Taliban Sözcüsü Süheyl Şahin GZT'ye özel açıklamalarda bulundu

Taliban Siyasi Büro Sözcüsü Dr. Süheyl Şahin - Arşiv
Taliban Siyasi Büro Sözcüsü Dr. Süheyl Şahin - Arşiv

Taliban uyuşturucudan para kazandı mı? Ülkede kadın hakları ve müziğin geleceği ne olacak? GZT Dış Haberler Editörü Yasemin C. Ş. Çağlayan, Taliban'ın Afganistan'da zaferini ilan etmesinin ardından Siyasi Büro Sözcüsü Süheyl Şahin ile bir röportaj gerçekleştirdi ve kendisine merak edilen soruları yöneltti.

İÇİNDEKİLER

Şahin verdiği demeçte, Türklere ve Türkiye'deki Afgan mültecilere de seslendi. Türkiye ile olan tarihi bağlarını güçlendirmek istediklerini belirten Şahin, Türkiye ve tüm dünyadaki Afganlara 'ülkenize dönün' çağrısı yaptı. Taliban Sözcüsü, genel af çıkarıldığını ve kimseden intikam alınmayacağını ifade etti.

Afganistan'ı devraldığınızda durum ne kadar kötüydü?

Bildiğiniz gibi ülkemiz işgal altındaydı. İşgal altındaydık ve insanlarımız bu işgale karşı 20 yıl savaştı. İkinci amacımız Afganistan'da İslami bir hükümet kurmaktı. İşgal boyunca her gün, ortalama 100 insanımız, işgalciler ve onların Afganistan'daki destekçileri tarafından öldürüldü.

Bütün kararlar; siyasi kararlar, ekonomik kararlar, sosyal kararlar olsun, hepsi Afgan güçleri tarafından alınıyordu. Afgan halkının bu kararlarda hiçbir rolü yoktu. Yani, bütün şehir ve vilayetleri düşündüğümüzde, Afgan halkı toprakları ve bağımsızlıkları için savaştılar. Şu anda ise kendi kararlarını kendileri verebilecek konumdalar. Yani bağımsız Afganistan ile işgal altındaki Afganistan arasında çok fark var.

Çin ile ilişkilerinizi nasıl dengeleyeceksiniz?

Tabii ki diğer ülkelerden yatırımlar istiyoruz. Afganistan'a yatırım yapmak isteyen her ülkeyi memnuniyetle karşılarız. Çin ile ilişkimize gelince, komşu ülkemiz. Uzun yıllardır Çin ile ilişkilerimiz var.

Çinliler Afgan topraklarının kendilerine karşı saldırılarda kullanılmamasını istiyor. Bu da bizim politikamız ve Doha Anlaşması'nın temel noktalarından biri. Topraklarımızın herhangi bir kişi veya grup tarafından diğer ülkelere karşı kullanılmasına izin vermeyeceğiz.

Şu an Afganistan'ı yeniden inşa etmeye odaklanıyor olacağız ve Çin de ülkemize ve insanlarımıza yardım etme konusunda öne çıktı. Bunu memnuniyetle karşıladık.

Uyuşturucudan para kazanma suçlamalarına ne cevap vereceksiniz?

Hayır. 20 sene önceki yönetimimizde uyuşturucu ticaretini ve afyon üretimini sıfıra indirmiştik. Ve şu anda da politikamız uyuşturucu amaçlı afyon üretimini ve uyuşturucu ticaretini sıfıra indirmek. Politikamız bu.

Ama aynı zamanda, çiftçilere alternatif geçim kaynakları sağlamak için BM ve diğer ülkelerle çalışacağız. Ve uluslararası toplum ve BM kuruluşlarının yardımıyla adım adım afyon üretimini azaltmak ve sıfırlamak için çalışacağız. Geçmişte yaptığımız gibi uyuşturucu ticaretini engellemek için gerekli tedbirleri alacağız.

İslam Emirliği'nde yönetim biçimi ne olacak?

