Gündemİnguşetya'da sınır değişikliği tartışmaları

İnguşetya'da sınır değişikliği tartışmaları

SAMİR BABAOĞLU MECRA 2 DAKİKADA OKUNUR
İnguşetya'da sınır değişikliği tartışmaları
Çeçenistan Cumhurbaşkanı Kadırov (Solda) ve İnguşetya Cumhurbaşkanı Yevkurov 26 Eylül'de yeni bir sınır anlaşmasına imza attılar.

Geçtiğimiz ayın 26’da İnguşetya Cumhurbaşkanı Yunusbek Yevkurov ile Çeçenistan Cumhurbaşkanı Ramazan Kadırov arasında imzalanan yeni sınır anlaşması İnguşetya’da protestolara sebep oldu. Başkent Magas’ta toplanan binlerce İnguş 4 gündür meydanları boş bırakmayarak yapılan anlaşmanın iptal edilmesini talep ediyor.

4 Ekim’de kararın İnguşetya Ulusal Meclisi’nde 17’ye karşı 25 oyla onaylanması tepkileri daha da artırdı. Cumhurbaşkanı Yevkurov protestolarını sürdüren kalabalıkla görüşmek için onların yanına gitse de protestocuların cumhurbaşkanına fiili müdahalede bulunması sırasında askerler ve korumlar havaya ateş açarak Yevkurov’u güçlükle kalabalığın arasından çıkarmayı başardı.

Cumhurbaşkanı Yunusbek Yevkurov, imzalanan anlaşma sonrası düzenlenen protesto gösterilerinin odağındaki isimdi.
Cumhurbaşkanı Yunusbek Yevkurov, imzalanan anlaşma sonrası düzenlenen protesto gösterilerinin odağındaki isimdi.

Kadırov’la Yevkurov arasında imzalanan anlaşmaya göre İnguşetya’nın Sunjen bölgesi ile Çeçenya’nın Nadtereçeny bölgelerinin karşılıklı değişimine karar verildi.

Bazı İnguş kanaat önderleri yeni sınır anlaşması kararının Kremlin’in baskısıyla imzalandığını belirtirken İnguşetya Anayasa Mahkemesi de protestocuların taleplerini haklı bularak konunun referandumla çözümlenmesi gerektiğini duyurdu. Çeçenistan Cumhurbaşkanı Ramazan Kadırov ise protestocuları bir nevi tehdit ederek “kendilerine yeni bir sorun yaratmaması” çağrısında bulundu.

Sokaklara dökülen İnguşlar arasında yaşı ilerlemiş olanlar da vardı.
Sokaklara dökülen İnguşlar arasında yaşı ilerlemiş olanlar da vardı.

İnguş göstericiler Çeçenlerle aralarında hiçbir sorunun olmadığını dile getirerek sınırları halka danışmadan değiştirmeye karar veren Cumhurbaşkanı Yunusbek Yevkurov’a tepki göstererek istifasını talep ediyorlar.

Rusya’nın en küçük federe bölgesi olan İnguşetya’da sınır sorunları 1936’da kurulan Çeçen-İnguş Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile başladı. Birçok Müslüman halk gibi Çeçenler ve İnguşlar da 1944’de Stalin’in kararıyla Orta Asya’ya sürgün edildiler. Yurtlarından sürgün edilen Çeçenlerin ve İnguşların yerlerine Sovyet yönetimi Rusları ve Kuzey Kafkasya’da yaşayan farklı etnik kimlikleri yerleştirdi. 1957’de Kruşçev’in “cezalı” halklardan “özür” dilmesi sonrası eski yurtlarına dönen Çeçenler ve İnguşlar evlerinde başka milletleri gördüler.

REKLAM

İnguşetya Cumhurbaşkanı Yunusbek Yevkurov ile Çeçenistan Cumhurbaşkanı Ramazan Kadırov, yeni sınır anlaşmasını imzalarken.
İnguşetya Cumhurbaşkanı Yunusbek Yevkurov ile Çeçenistan Cumhurbaşkanı Ramazan Kadırov, yeni sınır anlaşmasını imzalarken.

İnguşların sürgününden sonra boşalan bazı bölgelere Güney Osetya ve Gürcistan’dan birkaç bin Oset zorunlu göç ettirildi. Daha önce İnguşların elinde olan Prigorodny bölgesi Kuzey Osetya’ya bağlandı ve 1973’te Çeçen-İnguş Özerk Cumhuriyeti’nin başkenti Grozni’de Prigorodny bölgesinin İnguşlara geri verilmesi için kitlesel gösteriler yapıldı. Sınır gerilimi 1981 yeniden tırmanışa geçti ve Sovyetler dağıldıktan sonra 1992’de eski tartışmalı bölgeler İnguşlarla Osetler arasında silahlı çatışmaya dönüştü.

İnguşetya ve Çeçenistan arasındaki sınırların 26 Eylül'de imzalanan anlaşmadan önceki halini gösterir bir harita.
İnguşetya ve Çeçenistan arasındaki sınırların 26 Eylül'de imzalanan anlaşmadan önceki halini gösterir bir harita.

Çeçenistan’la İnguşetya arasındaki idari sınırların belirlenmesi sorunu ise 1990’ların başlarında ortaya çıktı. Çeçenistan Rusya’dan bağımsızlığını kazanmak için Cevher Dudayev önderliğinde girişimde bulunurken İnguşların böyle bir talepleri olmadı ve Çeçenlere karşı mesafeli tutumlarını korudular. 4 Haziran 1992 yılında Rusya’ya bağlı İnguşetya Cumhuriyeti kuruldu. 1993 yılında Cevher Dudayev’le İnguşetya'nın ilk cumhurbaşkanı Ruslan Auşev arasında imzalanan anlaşma ile bugün protestolara neden olan Sunjen bölgesindeki Fortanga nehrinin sol tarafı İnguşetya’ya, sağ tarafı da Çeçenistan’da kaldı.

2004 yılında Çeçenistan Cumhurbaşkanı Ahmed Kadırov’un öldürülmesinden sonra sınır anlaşmazlıkları tekrar gündeme geldi ve her iki cumhuriyette sınırların tekrar belirlenmesi için komisyonlar kuruldu.

İki bölge arasındaki en son sınır değişikliklerini gösterir güncel bir harita.
İki bölge arasındaki en son sınır değişikliklerini gösterir güncel bir harita.

Çeçenistan cumhurbaşkanı Ramazan Kadırov tartışmalı bölgelerde Çeçenlerin İnguşlardan daha fazla olduğunu savunarak Ocak 2013 yılında İnguşetya sınırları içinde kalan Sunjen bölgesinin bir dizi yerleşim birimlerinin Çeçenistan’ın yetki alanına girdiğini belirten yasayı imzaladı. Tek taraflı karar İnguşların tepkisine neden oldu. Zaman zaman çatışmalara da dönüşen sınır anlaşmazlıkların en sık yaşandığı yer Sunjen bölgesine ait Arşti köyüdür.

REKLAM

İnguşlarla Çeçenlerin bir birinden ayrılması ile ilgili çeşitli versiyonlar var. Yaygın bir versiyona göre Vaynak ortak adı olan Çeçen ve İnguş kimliklerinin oluşumu Rusların 19. Yüzyılda Kuzey Kafkasya’yı işgal etmesi dönemine dayanır. Vaynak azınlığı temsil eden bir yaşlılar gurubu Rus yönetimini kabul etti ve sonra İnguş olarak olarak tanınmaya başladılar. Vaynak çoğunluğu ise Rus yönetimini tanımadı ve sonradan Çeçen olarak anılmaya başlandılar.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

Eski Sovyetler, Kafkasya ve Orta Asya`nın dünü ve bugünü ile yakından ilgileniyor.

HAFTANIN ÖZETİ

İşte "Yüzyılın Anlaşması"
İşte "Yüzyılın Anlaşması"
Bu hafta İslam coğrafyasında, taslak maddeleri basına sızan Yüzyılın Anlaşması, Sri Lanka'da Müslümanlara ait dükkanlara ve araçlara düzenlenen saldırılar, Endonezya'da seçim günü ve sonrasında 500'den fazla kişi aşırı çalışmaya bağlı yorgunluk nedeniyle hayatını kaybetmesi, İdlib'de son 5 günde 71 sivilin hayatını kaybetmesi, KKTC'de yaşanan hükum...

PORTRELER

Hacca giden ilk İngiliz Müslüman kadın: Zeynep Cobbold
Hacca giden ilk İngiliz Müslüman kadın: Zeynep Cobbold
İskoçya tepelerinde basit bir mezara gömülü, başı sağ yanına çevrili ve Mekke’ye dönük vaziyette yatan bir kadın... Bu kadının hayattayken son arzusu İslami usullere göre defnedilmekti. İskoçya’daki bu mezarın sahibi, Dunmore Kontu Charles Adolphus Murray ve Leicester’ın ikinci kontunun kızı Lady Gertrude Coke’un kızları Evelyn Cobbold.Onun hikayes...

HAREKETLER

Kazak Milli Hareketi Alaş Orda
Kazak Milli Hareketi Alaş Orda
Şubat 1917 İhtilali ile Rusya’da Çarlık rejiminin çökmesi Türkistan halkları tarafından sevinçle karşılandı. Aydınların millî devlet arayışlarının da önünü açtı. Böylece Türkistan’da 1917’nin sonlarında Alaş Orda ve Türkistan Muhtariyet hükümetleri ortaya çıktı. Ancak, bunlar Ekim devriminden sonra Bolşeviklerin baskısıyla yıkıldı

KARENİN SÖYLEDİĞİ

Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
15 Ağustos 2005'te çekilen bu fotoğrafta, Libya lideri Muammer Kaddafi, Libya'nın başkenti Trablus'un doğusunda, Akdeniz kıyısındaki Sirte'de gerçekleştirilen bir toplantının ardından müttefikleri; Mısır lideri Hüsnü Mübarek, Cezayir lideriAbdülaziz Buteflika, ile görülüyor.Devlet televizyonundan bildirildiğine göre, Cezayir’in kıdemli Cumhurbaşkan...

MALUMAT

İslam Kerimov sonrası Özbekistan'ı adımlarken
İslam Kerimov sonrası Özbekistan'ı adımlarken
Taksi şoförleri genelde ülkenin gidişatını araçlarına aldıkları müşterilerden ve günlük kazandıkları paradan yola çıkarak iyi okuyorlar ve çoğu zaman isabetli tespitler yapabiliyorlar.Taşkent’te taksi şoförüne İslam Kerimov döneminden sonraki gelişmeleri, yeni cumhurbaşkanının uygulamalarını sorduğumuzda Şevket Mirziyoyev’den övgüyle bahsediyor. Bi...

NE OKUMALI?

Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
2018 yılında Zeynep Özel ve Zeynep Akçora çevirisiyle Ketebe Yayınları tarafından dilimize kazandırılan İranlı düşünür Celal Ali Ahmed imzalı "Azrail'in Vilayetine Yolculuk" isimli eserde, bir "Acem"in sosyalist düşünceyle başlayan hayatının, yaptığı İsrail gezisi ile farklı bir yöne evrilmesi konu ediliyor. Bu kitabı okuduğum da aklıma en çok sevd...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz