Fransa'nın 'satılmayan uçağı' dengeleri nasıl etkiler?

Hindistan'a ait Rafale savaş uçağı böyle görüntülenmişti.
Hindistan'a ait Rafale savaş uçağı böyle görüntülenmişti.

Türkiye ve Yunanistan arasında yaşanan sürtüşme bir süredir devam ederken Fransa'nın Yunanistan lehine müdahil olması ve 18 adet 'kısmen yeni-kısmen kullanılmış' Rafale savaş uçaklarının Yunanistan'a satışının duyurulması ile gerginlik farklı bir boyuta ulaştı.

GZT'ye konuşan Terör ve Güvenlik Uzmanı Abdullah Ağar, Yunanistan'ın Fransa'dan alacağı uçakların dengeyi değiştirip değiştirmemesinin uçak kabiliyet ve kapasiteyle ilgili bir durum olmadığına işaret ederek kullanılacak silah ve teçhizatın önemine değindi. Siyasi bir hamle olarak görülen 'uçak satışı'na ilişkin Ağar, Fransa'nın hurdasını satarak yenisini alacağını ifade etti.

Doğu Akdeniz'deki gelişmelerle birlikte Türkiye ve Yunanistan arasındaki gerginlik yükseliyor. Türkiye ile masaya oturmaktan çekinen Yunanistan, lehine hareket ettiği ve bölgede söz sahibi olmak isteyen Fransa'dan 18 adet Rafale savaş uçağı alacağını duyurdu.

Yunanistan'ın askeri bir hazırlıktan öte siyasi bir mesaj içeren bu hamlesini Terör ve Güvenlik Uzmanı Abdullah Ağar GZT için değerlendirdi.

Yunanistan'ın atmış olduğu adımın platformlarla, uçakların kabiliyet ve kapasiteleriyle ilgili bir mesele olmadığını söyleyen Ağar, "Kullanmış oldukları silah ve teçhizatla ilgili bir durum söz konusu. Bu, kullandıkları silah sistemleri, elektronik harp sistemleriyle doğrudan ilişkili bir durumdur. Burada yapılması gereken bizdeki F-16'lar ile Fransızların Yunanistan'a vereceği Rafale savaş uçaklarının teknik ve imkanlarının karşılaştırılmasıdır. Bunun üzerine bir de pilotların kabiliyet ve kapasitelerinin eklenmesi gerekir" dedi.

Rafale savaş uçağı böyle görüntülenmişti.
Rafale savaş uçağı böyle görüntülenmişti.

Uçaklarla ilgili veriler yeterli mi?

Kabiliyet ve kapasiteleriyle ilgili verilerin yetersiz olduğuna dikkati çeken Ağar şöyle konuştu:

  • "F-16'lar ve Fransız Rafale uçaklarını karşılaştıracak teknik veriler mevcut değil. Rafale'lerin kullanmış olduğu silah ve teçhizatları, elektronik harp sistemlerine karşı başarıları gibi bir takım materyaller burada önem kazanıyor. Fakat pilotların ortaya koymuş olduğu imkan ve kabiliyetlerle birlikte F-16'lara baktığımızda Rafale'den daha etkili bir uçak olduğunu söylememiz mümkün. Bu durumda uçaktan ziyade uçağın kullanmış olduğu füze sisteminin önemi ortaya çıkmış oluyor. 60 kilometre menzilli bir füze kullanırken karşınızdaki uçak 80 kilometre menzilli bir füze kullanıyorsa siz ona yaklaşamadan o füzesini size ateşleyebilir"

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron

Meselenin sadece uçak özelinde değil teknik konularla da değerlendirilmesi gerektiğine değinen Abdullah Ağar, "Kıvraklık, it dalaşı, kapasite, manevra kabiliyeti dersek bildiğim kadarıyla F-16'lar Rafale'lerden daha üstün bir uçak. Fakat Yunanistan'da da F-16'lar olduğunu biliyoruz. Yunanistan elindeki F-16'ları şu an modernize ettirmek isteyecektir" şeklinde konuştu.

Fransa'nın Yunanistan'a uçak satması ne anlama geliyor?

Fransa'nın yapmış olduğu bu hamleyle ABD'ye büyük bir gol attığının altını çizen Ağar, pazarın mutlak hakiminin ABD olduğunu belirtti.

Daha önce Fransa'nın bu uçakları 3 ülkeye sattığını ve Yunanistan'ın da 4'üncü ülke olduğunu aktaran Ağar, "Fransa, ilk defa NATO üyesi olan bir ülkeye uçak satmış olacak. İngiltere, Hollanda, Almanya, Belçika gibi ülkelere satamadı fakat Yunanistan'a sattı" ifadelerini kullandı.

Yunan askerleri tatbikat sırasında görünüyor.
Yunan askerleri tatbikat sırasında görünüyor.

Satışta dikkati çeken detay

Fransa’nın üretime geçtikten sonraki 10 yılda bir çok ülkeyle satış müzakereleri yürütmesine rağmen ihraç etmeyi başaramadığı ve adı 'satılamayan uçak' olarak anılan Rafale'de dikkati çeken bir detay olduğunu bildiren Ağar şöyle devam etti:

"6'sı kısmen yeni, 12'si kısmen kullanılmış deniliyor. Fabrika senede 17 tane Rafale yapabiliyor. 8 adet eski Rafale'i Yunanistan'a satarken bir yandan da Sırbistan'a satmaya çalışıyor. Gerekçe olarak da 'tedarik aciliyeti' denildi. Bir kriz çıkarıldı, Yunanistan'ın uçağa ihtiyacı olduğu cümlesi kuruldu ve Yunanistan şu an paldır küldür 18 tane eski ve kullanılmış Rafale alıyor. Burada şu soruyu soruyorum ben; bu işin çantacısı kim? Konuşulan paralar çok büyük paralar. Yunanistan'ın 2060 yılına kadar borçlu olduğu düşünüldüğünde parayı da Almanya ödeyecek. Avrupa Birliği'nde (AB) böyle bir entrika var"

28 Ağustos günü, Türkiye kıyılarına yalnızca 2 km uzaklıktaki Meis adasına yaklaşan 'sivil' feribotun askeri misafirleri dikkati çekti. Askeri ekipmanlar ve araçlarla Meis'e gelen Yunan birlikleri, Lozan ve Paris antlaşmalarına göre silahsız statüde olan adayı militarize etti. Yunanistan'ın askeri faaliyetleri yalnızca Meis ile sınırlı kalmadı. Çevredeki diğer adalara da asker sevkiyatı yapıldı. GZT'nin derin araştırmaları ve 'geolocation' metotlarıyla 'silahsız statüdeki' adada neler olduğunu analiz edeceğiz. Bu araştırma önemli çünkü bu çıkarma Yunanistan'ın uluslararası hukuku hiçe saymasının yanı sıra sonuçlarının neler olabileceği hakkında da bilgiler verecek.

Yunanlılar şu soruyu sormalı: Neden kısmen kullanılmış ve Türkiye karşısında kabiliyeti şaibeli bu uçakları alıyoruz?

Ağar, Fransız havacılık teknolojileri devi Dassault Aviation’un ürettiği ve 2004 yılından itibaren Fransa yönetiminin satışı için büyük çabalar gösterdiği Rafale uçaklarının Yunanistan'a satışı hakkındaki sözlerini şöyle tamamladı:

"Yunanistan için en kritik soru şu; biz neden kısmen kullanılmış ve Türkiye karşısında kabiliyeti şaibeli bu uçakları alıyoruz? Bunu kimse sormuyor, teknik detaylandırmayı kimse yapmıyor. Kullanılacak silah sistemleri ve teçhizatla ilgili kimse detaya girmiyor. 'Biz Rafale alacağız' demekle olmaz, bu tür kararlar öyle kolay verilemez. Yunanistan'a bir şekilde bu kararı verdirdiler. Fransızlar hurdasını satacak kendisine yenisini alacak".

İlginizi çekebilirYunanistan'ın gayri askeri statüdeki adaları silahlandırması: Uluslararası hukuk ne diyor?