Filistinli Bedevilerin yaşadığı El-Meyte köyü İsrail işgaline direniyor

Batı Şeria’nın doğusundaki Ürdün Vadisi bölgesinde bulunan El-Meyte köyü.
Batı Şeria’nın doğusundaki Ürdün Vadisi bölgesinde bulunan El-Meyte köyü.

Batı Şeria’nın doğusundaki Ürdün Vadisi bölgesinde bulunan, 135 Filistinlinin ikamet ettiği El-Meyte köyü, Ürdün Vadisi’ndeki tüm diğer Filistin köyleri gibi İsrail tarafından tehcir ve yıkıma tabi tutuluyor. Evleri, İsrail makamlarınca defalarca yıkılan köylüler İsrail’in Yahudi yerleşimciler lehine bölge halkını göçe zorlamak için baskı yaptığına dikkati çekiyor. Necef Çölü’nde bulunan Tel Arad bölgesinden tehcire maruz kalan köylüler ikinci kez zorunlu göç tehdidiyle karşı karşıya.

İşgali altındaki Batı Şeria’nın doğusundaki Ürdün Vadisi bölgesinde bulunan ve 135 Filistinlinin yaşadığı El-Meyte köyü, İsrail’in yıkım ve zorunlu göç tehdidiyle mücadele etmeye çalışıyor.

İsrail’in ilhak planı kapsamında yer alan Ürdün Vadisi (El-Ağvar) bölgesindeki 34 köyden biri olan El-Meyte’nin Filistinli Bedevi sakinleri, tenekelerden yapma barakalarda yaşıyor ve çobanlık yaparak geçimlerini sağlıyor.

  • Filistin toplumunda "çölün muhafızları" olarak isimlendirilen Bedevi toplulukları, İsrail’in Filistin topraklarındaki kırsal bölgelerde Yahudi yerleşim birimi inşa ve genişletme faaliyetlerine karşı en önemli faktörlerden sayılıyor.

Filistinli Bedevilere karşı İsrail’in kullandığı en önemli gerekçe olan “ruhsatsız” inşa durumunu İsrail Yüksek Mahkemesi de Mart 2021 ortalarında El-Meyte köyünün davasında kullanarak, köydeki evlerin yıkılması kararını onayladı.

Köyde 135 Filistinli yaşıyor.
Köyde 135 Filistinli yaşıyor.

Yüzölçümü yaklaşık 1,6 milyon dönüm olan Ürdün Vadisi’nin kuzey taraflarında yer alan El-Meyte köyündeki Filistinliler günlük hayatlarını korku ve endişeyle sürdürüyor ve İsrail’in köylerine yönelik herhangi bir harekete geçme durumunu gözetliyor.

AA ekibi, su ve elektrik şebekesi gibi temel alt yapı hizmetlerinden yoksun El-Meyte köyünün sakinleriyle Bedevi hayatını ve İsrail’in zorunlu göç ve yıkım tehdidini konuştu.

Filistinli 40 yaşındaki çoban Şerif Zevahire, endişeyle koyunlarını gütmeye devam ederken, evlerinin İsrail makamlarınca defalarca yıkıldığını söylüyor.

Zevahire, İsrail’in Yahudi yerleşimciler lehine bölge halkını göçe zorlamak için baskı yaptığına dikkati çekerek, zorunlu göçü ancak İsrail’in, daha önce geldikleri yer olan Necef Çölü’ne (Negev) geri dönme şartıyla kabul edeceğini vurguladı.

Hayvancılıkla geçinen köy sakinleri.
Hayvancılıkla geçinen köy sakinleri.

Bedeviler ikinci kez zorunlu göç tehdidiyle karşı karşıya

El-Meyte’deki evlerinde 8 kişilik bir aile olarak yaşama tutunan Zevahire ailesinin İsrail’in tarihi Filistin toprakları üzerinde kuruluşundan 5 yıl sonra, 1953’te ülkenin güneyindeki Necef Çölü’nde bulunan Tel Arad bölgesinden tehcire maruz kaldığına dikkati çekti.

Zevahire, ailesinin Ürdün Vadisi’nin kuzey bölgesine yerleştiğine ve bugün bir kez daha zorunlu göç tehdidiyle karşı karşıya olduğuna vurgu yaparak, “Burayı mesken edindik. Yeni bir tehciri kabul etmeyeceğiz. Sadece Tel-Arad’a dönmeyi kabul ederiz.” ifadelerini kullandı.

En asgari yaşam koşullarından mahrum bir toplum

Öte yandan 35 yaşındaki Filistinli Muhammed Zevahire ise Ürdün Vadisi bölgesindeki Yahudi yerleşim birimlerine işaret ederek, “Yahudi bir yerleşimcinin, buradaki yerleşim birimlerinde bulunan evine yerleşmeden önce bütün talepleri karşılanıyor. Biz ise tenekelerden yapma baraka ev kurmaktan bile mahrum bırakılıyoruz ve günlük yıkım ile baskılara maruz kalıyoruz.” dedi.

Zevahire, çocuklarının geleceğine ilişkin endişelerini şu sözlerle ifade etti:

Köydeki asgari yaşam şartları.
Köydeki asgari yaşam şartları.
  • “Bizim hayatımız bir sıfırdan ibaret. En asgari yaşam koşullarından mahrum. Geleceğimiz meçhul. Bir ufuktan yoksun. Gideceğimiz hiçbir yerimiz yok.”

Sessiz ve derinden “yumuşak ilhak”

Filistin Kurtuluş Örgütü'ne (FKÖ) bağlı Yahudi Yerleşim Birimleri Dosyası’nın Tubas kenti ile Kuzey Ürdün Vadisi Sorumlusu Mutez Bişarat da İsrail’in Ürdün Vadisi’ni ilhak planını sessizce uyguladığını söyledi.

Ürdün Vadisi’ndeki tüm Filistin köylerinin İsrail tarafından tehcir ve yıkıma tabi tutulduğunu vurgulayarak, söz konusu süreci “yumuşak ilhak” olarak niteledi.

Bişarat, İsrail ordusunun bu konuda askeri karara dayanarak yeni binaları yıktığına dikkati çekerek, bölge sakinlerin evlerine sarılması gerektiğine vurgu yaptı.

Köyde çok ciddi altyapı eksikliği bulunuyor.
Köyde çok ciddi altyapı eksikliği bulunuyor.

İsrail makamlarının Ürdün Vadisi’ndeki Filistinli Bedevi köyü Hımsa El-Bakia köyünde yaptığı gibi, El-Meyte köyünde de yeni bir “suça” imza atmaya çalıştığına işaret eden Bişarat, uluslararası camiaya yıkım kararlarını durdurması için Tel Aviv rejimine baskı yapma çağrısı yaptı.

Bişarat, İsrail’in uluslararası camianın kınama ve açıklamalarını ciddiye almadığını belirterek, Tel Aviv’in bağımsız egemen bir Filistin devletinin kurulması imkanını tamamen ortadan kaldırmaya çalıştığının altını çizdi.

İsrail askerleri Şubat 2021'de El-Meyte köyü sakinlerine köyü boşaltmaları ihtarı vermiş, İsrail Yüksek Mahkemesi de 16 Mart’ta köyün C bölgesinde yer aldığını ve ruhsatsız olduğunu gerekçe göstererek, Filistin makamlarınca yapılan itirazları reddetmiş ve köyün yıkımına karar vermişti.