Rejim İslami bir yönetim olacak ama diğer Afgan siyasetçilerin ve etnisitelerin katılımıyla. Ama aynı zamanda ifade özgürlüğü, ekonomik kalkınma ve Afgan halkının refahı konusunda gelişmeler olacak. Bütün bunlar, İslami kurallar ışığında olacak.

Kadın hakları konusundaki gösterileri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kadınların eğitime ve çalışmaya erişimi konusunda hiçbir sıkıntı olmayacak. Ancak bir şekilde, bize karşı veya yabancı çevreler ile ülkeler tarafından provoke edilen ve fonlanan gösteriler düzenleniyor. Yani bu protestolar eğitim ve çalışmaya erişim ile ilgili değil, başka ülkeler tarafından provoke ediliyor ve fonlanıyor.

Bildiğiniz gibi bütün kadınların eğitime erişebileceğini duyurduk. Bir kadın işe gidebilir, eğitim alabilir. Ama tabii ki Müslüman bir kadın olarak örtünmek zorunda. Durum bu. Yani haklarla ilgili bir sorun yok. Ben bütün Afgan kadınların, Müslüman bir toplumda erkekler arasında kültürünü yaşamak ve örtünmek isteyeceğini düşünüyorum.

Afgan kadınlar, Herat
Afgan kadınlar, Herat

Protestoları fonladığını söylediğiniz ülkeler hangileri?

Afgan halkına kendi kültürlerini empoze etmek isteyen ülkeler bu tip gösterileri provoke ediyorlar. Eğer 'Biz eğitim istiyoruz' diyorlarsa, biz kimsenin eğitime erişimini engellemedik. Tabii ki eğitim görebilirler.

O zaman 'Okula gitmek istiyoruz' gibi özgürlük sloganlarıyla neden bu tür protestolar görüyoruz? Bununla ilgili bir problem yok ki. Hala sokağa çıkıp gösteri düzenlemelerinin nedeni bütün bunları gerçekleştirmek için fonlanıyor olmaları. Uluslararası topluma ve diğer ülkelere, 'Bakın yeni İslami rejimden mutlu olmayan kadınlar var' diyebilmek için.

İnsanlar ülkede müziğin yasaklanması konusunda endişeli. Ulusal Müzik Enstitüsü çok konuşuluyor. Görüşünüz nedir?

İslama aykırı şeyler olacaksa, neden İslami bir hükümet kurduk ki? İslam'a uygun her şeye izin verilecek. İslami kurallara aykırı şeylere ise izin verilmeyecek. Bahsettiğiniz konu hakkında detaylara sahip değilim. Ancak genel hususlar bunlar.

Yabancı güçlerle çalışan bütün Afganlar için genel af çıkardınız. Bu kararın sınırları nedir?

Yabancı güçlerle veya önceki Kabil yönetimiyle çalışmış olan herkes için genel af çıkardık. Yani bu bir genel af. Bu kişilerin mülklerine, yaşamlarına ve onurlarına tehdit olmayacak. Bu gerekliydi çünkü bütün Afganların hoşgörülü olmasını ve huzurlu şekilde beraber yaşayabilmesini istiyoruz. Ve affedilenler arasında geçtiğimiz 20 sene boyunca bu ülke ve insanlarını bölmeye çalışanlar olduğunu da biliyoruz. Ama yine de onları da affettik.

Arşiv
Arşiv

İran ile ilişkinizden beklentiniz nedir?

İran bizim Batı komşumuz. Onlarla uzun bir sınırımız var. Geçtiğimiz yıllarda da bizim davamızı desteklediler. Umuyoruz ki ülkemizi yeniden inşa etmede de yardım ederler.

Gelecek yıllarda ilişkilerimizin gelişmesini de umut ediyoruz. İran'dan beklentimiz budur. Çünkü iyi ilişkiler hem bizim hem onların çıkarına.

Afganistan'dan gelen göç dalgası hakkında yorumlarınız neler?


Evet, politikamız şudur, giden bütün Afganların ülkesinde kalmasını istiyoruz. Çünkü beyin göçü yaşansın istemiyoruz. Bu insanlar eğitimli ve vasıflılar. Yeni Afganistan'ın yurt dışına giden bütün bu insanlara ihtiyacı var.

Onlara sesleniyoruz, genel af çıkarıldı, yeniden inşa ederken ülkenizin size, kapasitenize ve yeteneklerinize ihtiyacı var. Başka bir ülkede olmaktansa, kendi ülkenizi inşa etmek ve kendi insanınıza hizmet etmek daha iyidir. Kendi ülkeniz varken, neden başka bir ülkede onursuz bir yaşam sürün?

Ama yine de gideceklerse, pasaport ve vizeleri varsa gidebilirler. Ama bizim beklentimiz; onlara, ülkelerinde kalma ve birlikte, birlik içerisinde, birbirimize yardım ederek ülkemizi inşa etmemize yardım etmeleri çağrısında bulunuyoruz.

Arşiv
Arşiv

İnsanlar ABD'nin kaybedebileceğine neden inanmıyorlar?

Analize gelince, herkesin Afganistan'daki savaşa dair kendine ait analizleri var. Bu onları bağlar. Ben sadece temel gerçeklere değinmek istiyorum.

Temel gerçek şu ki 20 sene boyunca işgale, ABD'ye ve onun müttefiklerine karşı savaştık. Ülkemizin özgürlüğü için yüz binlerce kayıp verdik. Ama onlar bizi yine de yenemediler. Çünkü bu direniş, Afgan halkının direnişiydi. Yüz binlerce insanı öldürdüklerinde, 10 bin kişi daha savaş alanına geldi, ülkesi için, ülkesinin özgürlüğü için savaştı. Askeri veya barışçıl yollarla olsun, biz ülkemizi özgürleştirmek istedik. Böylece bir anlaşmaya vardık, ülkemizden çekildiler. Yani, bunun hakkında ne düşünecekleri insanlara bağlı.

Afganistan'dan çekilen son ABD askeri Chris Donahue
Afganistan'dan çekilen son ABD askeri Chris Donahue

Asker olmanın haricinde, Taliban kimdir?

Taliban, Afgan halkıdır. Dışarıdan bir yerden değiller, yabancı bir unsur değiller. Ne giydiğimi, ne konuştuğumu görüyorsunuz. Eğer kırsal bir alana, bir köye giderseniz, tıpkı benim gibi insanlar görürsünüz.

Son 20 yılda Afganistan topraklarının %50 ila 70-80'inine sahip olduk ve bu alanları kontrol de ediyorduk. Yöneticilerimiz, polis müdürlerimiz, hakimlerimiz vardı. Yani fiilen bir hükümettik. Bize 'gölge hükümet' diyorlardı.

20 sene boyunca, yönetim alanında birçok deneyim kazandık. Siyasi alandaydık. Diğer ülkelerle ilişkilerimiz vardı. Afgan sorununun çözümü için düzenlenen uluslararası konferanslara katıldık. Tabii ki deneyim kazandık. Bu yüzden hükümeti yönetmek bizim için kolay.

Türklere ve buradaki Afgan mültecilere ne söylemek istersiniz?

Türklere şunu diyorum: Onlar bizim kardeşlerimiz, hepimiz Müslümanız, hepimiz kardeşiz. Umuyoruz ki Türkiye Afganistan'ın inşasında büyük bir rol alır. Ve umuyorum ki gelecekte iyi ilişkilerimiz olur. Türkiye ile tarihi bağlarımız var, bu bağı sürdürmek ve hatta her gün bu bağı güçlendirmek istiyoruz.

Ve Türkiye'deki Afgan mültecilere şunu demek istiyorum: Afganistan sizin vatanınız. Lütfen vatanınıza geri dönün. Burada memnuniyetle karşılanacaksınız. İntikam alınmayacak.

Herkese af çıkarıldı. Biz kardeşiz. Bizi gözaltına alan, tutuklayan, bize işkence eden, bizi hapse atan eski Kabil yönetimi gibi değiliz. Ama bizim kollarımız açık, sizi kucaklıyoruz. Ülkenize gelin. Buraya hizmet edin. Siz halksınız. Tarihi topraklarınızda, gelin, normal ve onurlu bir yaşam sürün.