GündemLibya’daki savaşı kim kazanacak?

Libya’daki savaşı kim kazanacak?

Libya’ya dönmesinin ardından, orduda sakin şekilde görev yapmayı sürdüren General Halife Hafter, 2014’te, tam da ülkedeki iç savaşın şiddetlendiği bir anda ortaya çıktı...

HABER MASASI REUTERS, MECRA 2 DAKİKADA OKUNUR
Libya’daki savaşı kim kazanacak?
General Halife Hafter, Bingazi ve çevresinde olduk yoğun bir desteğe sahip.
Fotoğraf : Esam Omran Al-Fetori Reuters

Libya’ya dönmesinin ardından, orduda sakin şekilde görev yapmayı sürdüren General Halife Hafter, 2014’te, tam da ülkedeki iç savaşın şiddetlendiği bir anda ortaya çıktı...

BEĞEN

Libya lideri Muammer Kaddafi’nin 20 Ekim 2011’de kendi halkı tarafından linç edilerek öldürülmesinin ardından, ülkede sular durulmak bilmiyor. Dünyanın çeşitli ülkeleri Libya üzerinde kontrolü sağlamak için atılımlarını sürdürürken, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Mısır, sahadaki etkinliklerini artırıyor. BAE-Mısır ittifakının Libya içinde desteklediği askeri-siyasi figür ise, ülkenin doğu kesimini elinde tutan General Halife Hafter.

Halife Hafter (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
Halife Hafter (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

Kaddafi’nin eski ortağı

1943’te Libya’nın doğusundaki Ecdebiye bölgesinde dünyaya gelen Halife Hafter, askeri liseden sonra intisap ettiği orduda basamakları hızla yükselerek, geleceğin lideri Muammer Kaddafi’yle dostluk kurdu. 1 Eylül 1969’da Kral İdris Senûsî’yi devirerek yönetime el koyan kadro içinde, Kaddafi ile birlikte Hafter de vardı.

Halife Hafter (X) ve Muammer Kaddafi (Hafter'in önünde).
Halife Hafter (X) ve Muammer Kaddafi (Hafter'in önünde).

Libya’da hâkimiyetini sağlamlaştırdıktan sonra, elini komşu ülkelere de uzatmaya başlayan Kaddafi, 1980’lerin başından itibaren Çad’daki siyasi duruma müdahaleye karar verdi. Rakibi ve potansiyel düşmanı olarak gördüğü General Hafter’i Çad’a yollayan Kaddafi, askerlerinin bu ülkeye gittiğini kamuoyu önünde sürekli yalanladı.

Halife Hafter (1 numara), 1987 yılında Çad ordusuna esir düştü.
Halife Hafter (1 numara), 1987 yılında Çad ordusuna esir düştü.

1987’de Hafter, Çad ordusuna esir düşünce, Kaddafi bu defa eski dostunu feda etti ve bu operasyonun emrini kendisinin vermediğini duyurdu. Büyük bir hayal kırıklığına uğrayan General Hafter, CIA’nin yardımıyla Çad’daki esaretten kurtulduktan sonra, artık keskin bir Kaddafi karşıtıydı.

CIA himayesinde geçen yıllar

Kaddafi’nin sıkı kontrolü altında bulunan Libya’ya dönemeyen General Hafter’e ABD tarafından siyasi sığınma hakkı tanındı. 1990’ların başından 2011’de Kaddafi’nin devrilmesine kadar ABD’nin Virginia eyaletinde yaşayan Hafter, bu uzun süre boyunca iktidarın kendi ellerine geçmesini sabırla bekledi.

42 yıl boyunca Libya'nın yönetimini elinde tutan Kaddafi, 20 Ekim 2011 günü muhaliflerince öldürüldü.
42 yıl boyunca Libya'nın yönetimini elinde tutan Kaddafi, 20 Ekim 2011 günü muhaliflerince öldürüldü.

Hafter’in verdiği istihbaratla ve yönlendirmelerle, CIA defalarca Kaddafi’ye suikast girişiminde bulunduysa da Libya lideri hepsini atlatmayı başardı.

Adım adım iktidara

Libya’ya dönmesinin ardından, orduda sakin şekilde görev yapmayı sürdüren General Halife Hafter, 2014’te, tam da ülkedeki iç savaşın şiddetlendiği bir anda ortaya çıktı. Yaptığı televizyon konuşmasında Libya’yı kaostan kurtarmaya hazır olduğunu duyuran Hafter, bunun için gerekli güç ve tecrübeye sahip bulunduğunu vurguluyordu.

Halife Hafter, ülkenin kurtarıcısı olarak Libyalılara sesleniyor. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
Halife Hafter, ülkenin kurtarıcısı olarak Libyalılara sesleniyor. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

General’in kamuoyuna seslendiği sırada, Libya yakın tarihinin belki de en umutsuz ve karmaşık günlerini yaşıyordu. Kaddafi döneminde öyle ya da böyle kurulmuş olan toplumsal düzen tamamen kaybolmuş, ülkenin her bir bölgesi başka bir silahlı grubun denetimine girmiş, çeşitli terör örgütleri dört bir yandan pıtrak gibi çoğalmıştı.

Libya sınırları içerisinde birbiriyle çatışma halinde pek çok yapı bulunuyor. (Goran Tomasevic / Reuters)
Libya sınırları içerisinde birbiriyle çatışma halinde pek çok yapı bulunuyor. (Goran Tomasevic / Reuters)

O sırada elinde ciddi bir askeri ve ekonomik güç bulunmasa da, Hafter’in yaptığı bu çağrı özellikle Bingazi ve çevresinde derin bir yankı bulmuştu. Libya’nın toplumsal yapısının belkemiğini oluşturan aşiretler, Hafter’e desteğe hazır olduklarını duyurdular.

Halife Hafter, Libya Ulusal Ordusu içinden de çok fazla destek buldu. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
Halife Hafter, Libya Ulusal Ordusu içinden de çok fazla destek buldu. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

2014 yılının mayıs ayından itibaren, General Hafter ordu içindeki destekçilerini harekete geçirerek fiili olarak Libya’nın doğusunda duruma hâkim oldu. Nihayet 2015 martında Libya Parlamentosu kendisini ordunun başkomutanlığına atadı. Bu, Libya gibi bir ülkede devlet başkanlığına giden yolun da başlangıcıydı.

Üç parçadan biri

General Halife Hafter, 2018 itibariyle, ülkedeki üç ana güç odağından biri durumunda. Torbuk ve başkent Trablus’taki fiili hükümetlerin yanında, General Hafter ve müttefikleri de sahayı kontrol ediyor. Trablus’taki meclisi BM resmen destekliyor olsa da, Hafter’in özellikle petrol zengini Bingazi ve çevresini elinde tutuşu, onun eşitler arasında birinci konumuna yükseltiyor.

General Halife Hafter, Lİbya'nın doğusunda hakimiyetini sağlamış durumda. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)
General Halife Hafter, Lİbya'nın doğusunda hakimiyetini sağlamış durumda. (Esam Omran Al-Fetori / Reuters)

BAE-Mısır ittifakının General Hafter’e oynamasının nedeni de, onun sahadaki bu üstün pozisyonu. Libya’nın diğer bölgelerinde yerel kabileler, bazı silahlı gruplar ve Tuaregler hâkim; ancak uluslararası destek, günden güne daha çok Hafter’in arkasında toplanıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hafter’i “meşru siyasi muhatap” olarak Paris’te ağırladı bile.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron (Ortada), Halife Hafter (Sağda) ve Libya Başbakanı Feyiz es-Serrac. (Philippe Wojazer / Reuters)
Fransa Cumhurbaşkanı Macron (Ortada), Halife Hafter (Sağda) ve Libya Başbakanı Feyiz es-Serrac. (Philippe Wojazer / Reuters)

Libya’daki güç savaşında BAE-Mısır ittifakıyla birlikte hareket eden bir diğer ülke de Rusya. General Hafter’e yakın durarak Libya sahillerinde üsler elde eden Moskova, Kaddafi sonrası dönemin en kazançlı yabancı güçlerinden birine dönüştü.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov (Sağda), Halife Hafter'i Moskova'da ağırladı. (Sergei Karpukhin / Reuters)
Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov (Sağda), Halife Hafter'i Moskova'da ağırladı. (Sergei Karpukhin / Reuters)

BAE-Mısır ikilisinin, Libya dışındaki başka alanlarda da işbirliğini derinleştirdiği düşünüldüğünde, General Hafter’in -herhangi bir suikasta kurban gitmediği takdirde- yakın bir zamanda Libya’nın tamamında iktidarı eline almayı başardığını görmek sürpriz olmayacaktır.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

Irak'ın yeni başbakanı kim olacak?
Irak'ın yeni başbakanı kim olacak?
Bu hafta İslam coğrafyasında, Irak'ta Başbakan Adil Abdulmehdi'nin istifası sonrası yeni başbakan belirleme süreci, İran'ın benzin zammı protestolarında bazı göstericilerin öldürüldüğünü doğrulaması, Bangledeş'in Arakanlı Müslüman çocukların eğitiminde çıkardığı engeller, Boko Haram'la mücadelede etkin görev alan avcılar, Hindistan'da Babri Camisi'...

PORTRELER

Moğollara karşı: Celâleddin Harizmşah
Moğollara karşı: Celâleddin Harizmşah
12.asrın hemen başlarında, Asya'nın orta ve batı kesim şehirleri; ilim, sanat ve ticarette altın devirlerini yaşıyorlardı. Her biri, Kaf dağının ardından sıyrılıp gelmiş süslü masal şehirleri gibi olan; Semerkant, Buhara, Gürgenç, Nişabur, Belh güzellik ve estetikte birbiriyle yarışıyorlardı. O günlerde, bölgede bir büyük güç hüküm sürüyor, onun ya...

HAREKETLER

Leşker-i Tayyibe Örgütü
Leşker-i Tayyibe Örgütü
Güney Asya’nın düşman kardeşleri Hindistan ve Pakistan arasında önemli sorunlardan bir tanesi de bölgedeki tansiyonun zaman zaman yükselmesine ve karşılıklı çatışmalara sebebiyet veren yerel örgütlerdir. Bunlardan biri de Leşker-i Tayyibe örgütüdür. Saf, temiz ordu anlamına gelen Leşker-i Tayyibe 1987 yılında kuruldu. Hedefleri arasında; cihadın Al...

MALUMAT

Zengin Afrika'nın cömert sultanı: Mensa Musa
Zengin Afrika'nın cömert sultanı: Mensa Musa
Günümüz dünyasında bulunan en zengin 26 insanın servetinin en yoksul 3,8 milyar insanın toplam varlığına eşit olduğu bilinmekte. Bu küresel adaletsizlik, zengini her geçen gün daha zengin yaparken, yoksulluğu da aynı oranda arttırarak günümüz dünyasının en fakir ülkelerini barındıran Afrika kıtasında yaşam şartlarını iyice zorlaştırmakta.Bünyesinde...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz