GündemKanlı oyun tahtası: Yemen

Kanlı oyun tahtası: Yemen

BEKİR ARSLAN MECRA 2 DAKİKADA OKUNUR
Kanlı oyun tahtası: Yemen
Yemen'de hem iç savaş, hem de Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun hava saldırıları devam ediyor.

Osmanlı hakimiyeti sonrası hemen hemen bütün Ortadoğu’yu etkisi altına alan siyasal ve toplumsal travmaların yaşandığı ülkelerden biri de Yemen. Son yüzyıl boyunca çok sayıda iç savaşın yaşandığı Yemen, zengin petrol ülkeleriyle çevrili olduğu halde ekonomik anlamda dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alıyor aynı zamanda.

Yemen'in başkenti Sanaa, dünyanın en güzel şehirlerinden biridir.
Yemen'in başkenti Sanaa, dünyanın en güzel şehirlerinden biridir.

Yemen’de onlarca yıldır yaşanan istikrarsızlık büyük oranda güçlü bir devlet yapısının kurulamamış olmasından kaynaklanıyor. Kuruluş yıllarına dayanan kuzey-güney ihtilafı, rakip aşiretlerden oluşan ilişkiler, mezhepsel anlaşmazlıklar, tarihsel ön yargılar, günlük siyasal çekişmeler, cehalet ve taassup gibi sebepler de bu istikrarsızlığı körükledikçe körüklüyor.

Yemen'deki savaş, İran destekli Hûsîlerin 2014'te başkent Sanaa'yı ele geçirmesiyle patlak verdi.
Yemen'deki savaş, İran destekli Hûsîlerin 2014'te başkent Sanaa'yı ele geçirmesiyle patlak verdi.

Kendi içindeki istikrarsızlığının yanında coğrafi anlamda sahip olduğu konumu da ülkedeki gerilimi besleyen önemli unsurlardan biri. Uluslararası ticaret rotalarının önemli geçişlerinden birinde yer alan Yemen, bugün küresel güçlerin çeşitli bölgesel aktörler eliyle ülke siyasetine müdahale ederek iç barışı engellediği işlevsel bir oyun tahtası hükmünde. İran, Suudi Arabistan, ABD, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ise bu tahtanın başlıca oyuncuları arasında.

Güneydeki liman kenti Aden'de gerçekleşen bir bombalı saldırının görüntüsü...
Güneydeki liman kenti Aden'de gerçekleşen bir bombalı saldırının görüntüsü...

Oyun tahtasına müdahale eden son büyük olay 2011 yılında başlayan Arap Baharı süreciydi. “Arap Kışı” olarak anılması için yeterli sebeplerin bulunduğu bu süreç, Yemen’deki tarihsel çatışmaları tekrar alevlendirerek toplumsal kırılmalara yol açtı. Bu kırılmalar o tarihten bu yana bölgesel ve küresel güçlerin müdahalesiyle iç savaşa dönüşmekte gecikmedi. İç savaş ise siyasi kaosu ve vahim bir insani krizi beraberinde getirdi.

REKLAM

Suudi Arabistan ve müttefiklerinin hedef gözetmeden düzenlediği saldırılar, çok sayıda sivilin ölümüne yol açtı.
Suudi Arabistan ve müttefiklerinin hedef gözetmeden düzenlediği saldırılar, çok sayıda sivilin ölümüne yol açtı.

Sekiz yaşına giren kaosa, Suudi Arabistan öncülüğünde dört yıldır sürdürülen askeri operasyonlar da eklenince insani krizle birlikte ülkede her açıdan büyük bir yıkım yaşandı. 29 milyonluk nüfusun yaklaşık 22 milyonunun yardıma muhtaç hale geldiği Yemen’de bugün halkın dörtte üçü gıda başta olmak üzere sağlık ve temizlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Yardıma muhtaç insanların yarıdan fazlasını çocuklar oluşturuyor. Yaklaşık 16 milyon kişi temiz suya ulaşamıyor. Hijyen problemleri beraberinde hastalıkları, hastalıklar da ölümleri getiriyor. Raporlanabildiği kadarıyla bugüne kadar Yemen’de koleradan dolayı en az 2 bin kişi hayatını kaybetti. Koleradan etkilenen kişi sayısı ise yarım milyona ulaşıyor.

Kuzeydeki Saade kenti, çatışmanın odak noktalarından birini oluşturuyor.
Kuzeydeki Saade kenti, çatışmanın odak noktalarından birini oluşturuyor.

2014 yılından bu yana en az 14 bin kişinin çatışmalara bağlı sebeplerden öldüğü tahmin edilen Yemen’de en az 88 bin kişinin yaralandığı, 70 bin kişinin ise “kaybolduğu” kayıtlara geçmiş durumda. Kamu binalarının, altyapı tesislerinin, okulların, kısacası belli başlı tüm yapıların zarar gördüğü ülkede sağlık sistemi de çöküşün eşiğinde. Sağlık tesislerinin yarıdan fazlasının kullanılamaz hale geldiği Yemen’de bugün en az 16 milyon insan yeterli sağlık hizmetine erişemiyor.

Çocuklar, Yemen'deki velâket savaşının en büyük kurbanları.
Çocuklar, Yemen'deki velâket savaşının en büyük kurbanları.

Devam eden savaştan dolayı en az 3 milyon Yemenli evlerinden edilerek mülteci konumuna düştü. Sadece Yemenliler değil, zengin Körfez ülkelerine ulaşmak için Yemen’de bulunan yaklaşık 100 bin Afrikalı mülteci de kapana kısılmış durumda. Etrafındaki zengin ülkelere rağmen, zaten zor durumda olan Yemen’deki mülteci krizi büyümeye devam ediyor.

REKLAM

İran destekli Husilerin geri çekilmesi için Suudi Arabistan'ın uyguladığı abluka, Yemen halkına açlık olarak geri dönüyor.
İran destekli Husilerin geri çekilmesi için Suudi Arabistan'ın uyguladığı abluka, Yemen halkına açlık olarak geri dönüyor.

İnsani krizle birlikte ortaya çıkan önemli sorunlardan biri de yardım kuruluşlarının çatışmalardan dolayı ihtiyaç sahibi insanlara ulaşmada yaşadığı zorluklar. Ülke farklı gruplar arasında hakimiyet alanlarına bölündüğünden yardıma muhtaç sivillere ulaşmak için söz konusu grupların ikna edilmesi gerekiyor. Suudi Arabistan, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında sürdüğü tüm dünyaca bilinen bu vekalet savaşından en zararlı çıkan ise kendisinin neden olmadığı çatışmaların ortasında kalan Yemen’in mazlum halkı.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

İçerik yazarlığı, editörlükle meşgul. Veri bilimi ve yeni medya ile ilgileniyor. Tarih ve dünya coğrafyası üzerine okumalar yapıyor. Seyahat etmeye çalışıyor.

HAFTANIN ÖZETİ

Üçüncü kez kazandı
Üçüncü kez kazandı

Bangladeş'teki seçimlerden, Suriye'de 2018 yılında gerçekleştirilen alıkoymalara İslam dünyasında geride bıraktığımız haftanın öne çıkan gelişmeleri.

DOĞRU MU?

"Saddam'ın sarayından çalınan altın piyano..."
"Saddam'ın sarayından çalınan altın piyano..."

PORTRELER

Müslüman olan ilk Moğol hanı: Berke
Müslüman olan ilk Moğol hanı: Berke
Kübreviyye tarikatı şeyhi, tarikatın kurucusu Necmeddîn-i Kübrâ’nın halefi, Seyfeddîn Baharzî; Buhara’da ziyaretine gelen Moğol beylerinden Berke’yi kapısında üç gün bekletir. Öfkeli ve kudretli bir bey olan Berke, İbn Haldun’a göre bu duruma sabrederek, Müslümanlara karşı, İslam’a saygı ve bağlılığını ispat etmiş olur. İbn Haldun’un bu anlatısının...

HAREKETLER

Bir Yezdâni inancı: Yaresan Tarikatı
Bir Yezdâni inancı: Yaresan Tarikatı
İslam Peygamberi Hz. Muhammed’in vefatından sonra meydana gelen bazı hadiseler (Hz. Osman’ın şehit edilmesi, Cemel vakası, Sıffin savaşı ve Kerbela katliamı) Müslümanlar arasında etkileri günümüze kadar devam eden bazı ihtilaflara neden olmuştur. Bu ihtilafların neticesinde Müslümanlar Ehl-i Sünnet ve Şia olmak üzere iki ana gruba ayrılmıştır. Tari...

MALUMAT

Geriye sadece minaresi kalan cami
Geriye sadece minaresi kalan cami
Bugün İspanya'daki Sevilla’ya giden kişilerin Sevilla Katedrali olarak karşılaşacağı devasa yapı, yanındaki çan kulesi formuna sokulmuş uzun minaresi dikkatle incelendiğinde de anlaşılabileceği gibi bundan yüzyıllar önce bir camiydi. İşbîliye Ulucamii olarak bilinen bu yapı, Endülüs’ün Müslüman melikleri tarafından inşa edilmişti.Târık b. Ziyâd’ın ...

NE OKUMALI?

Kendi Liderinin Kaleminden Bangsamoro Mücadelesi
Kendi Liderinin Kaleminden Bangsamoro Mücadelesi
Bangsamorolu Müslümanlar bugünkü Filipinlerin güneyinde Mindanao adasında uzun yıllar farklı sultanlıklar kurarak yaşadılar. İspanyollar ilk olarak Filipinlerin Kuzey kısmı olan Luzon ve Visayas adalarını sömürgeleştirdikten sonra Mindanao adasına da ulaştılar. 1521'de Ferdinand Magellan’ın bölgeye gelmesi bu sürecin başlangıcı olarak kabul ediliyo...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz