Sincan neresi?

HABER MASASI MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR
Sincan neresi?
Doğu Türkistan, İpek Yolu üzerindeki konumuyla stratejik bir öneme sahip.
BEĞEN

Çin yönetimi, bugünkü Doğu Türkistan topraklarını “Sincan Uygur Özerk Bölgesi” olarak tanımlıyor. Uluslararası siyaset ve medya arenasında da Çin’in tercih ettiği bu kullanım öne çıkıyor. Türkçeye ‘Sincan’ şeklinde geçen kelimenin aslı ise “Şincan” (Çincede: Xinjiang). Şincan kelimesi, Çincede “Yeni topraklar” anlamına geliyor.

Doğu Türkistan bölgesini kontrol eden Çin, buraya ''Şincan'' ismini vermiştir.
Doğu Türkistan bölgesini kontrol eden Çin, buraya ''Şincan'' ismini vermiştir.

Tarihsel olarak bugünkü Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın tamamıyla Kazakistan topraklarının bir kısmı ve Çin’in yönetimi altındaki Uygur bölgesi, “Türkistan” tanımının içinde yer alıyor. İran’daki Türkistan bölgesine “İran Türkistan’ı” denirken, Afganistan’da Mezar-ı Şerif ve çevresi de “Güney Türkistan” olarak anılır. “Batı Türkistan”, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra bağımsızlıklarını kazanan cumhuriyetlerin coğrafyasını ifade ederken, “Doğu Türkistan” bugün Çin’in kontrol ettiği ve Uygurların yaşadığı toprakların adıdır. Tüm bu sınırlarla birlikte Türkistan coğrafyasının toplam genişliği 6 milyon kilometrekareye yaklaşmaktadır.

Önce Sovyetler Birliği, ardından da Rusya, “Orta Asya” terimini “Batı Türkistan” yerine ikame etti. Daha önceki dönemlerde hep kullanılan Türkistan kelimesinin 1917’deki Bolşevik Devrimi’nden sonra bilinçli olarak terk edildiğini de bu bağlamda hatırlamak gerekir. Batı dillerindeki “Merkezi Asya” (Central Asia) ise Pakistan, Afganistan, Moğolistan ve Kuzey Hindistan’ı da içeren bir anlam genişliğine sahip.

Doğu Türkistan bölgesi tabiatıyla ve konumuyla göz kamaştırıcı.
Doğu Türkistan bölgesi tabiatıyla ve konumuyla göz kamaştırıcı.

Bugünkü Doğu Türkistan topraklarında, geçtiğimiz yüzyılda “Türkistan” isminin kullanıldığı iki devlet kuruldu: Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti (1933-1937) ve Doğu Türkistan Cumhuriyeti (1944-1949). Her ikisi de Çin ordusunun müdahalesiyle tarih sahnesinden silinen bu devletler, “Türkistan” mefhumunun bölgede var olduğunu en önemli göstergelerindendir.

REKLAM

Çin yönetiminin “Şincan” ısrarı resmi belgelerde ve günlük kullanımda yaygınlık kazansa da, bölge halkının zihninden ve şuur altından bunun kazınıp yok edilmesi mümkün görünmüyor.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

"Bay Yüzde 10" sonunda tutuklandı
"Bay Yüzde 10" sonunda tutuklandı
Bu hafta İslam coğrafyasında, "Bay Yüzde 10" lakabıyla tanınan Pakistan eski Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari'nin tutuklanması, İsrail'le Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında 20 yılı bulan yakın ilişkiler, İran'ın ABD ambargosunun ağırlaşmasını gerekçe göstererek 100 bin Afgan'ı sınır dışı etmesi, New York Times gazetesinin uluslararası baskısınd...

PORTRELER

Hacca giden ilk İngiliz Müslüman kadın: Zeynep Cobbold
Hacca giden ilk İngiliz Müslüman kadın: Zeynep Cobbold
İskoçya tepelerinde basit bir mezara gömülü, başı sağ yanına çevrili ve Mekke’ye dönük vaziyette yatan bir kadın... Bu kadının hayattayken son arzusu İslami usullere göre defnedilmekti. İskoçya’daki bu mezarın sahibi, Dunmore Kontu Charles Adolphus Murray ve Leicester’ın ikinci kontunun kızı Lady Gertrude Coke’un kızları Evelyn Cobbold.Onun hikayes...

KARENİN SÖYLEDİĞİ

Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
15 Ağustos 2005'te çekilen bu fotoğrafta, Libya lideri Muammer Kaddafi, Libya'nın başkenti Trablus'un doğusunda, Akdeniz kıyısındaki Sirte'de gerçekleştirilen bir toplantının ardından müttefikleri; Mısır lideri Hüsnü Mübarek, Cezayir lideri Abdülaziz Buteflika, ile görülüyor.Devlet televizyonundan bildirildiğine göre, Cezayir’in kıdemli Cumhurbaşka...

MALUMAT

Tanrı Dağları eteklerinde unuttuklarımız
Tanrı Dağları eteklerinde unuttuklarımız
“Kitaplarını okuduğumuz abilerimiz, neden ‘Gönül Coğrafyamız’ listesine bu toprakları katmazlar?”Tanrı Dağları’nı şöyle bir gezdikten sonra hazırladığım minik klibi sosyal medya hesaplarımda paylaşınca Taha Kılınç abi yorum yazmış, “Dönüşte bir seyahatname bekleriz” demişti. Ben de cevaben, kendisine teşekkür edip yukarıdaki soruyu ekleyeceğimi ifa...

NE OKUMALI?

Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
2018 yılında Zeynep Özel ve Zeynep Akçora çevirisiyle Ketebe Yayınları tarafından dilimize kazandırılan İranlı düşünür Celal Ali Ahmed imzalı "Azrail'in Vilayetine Yolculuk" isimli eserde, bir "Acem"in sosyalist düşünceyle başlayan hayatının, yaptığı İsrail gezisi ile farklı bir yöne evrilmesi konu ediliyor. Bu kitabı okuduğum da aklıma en çok sevd...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz