GündemKanlı oyun tahtası: Yemen

Kanlı oyun tahtası: Yemen

BEKİR ARSLAN MECRA 2 DAKİKADA OKUNUR
Kanlı oyun tahtası: Yemen
Yemen'de hem iç savaş, hem de Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun hava saldırıları devam ediyor.

Osmanlı hakimiyeti sonrası hemen hemen bütün Ortadoğu’yu etkisi altına alan siyasal ve toplumsal travmaların yaşandığı ülkelerden biri de Yemen. Son yüzyıl boyunca çok sayıda iç savaşın yaşandığı Yemen, zengin petrol ülkeleriyle çevrili olduğu halde ekonomik anlamda dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alıyor aynı zamanda.

Yemen'in başkenti Sanaa, dünyanın en güzel şehirlerinden biridir.
Yemen'in başkenti Sanaa, dünyanın en güzel şehirlerinden biridir.

Yemen’de onlarca yıldır yaşanan istikrarsızlık büyük oranda güçlü bir devlet yapısının kurulamamış olmasından kaynaklanıyor. Kuruluş yıllarına dayanan kuzey-güney ihtilafı, rakip aşiretlerden oluşan ilişkiler, mezhepsel anlaşmazlıklar, tarihsel ön yargılar, günlük siyasal çekişmeler, cehalet ve taassup gibi sebepler de bu istikrarsızlığı körükledikçe körüklüyor.

Yemen'deki savaş, İran destekli Hûsîlerin 2014'te başkent Sanaa'yı ele geçirmesiyle patlak verdi.
Yemen'deki savaş, İran destekli Hûsîlerin 2014'te başkent Sanaa'yı ele geçirmesiyle patlak verdi.

Kendi içindeki istikrarsızlığının yanında coğrafi anlamda sahip olduğu konumu da ülkedeki gerilimi besleyen önemli unsurlardan biri. Uluslararası ticaret rotalarının önemli geçişlerinden birinde yer alan Yemen, bugün küresel güçlerin çeşitli bölgesel aktörler eliyle ülke siyasetine müdahale ederek iç barışı engellediği işlevsel bir oyun tahtası hükmünde. İran, Suudi Arabistan, ABD, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ise bu tahtanın başlıca oyuncuları arasında.

Güneydeki liman kenti Aden'de gerçekleşen bir bombalı saldırının görüntüsü...
Güneydeki liman kenti Aden'de gerçekleşen bir bombalı saldırının görüntüsü...

Oyun tahtasına müdahale eden son büyük olay 2011 yılında başlayan Arap Baharı süreciydi. “Arap Kışı” olarak anılması için yeterli sebeplerin bulunduğu bu süreç, Yemen’deki tarihsel çatışmaları tekrar alevlendirerek toplumsal kırılmalara yol açtı. Bu kırılmalar o tarihten bu yana bölgesel ve küresel güçlerin müdahalesiyle iç savaşa dönüşmekte gecikmedi. İç savaş ise siyasi kaosu ve vahim bir insani krizi beraberinde getirdi.

REKLAM

Suudi Arabistan ve müttefiklerinin hedef gözetmeden düzenlediği saldırılar, çok sayıda sivilin ölümüne yol açtı.
Suudi Arabistan ve müttefiklerinin hedef gözetmeden düzenlediği saldırılar, çok sayıda sivilin ölümüne yol açtı.

Sekiz yaşına giren kaosa, Suudi Arabistan öncülüğünde dört yıldır sürdürülen askeri operasyonlar da eklenince insani krizle birlikte ülkede her açıdan büyük bir yıkım yaşandı. 29 milyonluk nüfusun yaklaşık 22 milyonunun yardıma muhtaç hale geldiği Yemen’de bugün halkın dörtte üçü gıda başta olmak üzere sağlık ve temizlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Yardıma muhtaç insanların yarıdan fazlasını çocuklar oluşturuyor. Yaklaşık 16 milyon kişi temiz suya ulaşamıyor. Hijyen problemleri beraberinde hastalıkları, hastalıklar da ölümleri getiriyor. Raporlanabildiği kadarıyla bugüne kadar Yemen’de koleradan dolayı en az 2 bin kişi hayatını kaybetti. Koleradan etkilenen kişi sayısı ise yarım milyona ulaşıyor.

Kuzeydeki Saade kenti, çatışmanın odak noktalarından birini oluşturuyor.
Kuzeydeki Saade kenti, çatışmanın odak noktalarından birini oluşturuyor.

2014 yılından bu yana en az 14 bin kişinin çatışmalara bağlı sebeplerden öldüğü tahmin edilen Yemen’de en az 88 bin kişinin yaralandığı, 70 bin kişinin ise “kaybolduğu” kayıtlara geçmiş durumda. Kamu binalarının, altyapı tesislerinin, okulların, kısacası belli başlı tüm yapıların zarar gördüğü ülkede sağlık sistemi de çöküşün eşiğinde. Sağlık tesislerinin yarıdan fazlasının kullanılamaz hale geldiği Yemen’de bugün en az 16 milyon insan yeterli sağlık hizmetine erişemiyor.

Çocuklar, Yemen'deki velâket savaşının en büyük kurbanları.
Çocuklar, Yemen'deki velâket savaşının en büyük kurbanları.

Devam eden savaştan dolayı en az 3 milyon Yemenli evlerinden edilerek mülteci konumuna düştü. Sadece Yemenliler değil, zengin Körfez ülkelerine ulaşmak için Yemen’de bulunan yaklaşık 100 bin Afrikalı mülteci de kapana kısılmış durumda. Etrafındaki zengin ülkelere rağmen, zaten zor durumda olan Yemen’deki mülteci krizi büyümeye devam ediyor.

REKLAM

İran destekli Husilerin geri çekilmesi için Suudi Arabistan'ın uyguladığı abluka, Yemen halkına açlık olarak geri dönüyor.
İran destekli Husilerin geri çekilmesi için Suudi Arabistan'ın uyguladığı abluka, Yemen halkına açlık olarak geri dönüyor.

İnsani krizle birlikte ortaya çıkan önemli sorunlardan biri de yardım kuruluşlarının çatışmalardan dolayı ihtiyaç sahibi insanlara ulaşmada yaşadığı zorluklar. Ülke farklı gruplar arasında hakimiyet alanlarına bölündüğünden yardıma muhtaç sivillere ulaşmak için söz konusu grupların ikna edilmesi gerekiyor. Suudi Arabistan, İran ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında sürdüğü tüm dünyaca bilinen bu vekalet savaşından en zararlı çıkan ise kendisinin neden olmadığı çatışmaların ortasında kalan Yemen’in mazlum halkı.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

İçerik yazarlığı, editörlükle meşgul. Veri bilimi ve yeni medya ile ilgileniyor. Tarih ve dünya coğrafyası üzerine okumalar yapıyor. Seyahat etmeye çalışıyor.

HAFTANIN ÖZETİ

Yemen görüşmeleri sonlandı
Yemen görüşmeleri sonlandı

İsveç'te gerçekleştirilen Yemen Barış görüşmelerinden, Malezya muhalefet partisindeki istifalara, İslam dünyasında geride bıraktığımız haftanın öne çıkan gelişmeleri.

DOĞRU MU?

"Mısırlı pilot, Yemen'i vurmamak için..."
"Mısırlı pilot, Yemen'i vurmamak için..."

PORTRELER

Mimarlığı yeniden tanımlayan usta
Mimarlığı yeniden tanımlayan usta
“Çocukken ailemle çok seyahat ettim. Babamla en büyük merakımız, her gittiğimiz ülkede müze ve tarihî eserleri gezmekti. Babam beni İspanya’da Kurtuba Camii’ne götürdü mesela. Gördüğüm yerler arasında beni çok etkileyenlerden biri olmuştur. Tabii ki çok ihtişamlı başka yerler de gezdik, ama bu caminin benim için yeri ayrı.”Dünyaca ünlü Iraklı mimar...

HAREKETLER

Hasan Sabbah'tan Ağa Han'a Nizârîler
Hasan Sabbah'tan Ağa Han'a Nizârîler
Şiîliğin alt kollarından biri olan İsmâilîlik içindeki en önemli sınıflardan Nizârîler, günümüzün en dikkat çekici dinî grupları arasındadır. Tarihsel olarak Fâtımîler zamanında ortaya çıkan Nizârîlik, Fâtımi Halifesi Müstansır-Billah’ın (ö. 1094) büyük oğlu Nizâr’ın (ö. 1097) halifeliğini savunanlara nispetle isimlendirilmiştir. Nizârîlere göre im...

MALUMAT

Karabağ Savaşı'nın Afgan mücahidleri
Karabağ Savaşı'nın Afgan mücahidleri
Dağlık Karabağ çatışması Sovyetlerin son döneminde yaşanan ilk büyük kitlesel politik hareketlenmeydi ve bu, daha sonra Sovyetler Birliği çöktüğünde Ermenistan ile Azerbaycan, Karabağ’ın denetimi için ilan edilmemiş bir savaşa başladığında devletlerarası savaşa dönüştü.Azerbaycan’la Ermenistan’ı karşı karşıya getiren ve binlerce insanın canına mal ...

NE OKUMALI?

Güneydoğu Asya'da İslam ve Siyaset
Güneydoğu Asya'da İslam ve Siyaset
1995 yılında Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun olan Doç. Dr. Hasan T. Kösebalaban, mezun olduktan tam 2 yıl sonra ‘’Güneydoğu Asya’da İslam ve Siyaset’’ adında, Güneydoğu Asya’nın incileri olan Malezya, Tayland, Endonezya, Singapur ve Filipinler’i konu alan kapsamlı bir kitap çalışması...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz