Arap Birliği: Tabelası var, kendisi yok

Arap Birliği'nin Filistin'le ilgili dün yaptığı toplantıdan somut bir sonuç çıkmadı. 1945'teki kuruluşundan itibaren, birliğin Filistin konusundaki siyasetini özetledik.

HABER MASASI MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR
Arap Birliği: Tabelası var, kendisi yok
Arap Birliği'nin Mısır'ın başkenti Kahire'deki genel kurul salonu.

Arap Birliği'nin Filistin'le ilgili dün yaptığı toplantıdan somut bir sonuç çıkmadı. 1945'teki kuruluşundan itibaren, birliğin Filistin konusundaki siyasetini özetledik.

BEĞEN

Arap dünyasının siyasal anlamda en büyük çatı kuruluşu olan Arap Birliği, 22 Mart 1945’te Mısır’ın başkenti Kahire’de kuruldu. Birliğin kurucu üyeleri Mısır, Irak, Maveraiürdün Emirliği (bugünkü Ürdün Krallığı), Lübnan, Suudi Arabistan ve Suriye’ydi. Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılması sonrasında Ortadoğu’da oluşan statükoyu da temsil eden bu ülkelere, 5 Mayıs’ta Yemen de katıldı. Kuruluşunun hemen ardından Filistin sorunuyla ve İsrail’in sahneye çıkışının getirdiği devasa problemlerle yüzleşmek durumunda kalan Arap Birliği, günümüzde bölgesel çekişmelerin odağında, felç olmuş yapısıyla dikkat çekiyor.

Arap Birliği'ni kuran ülkelerin liderleri, Mısır'ın başkenti Kahire'de bir arada, 1948
Arap Birliği'ni kuran ülkelerin liderleri, Mısır'ın başkenti Kahire'de bir arada, 1948

Filistin ve Kudüs meselesi bağlamında, Arap Birliği’nin tarihsel süreç içinde geçirdiği aşamalar şu şekilde özetlenebilir:

1947’nin kasım ayında, dönemin Arap Birliği Genel Sekreteri Azzam Paşa’nın “Umarım Yahudiler bizi bir savaşa sürüklemez. Yoksa bölgemiz, Haçlı Seferleri’ni ve Moğolları aratacak katliamlara sahne olabilir” sözü, literatüre girmiş ilk resmi tepkidir. Filistin’in 29 Kasım 1947’de BM’de yapılan oylamayla bölünmesi planına karşı çıkan Arap Birliği, sonraki bütün çatışma ve krizlerde inisiyatif almaya çalıştı.

Mısır, 1979’da İsrail’le resmen barış anlaşması imzaladığında, Arap Birliği’ne üye ülkeler Mısır’ı birlikten attılar. Arap Birliği’nin merkezinin Kahire’den Tunus’a taşındığı kriz, 1989’da Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek’in yoğun çabaları sonucu anlaşmaya bağlanabildi. Ürdün, 1994’te İsrail’le barış anlaşması imzaladığında ise, Mısır’a yapıldığı gibi Ürdün birlikten dışlanmadı. Bu süreçte Arap Birliği, hem bölgesel çekişmeler hem de üye ülkelerin İsrail’e karşı tavırlarının yumuşamasının etkisiyle, Filistin meselesinde daha “barışçı” bir çizgiye gelmişlerdi.

REKLAM

Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdunnasır (solda), Tunus Cumhurbaşkanı Habib Burgiba ile bir Arap Birliği zirvesinde.
Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdunnasır (solda), Tunus Cumhurbaşkanı Habib Burgiba ile bir Arap Birliği zirvesinde.

1960’lardan itibaren Filistin davasını temsilde üstünlüğü elinde tutan Filistin Kurtuluş Örgütü çizgisine “İslâmcı” bir alternatif olarak 1987’de Hamas ortaya çıkınca, Arap dünyası Filistin meselesinde çoktan birkaç kampa bölünmüş bulunuyordu.

En son, 2002’de dönemin Suudi Arabistan Kralı Abdullah’ın önerisiyle “1967 sınırlarına dönüş şartıyla, İsrail’le barış” çerçeveli bir tasarının kabul edilmesi, Arap Birliği’ndeki dönüşümü gösteren önemli dönüm noktalarından biridir. 22 üyeye sahip Arap Birliği, bugün hâlâ aynı noktada durmakta ve zaman zaman söz konusu “barış planı”nı Filistin sorununun çözümü için tek alternatif olarak sahaya sürmektedir.

Arap Birliği, tüm Arap dünyasını temsil eden en geniş uluslararası örgüt konumunda.
Arap Birliği, tüm Arap dünyasını temsil eden en geniş uluslararası örgüt konumunda.

Son dönemde, Arap Birliği’nin omurgasını oluşturan Mısır ve Suudi Arabistan’ın, İran’dan algıladıkları tehdit nedeniyle, İsrail’le oldukça yakın ilişkiler geliştirmesi de birliğin Filistin meselesinde ciddi ve tutarlı bir tavır almasının önündeki engellerden biridir. Gazze’de yaşanan son krizde, Arap Birliği’nin yine resmi bir açıklamayla yetinmesinin arkasında da aynı neden bulunmaktadır.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

Çin, Uygurlara mobil takip ve denetim uyguluyor
Çin, Uygurlara mobil takip ve denetim uyguluyor
Bu hafta İslam dünyasında, Çin'in Uygurlara yönelik yasa dışı gözetleme faaliyetleri için mobil uygulama kullanması, Trablus'ta yerleşim birimlerinin vurulması, Sudan'a sığınan muhaliflerin geleceklerinin belirsizliğini koruması, Esed rejiminin cezaevlerindeki işkenceyi resmi kurumlara bildirmesi, Endonezya hükumetinin, başkent Jakarta'yı taşıma ka...

PORTRELER

Çin'in Müslüman Amirali
Çin'in Müslüman Amirali
Avrupa cesur gemicilerin atılımlarıyla gerçekleştirilen büyük keşiflerle sarsılmadan çok kısa bir süre önce, Çinlilerin “Batı Okyanusu” olarak isimlendirdiği Hint Okyanusu’nda, tarihin o zamana kadar görmüş olduğu en heybetli filo gezinmekteydi. Henüz keşfedilmemiş denizlerin azgın dalgaları arasında binlerce kilometre yol alan, Pasifik ve Hint Oky...

HAREKETLER

Jön Türkler’in Araplardaki izdüşümü
Jön Türkler’in Araplardaki izdüşümü
Çeşitli nedenlerle (ilim tahsili, seyahat, iltica, siyasi mücadele vb.) Avrupa’da toplanan ve bilhassa Sultan İkinci Abdulhamid’in iktidarına karşı muhalefet ortak paydasında bir araya gelen “Jön Türkler”, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılış döneminin belki de en önemli toplumsal hareketini oluşturuyordu. 1850’lerden itibaren ilk kez Batılılar tarafı...

KARENİN SÖYLEDİĞİ

Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
15 Ağustos 2005'te çekilen bu fotoğrafta, Libya lideri Muammer Kaddafi, Libya'nın başkenti Trablus'un doğusunda, Akdeniz kıyısındaki Sirte'de gerçekleştirilen bir toplantının ardından müttefikleri; Mısır lideri Hüsnü Mübarek, Cezayir lideri Abdülaziz Buteflika, ile görülüyor.Devlet televizyonundan bildirildiğine göre, Cezayir’in kıdemli Cumhurbaşka...

MALUMAT

Tanrı Dağları eteklerinde unuttuklarımız
Tanrı Dağları eteklerinde unuttuklarımız
“Kitaplarını okuduğumuz abilerimiz, neden ‘Gönül Coğrafyamız’ listesine bu toprakları katmazlar?”Tanrı Dağları’nı şöyle bir gezdikten sonra hazırladığım minik klibi sosyal medya hesaplarımda paylaşınca Taha Kılınç abi yorum yazmış, “Dönüşte bir seyahatname bekleriz” demişti. Ben de cevaben, kendisine teşekkür edip yukarıdaki soruyu ekleyeceğimi ifa...

NE OKUMALI?

Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
2018 yılında Zeynep Özel ve Zeynep Akçora çevirisiyle Ketebe Yayınları tarafından dilimize kazandırılan İranlı düşünür Celal Ali Ahmed imzalı "Azrail'in Vilayetine Yolculuk" isimli eserde, bir "Acem"in sosyalist düşünceyle başlayan hayatının, yaptığı İsrail gezisi ile farklı bir yöne evrilmesi konu ediliyor. Bu kitabı okuduğum da aklıma en çok sevd...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz