Yerli vektörel aşının Faz-1 çalışması başladı: İki yıl etkili olması bekleniyor

HABER MASASI
Abone Ol

Ankara Üniversitesi tarafından geliştirilen vektörel aşı çalışmasında Faz-1 aşamasına geçildiği açıklandı. Geliştirilen aşının omicron dahil tüm varyantlarda etkili olmasını beklediklerini açıklayan Prof. Dr. Hakan Akbulut, aşılandıktan sonra ortalama iki yıl kadar etkili olmasını tasarladıklarını belirtti.

TÜBİTAK COVID-19 Türkiye Platformu'nca desteklenen 7 yerli aşı adayından Ankara Üniversitesi Kanser Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen aşının çalışmalarına, 17 Mart 2020'de başlandı.

Faz-1 çalışması başladı

Enstitü Müdürü Prof. Dr. Hakan Akbulut öncülüğündeki 8 kişilik ekip, 'adenovirüs' yöntemiyle yerli aşıyı geliştirdi. Laboratuvar ortamında üretimi yapılan aşının hayvan deneyleri başarıyla tamamlandı.

Klinik çalışma için 28 Temmuz 2020'de Sağlık Bakanlığı'na başvuruldu. Ancak yönetmelik gereği insan deneyleri için fabrika ortamında üretim yapılması gerektiği belirtilerek, izin verilmedi.

Bunun üzerine geçen kasım ayında Çerkezköy'deki ilaç fabrikasıyla anlaşma yapıldı. Fabrikada aşının üretilmesinin ardından klinik çalışma için ikinci kez Sağlık Bakanlığı'na başvuru yapıldı. Bakanlığın izin vermesinin ardından ağız ve burundan da uygulanabilen aşınınFaz-1 çalışması başladı.

'Tüm varyantlara etkili olmasını bekliyoruz'

Ankara Şehir Hastanesi Klinik Araştırmalar Merkezi'nde başlayan çalışmayla ilgili konuşan Prof. Dr. Hakan Akbulut, Mart 2020'de başladıkları çalışmada klinik aşamasına geldiklerini söyledi.

Akbulut, "Şu anda en yaygın ve dünyada kullanılan aşılar mRNA tabanlı aşılar, inaktif aşılar ve benzer adoneviral vektör aşılarda var. Bizim aşımız, tasarımı itibarıyla yenilikçi bir aşı ve ileri teknoloji ürünü bir adoneviral vektör aşısı. Böyle bir aşının ülkemizde yapılabilmesi ve bu aşamaya getirilmesi bizler için önemli bir olay. Platformumuzun üçüncü aşısı bu. Turkovac ile de birlikte toplam 4 tane yerli aşı geliştirilmiş oldu. Aşımızın tüm varyantlara etkili olmasını bekliyoruz, Omicron da dahil" dedi.

Tasarım itibarıyla mevcut aşılardan yaklaşık 6-8 kat daha güçlü olacak

Aşının iki yıl etkili olması bekleniyor

Kesin sonuçların klinik çalışmadan sonra belli olacağını belirten Akbulut, "Tasarım itibarıyla mevcut aşılardan yaklaşık 6-8 kat daha güçlü ve daha geniş kapsamda olacak şekilde planlandı. Bir diğer özelliği de uzun süreli bir bağışıklık oluşturmasını bekliyoruz. Yani 3-4 ayda bir tekrar doz yapmak yerine aşılandıktan sonra ortalama iki yıl kadar etkili olmasını tasarladık. Ama tabii şu an bütün bunları tasarım olarak söyleyebiliyoruz. Gerçek çalışmayı, klinik çalışmayı yaptıktan sonra hep beraber göreceğiz" dedi.

'Ağızdan uygulanan aşı pandemiyi bitirebilir'

Prof. Dr. Hakan Akbulut, normalde koronavirüsün ağız ve burun yoluyla vücuda girdiğine vurgu yaparak, "Burada 'mukosal immünite' dediğimiz ağız ve burun boşluğumuzda bulunan yapılarda bir bağışıklık oluşturulması lazım. Gerçek anlamda pandemiyi kıracak,pandemiyi bitirebilecek aşı tipi ağızdan ve burundan uygulanabilir aşılar olacak. Bizim aşımız da şu an bunu sağlayacak; ama Faz-2'den itibaren ağızdan ve burundan uygulama başlayacak. Ayrıca gönüllü olmak için hiç corona virüs geçirmemiş olmak ve aşılanmamış olma şartı var. Henüz Covid-19 geçirmemiş ve aşılanmamış olanlar varsa 18- 59 yaş arasındakileri bu çalışmaya katılmaya çağırıyorum" diye konuştu.

'Çok kıymetli görüyorum'

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal ise, desteklemiş oldukları 'adenovirüs' tabanlı aşının Faz-1 çalışmasına başladıklarını belirterek, "7 aşı adayımız vardı. Bunlardan 3’ü klinik aşamaya gelen aşılarımızdı. Bunlardan şu an 3'üncüsü olan 'adonevirüs' tabanlı aşımızın Faz-1 çalışmasına başlanacak. Her gün yaşadığımız değişik virüslerle karşı karşıyayız. Vücudumuzun alışık olduğu virüsler bunlar esasında. Bu aşının diğer bir özelliği de Faz-1 çalışmasını başarı ile tamamlandığında, bu aşının ağız ve burundan verilebilme potansiyeli de var. O anlamda ben çok kıymetli görüyorum" dedi.

Mandal, aşının Faz-1 çalışmasının 36 gönüllü ile başlayacağını belirterek, "Bu bizim bu çalışmamıza özel bir sayı değil. Diğer çalışmalarda da benzerdi. Bunun ağızdan veya burundan verilmesi bir defa tercih noktası" ifadesini kullandı.


Sonuçlar belli oldu: Turkovac aşısı Coronavac kadar güvenli ve etkin
Jurnal.ist