GündemKanlı oyun tahtası: Yemen

Kanlı oyun tahtası: Yemen

BEKİR ARSLAN MECRA 2 DAKİKADA OKUNUR
Kanlı oyun tahtası: Yemen
Yemen'de hem iç savaş, hem de Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun hava saldırıları devam ediyor.
BEĞEN

Osmanlı hakimiyeti sonrası hemen hemen bütün Ortadoğu’yu etkisi altına alan siyasal ve toplumsal travmaların yaşandığı ülkelerden biri de Yemen. Son yüzyıl boyunca çok sayıda iç savaşın yaşandığı Yemen, zengin petrol ülkeleriyle çevrili olduğu halde ekonomik anlamda dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alıyor aynı zamanda.

Yemen'in başkenti Sanaa, dünyanın en güzel şehirlerinden biridir.
Yemen'in başkenti Sanaa, dünyanın en güzel şehirlerinden biridir.

Yemen’de onlarca yıldır yaşanan istikrarsızlık büyük oranda güçlü bir devlet yapısının kurulamamış olmasından kaynaklanıyor. Kuruluş yıllarına dayanan kuzey-güney ihtilafı, rakip aşiretlerden oluşan ilişkiler, mezhepsel anlaşmazlıklar, tarihsel ön yargılar, günlük siyasal çekişmeler, cehalet ve taassup gibi sebepler de bu istikrarsızlığı körükledikçe körüklüyor.

Yemen'deki savaş, İran destekli Hûsîlerin 2014'te başkent Sanaa'yı ele geçirmesiyle patlak verdi.
Yemen'deki savaş, İran destekli Hûsîlerin 2014'te başkent Sanaa'yı ele geçirmesiyle patlak verdi.

Kendi içindeki istikrarsızlığının yanında coğrafi anlamda sahip olduğu konumu da ülkedeki gerilimi besleyen önemli unsurlardan biri. Uluslararası ticaret rotalarının önemli geçişlerinden birinde yer alan Yemen, bugün küresel güçlerin çeşitli bölgesel aktörler eliyle ülke siyasetine müdahale ederek iç barışı engellediği işlevsel bir oyun tahtası hükmünde. İran, Suudi Arabistan, ABD, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ise bu tahtanın başlıca oyuncuları arasında.

Güneydeki liman kenti Aden'de gerçekleşen bir bombalı saldırının görüntüsü...
Güneydeki liman kenti Aden'de gerçekleşen bir bombalı saldırının görüntüsü...

Oyun tahtasına müdahale eden son büyük olay 2011 yılında başlayan Arap Baharı süreciydi. “Arap Kışı” olarak anılması için yeterli sebeplerin bulunduğu bu süreç, Yemen’deki tarihsel çatışmaları tekrar alevlendirerek toplumsal kırılmalara yol açtı. Bu kırılmalar o tarihten bu yana bölgesel ve küresel güçlerin müdahalesiyle iç savaşa dönüşmekte gecikmedi. İç savaş ise siyasi kaosu ve vahim bir insani krizi beraberinde getirdi.

Suudi Arabistan ve müttefiklerinin hedef gözetmeden düzenlediği saldırılar, çok sayıda sivilin ölümüne yol açtı.
Suudi Arabistan ve müttefiklerinin hedef gözetmeden düzenlediği saldırılar, çok sayıda sivilin ölümüne yol açtı.

Sekiz yaşına giren kaosa, Suudi Arabistan öncülüğünde dört yıldır sürdürülen askeri operasyonlar da eklenince insani krizle birlikte ülkede her açıdan büyük bir yıkım yaşandı. 29 milyonluk nüfusun yaklaşık 22 milyonunun yardıma muhtaç hale geldiği Yemen’de bugün halkın dörtte üçü gıda başta olmak üzere sağlık ve temizlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Yardıma muhtaç insanların yarıdan fazlasını çocuklar oluşturuyor. Yaklaşık 16 milyon kişi temiz suya ulaşamıyor. Hijyen problemleri beraberinde hastalıkları, hastalıklar da ölümleri getiriyor. Raporlanabildiği kadarıyla bugüne kadar Yemen’de koleradan dolayı en az 2 bin kişi hayatını kaybetti. Koleradan etkilenen kişi sayısı ise yarım milyona ulaşıyor.

Kuzeydeki Saade kenti, çatışmanın odak noktalarından birini oluşturuyor.
Kuzeydeki Saade kenti, çatışmanın odak noktalarından birini oluşturuyor.

2014 yılından bu yana en az 14 bin kişinin çatışmalara bağlı sebeplerden öldüğü tahmin edilen Yemen’de en az 88 bin kişinin yaralandığı, 70 bin kişinin ise “kaybolduğu” kayıtlara geçmiş durumda. Kamu binalarının, altyapı tesislerinin, okulların, kısacası belli başlı tüm yapıların zarar gördüğü ülkede sağlık sistemi de çöküşün eşiğinde. Sağlık tesislerinin yarıdan fazlasının kullanılamaz hale geldiği Yemen’de bugün en az 16 milyon insan yeterli sağlık hizmetine erişemiyor.

Çocuklar, Yemen'deki velâket savaşının en büyük kurbanları.
Çocuklar, Yemen'deki velâket savaşının en büyük kurbanları.

Devam eden savaştan dolayı en az 3 milyon Yemenli evlerinden edilerek mülteci konumuna düştü. Sadece Yemenliler değil, zengin Körfez ülkelerine ulaşmak için Yemen’de bulunan yaklaşık 100 bin Afrikalı mülteci de kapana kısılmış durumda. Etrafındaki zengin ülkelere rağmen, zaten zor durumda olan Yemen’deki mülteci krizi büyümeye devam ediyor.

İran destekli Husilerin geri çekilmesi için Suudi Arabistan'ın uyguladığı abluka, Yemen halkına açlık olarak geri dönüyor.
İran destekli Husilerin geri çekilmesi için Suudi Arabistan'ın uyguladığı abluka, Yemen halkına açlık olarak geri dönüyor.

İnsani krizle birlikte ortaya çıkan önemli sorunlardan biri de yardım kuruluşlarının çatışmalardan dolayı ihtiyaç sahibi insanlara ulaşmada yaşadığı zorluklar. Ülke farklı gruplar arasında hakimiyet alanlarına bölündüğünden yardıma muhtaç sivillere ulaşmak için söz konusu grupların ikna edilmesi gerekiyor. Suudi Arabistan, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında sürdüğü tüm dünyaca bilinen bu vekalet savaşından en zararlı çıkan ise kendisinin neden olmadığı çatışmaların ortasında kalan Yemen’in mazlum halkı.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

İçerik yazarlığı, editörlükle meşgul. Veri bilimi ve yeni medya ile ilgileniyor. Tarih ve dünya coğrafyası üzerine okumalar yapıyor. Seyahat etmeye çalışıyor.

BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

"Bay Yüzde 10" sonunda tutuklandı
"Bay Yüzde 10" sonunda tutuklandı
Bu hafta İslam coğrafyasında, "Bay Yüzde 10" lakabıyla tanınan Pakistan eski Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari'nin tutuklanması, İsrail'le Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında 20 yılı bulan yakın ilişkiler, İran'ın ABD ambargosunun ağırlaşmasını gerekçe göstererek 100 bin Afgan'ı sınır dışı etmesi, New York Times gazetesinin uluslararası baskısınd...

PORTRELER

Çin'in Müslüman Amirali
Çin'in Müslüman Amirali
Avrupa cesur gemicilerin atılımlarıyla gerçekleştirilen büyük keşiflerle sarsılmadan çok kısa bir süre önce, Çinlilerin “Batı Okyanusu” olarak isimlendirdiği Hint Okyanusu’nda, tarihin o zamana kadar görmüş olduğu en heybetli filo gezinmekteydi. Henüz keşfedilmemiş denizlerin azgın dalgaları arasında binlerce kilometre yol alan, Pasifik ve Hint Oky...

HAREKETLER

Hamas: İslâmî bir izdüşüm
Hamas: İslâmî bir izdüşüm
Temelleri 1987’de patlak veren Birinci İntifada sırasında atılan Hamas (Hareketu’l-Mukâvemeti’l-İslâmiyye, İslâmî Direniş Hareketi), ideolojik ilhamını Mısır merkezli Müslüman Kardeşler Teşkilâtı’ndan (kısaca: İhvân) almış bir yapılanmadır. Kurucusu Şeyh Ahmed Yasin, örgütle öylesine iç içe geçmiştir ki, onun hayat hikâyesine göz atmak, tesis ettiğ...

KARENİN SÖYLEDİĞİ

James Balfour'un ‘zafer’ konuşması
James Balfour'un ‘zafer’ konuşması
Artur James Balfour (1848-1930) muhafazakar İngiliz politikacı, 1927’de Kudüs İbrani Üniversitesi’nde konuşma yaparken görülüyor. Siyonist hareketin öncelikli emellerinden biri olan Kudüs’te Üniversite kurma hayali, 1925’te James Balfour’un da katılımıyla açılışı gerçekleşen Kudüs İbrani Üniversitesi’nin eğitime başlamasıyla gerçek oldu. James Balf...

MALUMAT

Doğu’nun yurtsuz çocuğu: Edward Said
Doğu’nun yurtsuz çocuğu: Edward Said
20. yüzyılın şüphesiz önemli fikir insanlarından biri olan Edward Said, özellikle 1978 yılında yayınladığı "Oryantalizm" isimli eseriyle büyük ün kazanırken, bu eseri de önemli bir referans kaynağı olarak raflardaki yerini alır.Gül Eren’in “Edward Said: Oryantalist Söylem Analizinin Metodolojik Temelleri” başlıklı doktora tezinde ifade ettiği şekli...

NE OKUMALI?

İslam ve Modern İnsanın Çıkmazı
İslam ve Modern İnsanın Çıkmazı
Farklı alanlarda bilim insanı yetiştirmiş, eğitimli bir aileden gelen İranlı alim Seyyid Hüseyin Nasr, akademik eğitimini Amerika’da farklı okullarda tamamladı. MIT’de fizik alanında aldığı lisans eğitimi ve Harvard Üniversitesi’ndeki bilim tarihi doktorasından sonra İran’da ve Amerika’da çeşitli akademik görevlerde bulundu. Hem Doğu’da hem de Batı...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz