GündemSuudi Arabistan'ın hedefinde Uyanış var

Suudi Arabistan'ın hedefinde "Uyanış" var

SELİM TEKE MECRA 2 DAKİKADA OKUNUR
Suudi Arabistan'ın hedefinde Uyanış var
Dünya çapında milyonlarca insana ulaşan Selman el- Avde Sehve hareketinin en önemli şahsiyetlerinden.

Geçtiğimiz günlerde mahkeme karşısına çıkan ve savcılık tarafından idamı talep edilen Selman el-Avde sadece Suudi Arabistan için değil, dünya genelinde tüm Müslüman ülkeler için de çok önemli bir figür. Kendilerine “uyanış alimleri (şuyûhü’s-sahve)” denilen grubun Sefer el- Havali ile birlikte en önemli şahsiyetlerinden biri olan Selman el Avde, parçası olduğu Sahve hareketi ile Suudi Arabistan’da klasik Vahhabi ulemasının karşısında alternatif bir akım olarak yer alıyor.

Sahve hareketinin önemli alimlerinden olan Sefer el Havali de tutuklananlar arasında.
Sahve hareketinin önemli alimlerinden olan Sefer el Havali de tutuklananlar arasında.

Sadece Selman el-Avde değil, diğer Sahve alimleri de Suudi Arabistan’da büyük bir kesim için kanaat önderi konumunda. Klasik Vahhabi kaynakların yanısıra İhvan-ı Müsliminden de beslenmeleriyle Suudi ulemasından farklı bir anlayışa sahip olan ve Siyasal İslamcı bir çehre kazanan hareket Suudi Arabistan içerisinde, özellikle 1990’lardan sonra, güçlü bir muhalif çizgi ortaya koymuştur. Sahve Hareketinin İhvan ile olan bağlantısı, Mısır ve Suriye’de baskı altında kalan İhvan-ı Müslimin üyelerinin Suudi Arabistan’a yoğun olarak göç yaptığı 1970 yıllarına dayanır.

Medine İslam Ünivetsitesi, çeşitli ülkelerden Arabistan'a göç eden İhvan üyeleri tarafından kuruldu.
Medine İslam Ünivetsitesi, çeşitli ülkelerden Arabistan'a göç eden İhvan üyeleri tarafından kuruldu.

1954’de Cemal Abdünnasır’ın gerçekleştirdiği darbeye destek veren İhvan hareketi ile Abdünnasır arasında yönetim konusunda çıkan anlaşmazlık İhvan üyelerinin tutuklanmasıyla sonuçlandı. Üzerlerindeki artan baskıya dayanamayan İhvan üyeleri çareyi, Suudi Arabistan gibi, ilticalarını kabul eden ülkelere göç etmekte buldu. Suudi Arabistan’a yerleşmekle kalmayan, İhvan çalışmalarına burada da devam eden İhvan üyeleri, kendi kurdukları Medine İslam Üniversitesinin yanı sıra Kral Suud Üniversitesi ve Ümmü’l Kura Üniversitesinde görev alarak, içlerinde El- Havali ve el Avde’nin de bulunduğu birçok öğrenci yetiştirme imkanına erişti.

REKLAM

Seyid Kutub'un kardeşi Muhammed Kutub 1970 yılında hapisten çıktıktan sonra Arabistan'a göçtü ve öğretim üyeliği yaparak birçok öğrenci yetiştirdi.
Seyid Kutub'un kardeşi Muhammed Kutub 1970 yılında hapisten çıktıktan sonra Arabistan'a göçtü ve öğretim üyeliği yaparak birçok öğrenci yetiştirdi.

Doktora öğrenimi sırasında Seyid Kutub’un kardeşi Muhammed Kutub ile çalışan el- Havali, Kutub’un fikirlerinden oldukça etkilendi. Öte yandan Suriye İhvanının önemli isimlerinden olan Muhammed Surur ise Selman el- Avde’nin öğretmeniydi. Özellikle bu iki ilim adamı üzerinden yürüyen Sahve hareketi, İhvan düşüncesinin etkisi altında kaldı.

1990’da II. Körfez Savaşı’nın patlak vermesiyle Sahve’nin Klasik Vahhabi ulemasından farklı bir bakış açısı olduğu ortaya çıktı. Irak’ın güney komşusu Kuveyt’i işgale girişmesinin ardından Suud Krallığı, ABD askerlerinin topraklarını korumak adına Suudi Arabistan’da konuşlanacağını bildirdi ve bu hareketini Vahhabi ulemadan aldığı fetvalarla dayandırdı. Fakat başta Selman el- Avde olmak üzere, Sahve uleması ABD’nin Suudi Arabistan’daki varlığına tepki gösterdi. Sefer el- Havali ve el- Avde verdikleri konferanslarda ve vaazlarında Suudi rejiminin bu hareketini eleştirdi. Mayıs 1991’de Sahve’nin girişimiyle 52 alimin imzası bulunan, Suud Krallığını dış politikada İslamî kurallara uyulması konusunda uyaran “Tavsiye Mektubu” (Risaletü’l Ulema) Kral Fahd’a sunuldu.

Suudi rejiminin bu tavsiyeler pek kulak asmaması üzerine Yüksek Ulema Konseyi Başkanı İbni Baz’a, daha sert bir üslupla kaleme alınan; devlet yönetiminin yozlaştığını, yönetimde ulemanın etkisinin arttırılması gerektiğini ifade eden bir uyarı mektubu verildi. Gösterdiği bu muhalif tutumun yönetimin dikkatini çekmesi üzerine Sahve liderlerinden el- Avde 1994’te hapse mahkûm edildi.

REKLAM

İngilizce yayın yaptığı sosyal medya hesabında 14 milyon takipçisi olan Selman el-Avde dünya genelinde farklı kesimlerden ilgi gören bir alim.
İngilizce yayın yaptığı sosyal medya hesabında 14 milyon takipçisi olan Selman el-Avde dünya genelinde farklı kesimlerden ilgi gören bir alim.

Hapisten çıktıktan sonra ilgisini Arapça, İngilizce, Fransızca ve Çince yayın yapan İslamî davet sitesine veren Selman el-Avde’nin fikirlerinden küresel cihadçı hareketler, bilhassa da el-Kaide oldukça etkilendi. Fakat 11 Eylül olaylarından sonra el- Avde’nin masum insanları savaşa katmak ve İslam beldelerini hedef haline getirmek konusunda El-Kaide’yi eleştirmesi üzerine bu ilişki bozuldu. El-Kaide kendi hareketlerini temellendirecek başka alimlere yönelirken, el-Avde bu olaydan sonra “arabulucu ve orta yolcu” bir görüş benimsedi. “Davet” konuşmalarını yapmak üzere dünyayı dolaşan Selman el-Avde kısa sürede dünyanın en tanınmış davetçilerinden biri oldu.

Muhammed b. Selman veliaht prens olduktan sonra Suudi Arabistan içindeki muhalif kesimi sindirmeye çalışıyor.
Muhammed b. Selman veliaht prens olduktan sonra Suudi Arabistan içindeki muhalif kesimi sindirmeye çalışıyor.

2000’li yılların ardından muhalif söylemlerini azaltmalarına rağmen, Muhammed b. Selman’ın veliaht ilan edilmesinden sonra Sehve Hareketinin önemli isimlerinden olan Aved el-Karni ve Katar boykotunu eleştiren Selman el-Avde tutuklandı. Sahve, Muhammed b. Selman’ın yetki alanının artmasından sonra Suudi Arabistan içinde muhalif söylemlere sahip grupları bastırma çabasının hedeflerinden biri oldu. Uzmanlara göre, Vahhabi/Selefi düşünceye zıt bir konumu olmamasına rağmen, klasik Vahhabi alimlerin tersine, Sahve’nin İhvancı damarından gelen siyasete müdahil olma tutumu, yenilenmeye yüz tutmuş bir Suudi Arabistan için tehdit olarak algılanmış olabilir.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

Yeni yüzyıl Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası ilişkiler bölümünden mezun oldu. Çağdaş İslam düşüncesi, tasavvuf tarihi ilgi alanları içerisinde. Yayın hayatının başlangıcından bu yana, Mecra'da editörlük yapmakta.

HAFTANIN ÖZETİ

Çin, Uygurlara mobil takip ve denetim uyguluyor
Çin, Uygurlara mobil takip ve denetim uyguluyor
Bu hafta İslam dünyasında, Çin'in Uygurlara yönelik yasa dışı gözetleme faaliyetleri için mobil uygulama kullanması, Trablus'ta yerleşim birimlerinin vurulması, Sudan'a sığınan muhaliflerin geleceklerinin belirsizliğini koruması, Esed rejiminin cezaevlerindeki işkenceyi resmi kurumlara bildirmesi, Endonezya hükumetinin, başkent Jakarta'yı taşıma ka...

PORTRELER

Cezayir’de Muhalefetin Hafızası: Abbasi Medeni
Cezayir’de Muhalefetin Hafızası: Abbasi Medeni
İslami Selamet Cephesi lideri Doktor Abbasi Medeni 1931 yılında Cezayir'e bağlı Biskra vilayetinde dünyaya geldi. Politik hayata atılması yirmili yaşlarının ortasında Cezayir’in Fransa’ya karşı başlattığı bağımsızlık savaşı ile olmuştur.1952 yılında Cezayir’de yayın yapan Fransız Radyosuna yönelik bombalı saldırıyı planlamaktan tutuklanan Medeni, 1...

HAREKETLER

Jön Türkler’in Araplardaki izdüşümü
Jön Türkler’in Araplardaki izdüşümü
Çeşitli nedenlerle (ilim tahsili, seyahat, iltica, siyasi mücadele vb.) Avrupa’da toplanan ve bilhassa Sultan İkinci Abdulhamid’in iktidarına karşı muhalefet ortak paydasında bir araya gelen “Jön Türkler”, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılış döneminin belki de en önemli toplumsal hareketini oluşturuyordu. 1850’lerden itibaren ilk kez Batılılar tarafı...

KARENİN SÖYLEDİĞİ

Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
15 Ağustos 2005'te çekilen bu fotoğrafta, Libya lideri Muammer Kaddafi, Libya'nın başkenti Trablus'un doğusunda, Akdeniz kıyısındaki Sirte'de gerçekleştirilen bir toplantının ardından müttefikleri; Mısır lideri Hüsnü Mübarek, Cezayir lideriAbdülaziz Buteflika, ile görülüyor.Devlet televizyonundan bildirildiğine göre, Cezayir’in kıdemli Cumhurbaşkan...

MALUMAT

Azerbaycan'da 28 yıl sonra zorunlu din dersi
Azerbaycan'da 28 yıl sonra zorunlu din dersi
1991’de bağımsızlığın ilan edilmesinden sonraki ilk cumhurbaşkanlığı seçimi öncesi cumhurbaşkanlığına adaylığını koymuş Ebülfez Elçibey’in liderliğini yaptığı Azerbaycan Halk Cephesi Partisi’nin programına “Maneviyat ve Din” bölümü eklenmişti. Bu bölümde zaruretler arasında gösterilen maddelerden biri de orta okullarda ve üniversitelerde din dersle...

NE OKUMALI?

Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
2018 yılında Zeynep Özel ve Zeynep Akçora çevirisiyle Ketebe Yayınları tarafından dilimize kazandırılan İranlı düşünür Celal Ali Ahmed imzalı "Azrail'in Vilayetine Yolculuk" isimli eserde, bir "Acem"in sosyalist düşünceyle başlayan hayatının, yaptığı İsrail gezisi ile farklı bir yöne evrilmesi konu ediliyor. Bu kitabı okuduğum da aklıma en çok sevd...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz