GündemLibya’daki savaşı kim kazanacak?

Libya’daki savaşı kim kazanacak?

Libya’ya dönmesinin ardından, orduda sakin şekilde görev yapmayı sürdüren General Halife Hafter, 2014’te, tam da ülkedeki iç savaşın şiddetlendiği bir anda ortaya çıktı...

HABER MASASI REUTERS, MECRA 2 DAKİKADA OKUNUR
Libya’daki savaşı kim kazanacak?
General Halife Hafter, Bingazi ve çevresinde olduk yoğun bir desteğe sahip.
Fotoğraf : Esam Omran Al-Fetori Reuters

Libya’ya dönmesinin ardından, orduda sakin şekilde görev yapmayı sürdüren General Halife Hafter, 2014’te, tam da ülkedeki iç savaşın şiddetlendiği bir anda ortaya çıktı...

BEĞEN

Libya lideri Muammer Kaddafi’nin 20 Ekim 2011’de kendi halkı tarafından linç edilerek öldürülmesinin ardından, ülkede sular durulmak bilmiyor. Dünyanın çeşitli ülkeleri Libya üzerinde kontrolü sağlamak için atılımlarını sürdürürken, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Mısır, sahadaki etkinliklerini artırıyor. BAE-Mısır ittifakının Libya içinde desteklediği askeri-siyasi figür ise, ülkenin doğu kesimini elinde tutan General Halife Hafter.

Halife Hafter (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
Halife Hafter (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

Kaddafi’nin eski ortağı

1943’te Libya’nın doğusundaki Ecdebiye bölgesinde dünyaya gelen Halife Hafter, askeri liseden sonra intisap ettiği orduda basamakları hızla yükselerek, geleceğin lideri Muammer Kaddafi’yle dostluk kurdu. 1 Eylül 1969’da Kral İdris Senûsî’yi devirerek yönetime el koyan kadro içinde, Kaddafi ile birlikte Hafter de vardı.

Halife Hafter (X) ve Muammer Kaddafi (Hafter'in önünde).
Halife Hafter (X) ve Muammer Kaddafi (Hafter'in önünde).

Libya’da hâkimiyetini sağlamlaştırdıktan sonra, elini komşu ülkelere de uzatmaya başlayan Kaddafi, 1980’lerin başından itibaren Çad’daki siyasi duruma müdahaleye karar verdi. Rakibi ve potansiyel düşmanı olarak gördüğü General Hafter’i Çad’a yollayan Kaddafi, askerlerinin bu ülkeye gittiğini kamuoyu önünde sürekli yalanladı.

Halife Hafter (1 numara), 1987 yılında Çad ordusuna esir düştü.
Halife Hafter (1 numara), 1987 yılında Çad ordusuna esir düştü.

1987’de Hafter, Çad ordusuna esir düşünce, Kaddafi bu defa eski dostunu feda etti ve bu operasyonun emrini kendisinin vermediğini duyurdu. Büyük bir hayal kırıklığına uğrayan General Hafter, CIA’nin yardımıyla Çad’daki esaretten kurtulduktan sonra, artık keskin bir Kaddafi karşıtıydı.

CIA himayesinde geçen yıllar

Kaddafi’nin sıkı kontrolü altında bulunan Libya’ya dönemeyen General Hafter’e ABD tarafından siyasi sığınma hakkı tanındı. 1990’ların başından 2011’de Kaddafi’nin devrilmesine kadar ABD’nin Virginia eyaletinde yaşayan Hafter, bu uzun süre boyunca iktidarın kendi ellerine geçmesini sabırla bekledi.

42 yıl boyunca Libya'nın yönetimini elinde tutan Kaddafi, 20 Ekim 2011 günü muhaliflerince öldürüldü.
42 yıl boyunca Libya'nın yönetimini elinde tutan Kaddafi, 20 Ekim 2011 günü muhaliflerince öldürüldü.

Hafter’in verdiği istihbaratla ve yönlendirmelerle, CIA defalarca Kaddafi’ye suikast girişiminde bulunduysa da Libya lideri hepsini atlatmayı başardı.

Adım adım iktidara

Libya’ya dönmesinin ardından, orduda sakin şekilde görev yapmayı sürdüren General Halife Hafter, 2014’te, tam da ülkedeki iç savaşın şiddetlendiği bir anda ortaya çıktı. Yaptığı televizyon konuşmasında Libya’yı kaostan kurtarmaya hazır olduğunu duyuran Hafter, bunun için gerekli güç ve tecrübeye sahip bulunduğunu vurguluyordu.

Halife Hafter, ülkenin kurtarıcısı olarak Libyalılara sesleniyor. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
Halife Hafter, ülkenin kurtarıcısı olarak Libyalılara sesleniyor. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

General’in kamuoyuna seslendiği sırada, Libya yakın tarihinin belki de en umutsuz ve karmaşık günlerini yaşıyordu. Kaddafi döneminde öyle ya da böyle kurulmuş olan toplumsal düzen tamamen kaybolmuş, ülkenin her bir bölgesi başka bir silahlı grubun denetimine girmiş, çeşitli terör örgütleri dört bir yandan pıtrak gibi çoğalmıştı.

Libya sınırları içerisinde birbiriyle çatışma halinde pek çok yapı bulunuyor. (Goran Tomasevic / Reuters)
Libya sınırları içerisinde birbiriyle çatışma halinde pek çok yapı bulunuyor. (Goran Tomasevic / Reuters)

O sırada elinde ciddi bir askeri ve ekonomik güç bulunmasa da, Hafter’in yaptığı bu çağrı özellikle Bingazi ve çevresinde derin bir yankı bulmuştu. Libya’nın toplumsal yapısının belkemiğini oluşturan aşiretler, Hafter’e desteğe hazır olduklarını duyurdular.

Halife Hafter, Libya Ulusal Ordusu içinden de çok fazla destek buldu. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
Halife Hafter, Libya Ulusal Ordusu içinden de çok fazla destek buldu. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

2014 yılının mayıs ayından itibaren, General Hafter ordu içindeki destekçilerini harekete geçirerek fiili olarak Libya’nın doğusunda duruma hâkim oldu. Nihayet 2015 martında Libya Parlamentosu kendisini ordunun başkomutanlığına atadı. Bu, Libya gibi bir ülkede devlet başkanlığına giden yolun da başlangıcıydı.

Üç parçadan biri

General Halife Hafter, 2018 itibariyle, ülkedeki üç ana güç odağından biri durumunda. Torbuk ve başkent Trablus’taki fiili hükümetlerin yanında, General Hafter ve müttefikleri de sahayı kontrol ediyor. Trablus’taki meclisi BM resmen destekliyor olsa da, Hafter’in özellikle petrol zengini Bingazi ve çevresini elinde tutuşu, onun eşitler arasında birinci konumuna yükseltiyor.

General Halife Hafter, Lİbya'nın doğusunda hakimiyetini sağlamış durumda. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
General Halife Hafter, Lİbya'nın doğusunda hakimiyetini sağlamış durumda. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

BAE-Mısır ittifakının General Hafter’e oynamasının nedeni de, onun sahadaki bu üstün pozisyonu. Libya’nın diğer bölgelerinde yerel kabileler, bazı silahlı gruplar ve Tuaregler hâkim; ancak uluslararası destek, günden güne daha çok Hafter’in arkasında toplanıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hafter’i “meşru siyasi muhatap” olarak Paris’te ağırladı bile.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron (Ortada), Halife Hafter (Sağda) ve Libya Başbakanı Feyiz es-Serrac. (Philippe Wojazer / Reuters)
Fransa Cumhurbaşkanı Macron (Ortada), Halife Hafter (Sağda) ve Libya Başbakanı Feyiz es-Serrac. (Philippe Wojazer / Reuters)

Libya’daki güç savaşında BAE-Mısır ittifakıyla birlikte hareket eden bir diğer ülke de Rusya. General Hafter’e yakın durarak Libya sahillerinde üsler elde eden Moskova, Kaddafi sonrası dönemin en kazançlı yabancı güçlerinden birine dönüştü.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov (Sağda), Halife Hafter'i Moskova'da ağırladı. (Sergei Karpukhin / Reuters)
Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov (Sağda), Halife Hafter'i Moskova'da ağırladı. (Sergei Karpukhin / Reuters)

BAE-Mısır ikilisinin, Libya dışındaki başka alanlarda da işbirliğini derinleştirdiği düşünüldüğünde, General Hafter’in -herhangi bir suikasta kurban gitmediği takdirde- yakın bir zamanda Libya’nın tamamında iktidarı eline almayı başardığını görmek sürpriz olmayacaktır.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

44 kişinin öldüğü Irak’ta sular durulmuyor
44 kişinin öldüğü Irak’ta sular durulmuyor
Bu hafta İslam coğrafyasında, Irak'ta 44 kişinin yaşamını yitirdiği binlercesinin yaralandığı protestolar, Prens Selman'ın Kaşıkçı cinayeti için Peygamberler bile hata yapmış yorumu, fanatik Yahudilerin İsrail polisinin korumasında Mescid-i Aksa'ya düzenlediği baskın, evinin bahçesine kilise inşa edilen Fata Nine'nin AİHM zaferi, Husiler'in esir al...

PORTRELER

Direnişin Kahraman Sesi: İmam Alimsultanov
Direnişin Kahraman Sesi: İmam Alimsultanov
1944 yılında Çeçenler ve İnguşların, Stalin rejimi tarafından Kuzey Kafkasya’dan sürülmesi nedeniyle İmam’ın ailesi de memleketinden uzakta yaşıyordu.Alimsultanov, 1957 yılında Kırgizistan’da dünyaya geldi. Bir süre sonra Çeçenistan’a döndü ve başkent Grozni'deki bir ortaokuldan mezun oldu. Alimsultanov daha sonra Rostov Politeknik Enstitüsü’nde zi...

HAREKETLER

Yükselişten çöküşe Tahrik-i Lebbeyk Pakistan
Yükselişten çöküşe Tahrik-i Lebbeyk Pakistan
Pakistan’ın Pencap eyaletinin başkenti Lahor’daki Mazang mahallesinin dar sokakları, bir grup genç adamın sesiyle yankılanıyor.Pakistan'ın ikinci büyük şehrinde, işçi sınıfının yaşadığı mahallede mahşeri kalabalığın arasında bazıları yaya, bazıları motosikletle dar sokakların arasında ilerliyor.“Lebbeyk Lebbeyk Lebbeyk ya Resulullah, Kollarını hava...

KARENİN SÖYLEDİĞİ

"Libya Devrimi"nin 20. yılı
"Libya Devrimi"nin 20. yılı
01 Eylül 1989 tarihinde başkent Trablus’ta "Libya Devrimi"nin 20. yıl dönümü için düzenlenen törende, sol başta, 1969 yılında 27 yaşında genç bir subayken, Türkiye'de bulunan Kral İdris'i kansız bir darbeyle devirip iktidarı ele geçiren, Libya lideri Muammer Kaddafi görülüyor. Ortanın sağında Suriye Cumhurbaşkanı Hafız Esad, Cezayir Devlet Başkanı ...

MALUMAT

Kıbrıs'ın bekçisi: Hala Sultan
Kıbrıs'ın bekçisi: Hala Sultan
“Akdenizin nûru” demek yetersiz kalır belki de. Çünkü o sevgili Peygamberimizin çokça sevdiği süt teyzesi Ümmü Harâm Hazretlerinin ta kendisidir.Peygamber Efendimizin ona beslediği muhabbet öylesine derin ve sevgi doludur ki hadislerde rivayet edilenlere göre Kuba Mescidi’ni ziyaret ettiğinde Ümmü Harâm'ın evinde konaklar, yemek yer, hatta çoğu zam...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz