar bölgesindeki silahlı isyanı bastırdı.

Kâbûs bin Saîd, 1970'de kansız bir darbeyle tahtı el geçirdi.
Kâbûs bin Saîd, 1970'de kansız bir darbeyle tahtı el geçirdi.

Körfez’de İran devriminin ardından 1981 yılındaki Körfez İşbirliği Konseyinin (KİK) kurulmasına öncülük eden Sultan Kabus, İran-Irak savaşı boyunca iki ülkeyle de ilişkilerini sürdürerek tarafsızlığını korumayı başardı.

Irak’ın, Kuveyt’i işgali sırasında Birleşmiş Milletler kuvvetleriyle ortak hareket eden Umman, Irak ile diplomatik ilişkilerini de bu süreçte koparmadı.

1996'da dönemin İsrail Başbakanı Şimon Perez, İsrail ile iyi ilişkiler kuran Umman Sultanı Kâbûs bin Saîd'e barış güvercini heykeli sunarken.
1996'da dönemin İsrail Başbakanı Şimon Perez, İsrail ile iyi ilişkiler kuran Umman Sultanı Kâbûs bin Saîd'e barış güvercini heykeli sunarken.

Mısır'da Enver Sedat, Camp David Anlaşması'nı imzaladığında Umman, Kahire ile diplomatik ilişkileri kesmeyen üç Arap ülkesinden biriydi. Umman Sultanı, İsrail-Filistin çatışmasının çözülmesi için ise taraflar arasında doğrudan görüşme yapılmasını savundu.

Kabus, 1994 yılında İzhak Rabin’i Muskat’ta karşılayarak bir İsrail Başbakanı’nın tarihte ilk defa bir Körfez ülkesine ziyaretine ev sahipliği yaptı.

 "İngiltere'nin Körfez'deki karakolu" olarak bilinen Umman'ın, İngiltere ile derin bağları bulunuyor.
"İngiltere'nin Körfez'deki karakolu" olarak bilinen Umman'ın, İngiltere ile derin bağları bulunuyor.

"Bağımsız, tarafsız ve ara bulucu" dış politika izledi

Orta Doğu tartışmalarında adı diğer ülkeler kadar anılmayan Sultan Kabus yönetimindeki Umman, tarafsızlık ilkesi ve özgün dış politikasıyla gözlerden uzak kalmayı başararak, birçok bölgesel çatışmada ara buluculuk rolünü üstlendi.

Sultan Kabus döneminde Muskat, diğer birçok bölgesel meselede olduğu gibi komşularının aksine İran-Suudi Arabistan geriliminde iki tarafla da güçlü ilişkiler geliştirmeyi başardı.

Bölgesindeki gerginliklerde tarafsız bir duruş sergileyen Sultan, ülkesini savaş ve çatışmalardan uzak tuttu.
Bölgesindeki gerginliklerde tarafsız bir duruş sergileyen Sultan, ülkesini savaş ve çatışmalardan uzak tuttu.

Basra Körfezi'nin Hint Okyanusu’yla buluşma noktasındaki Hürmüz Boğazı’nı İran ile paylaşan Umman, Arap Yarımadası’nın güneydoğu kıyısındaki jeopolitik kesişme noktasındaki konuma rağmen tarafsızlığını korudu.

Umman, Sultan Kabus döneminde Batı ile sürdürdüğü ilişkilere rağmen İran devrimiyle başa gelen yönetimle bağlarını korudu. Muskat yönetimi, Hürmüz Boğazı’nda sınır komşusu Tahran ile 1990'larda kıta sahanlığı konusunda anlaşma sağladı.

İran ve Umman arasındaki Hürmüz Boğazı.
İran ve Umman arasındaki Hürmüz Boğazı.

Sultan Kabus döneminde Muskat yönetimi, Suudi Arabistan ve Yemen ile sınırlarının belirlendiği müzakereler, Arap Baharı öncesi ve sonrasında Yemen yönetiminin KİK ile ilişkileri, 2014 yılında Körfez ülkelerinin Katar'a uyguladığı ambargo krizi, İran'ın nükleer programına ilişkin imzalanan anlaşma gibi birçok bölgesel ve uluslararası kritik anlaşmazlığın müzakeresinde ara bulucu rol üstlendi.

 Umman Sultanı Kâbûs bin Saîd'i havalananında karşılayan Ürdün Kralı Abdullah, 1999.
Umman Sultanı Kâbûs bin Saîd'i havalananında karşılayan Ürdün Kralı Abdullah, 1999.

Muskat bugün İran ile sürdürdüğü ılımlı ilişkilere rağmen güvenlik politikalarında Batı ile beraber hareket ediyor. ABD'nin ülkedeki 5 askeri üssünde yaklaşık 2 bin kadar yabancı askerin bulunduğu kaydediliyor.

Yeni sultan Heysem bin Tarık bin Teymur oldu

Umman resmi televizyonunun haberine göre, Sultan Kabus bin Said'in vefatının ardından Umman Sultanlığı Milli Güvenlik Konseyi ve Sultan ailesi boş kalan makama kimin geleceğini belirlemek için bir araya gelerek Sultan Kabus'un tahta geçmesi için önerdiği ismin yer aldığı zarfı açtı.

Zarfta ülkenin başına Heysem bin Tarık bin Teymur Al Said'in geçmesinin vasiyet edildiğinin öğrenilmesi üzerine sultan ailesi Heysem bin Tarık'ı Umman Sultanı olarak atadı. Heysem bin Tarık yemin ederek görevine başladı.

Heysem bin Tarık bin Teymur, yemin ederek görevine başladı.
Heysem bin Tarık bin Teymur, yemin ederek görevine başladı.

Sultan Kabus'un amcasının oğlu olan Bin Tarık (66), Umman’daki Busaid hanedanının bir üyesi olarak 1954 yılında Umman'ın başkenti Muskat'ta dünyaya geldi.

"Umman 2040" gelecek vizyonunun komite başkalığını yürüten bin Tarık, 2002 yılından bu yana Kültür ve Miras Bakanı olarak görev yaptı.

Sultan Kabus'un farklı zamanlarda özel temsilciliğini yapan bin Tarık, Dışişleri Bakanlığında farklı görevler üstlendi.

Bin Tarık, 1983-1986 yıllarında Umman Futbol Federasyonu Başkanlığı ile ülkede 2010 yılında düzenlenen 2. Asya Plaj Oyunları organizasyon komitesine başkanlık yaptı.

Dört çocuk babası olan yeni sultanın Talal, Esad, Kays, Şihab, Edhem, Faris, Kamile ve Emel adında 8 kardeşi bulunuyor.