"Cumhurbaşkanı Mursi yavaş yavaş ölüme gönderileli 1 yıl oldu"

Mısır'da demokratik yollarla seçilen ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, geçen sene bugün mahkeme salonunda vefat etti.
Mısır'da demokratik yollarla seçilen ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, geçen sene bugün mahkeme salonunda vefat etti.

Mısır'da demokratik yollarla seçilen ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, hakkında verilen idam kararından tam 4 yıl bir gün sonra mahkeme salonunda vefat etti. Müslüman Kardeşler Teşkilatının siyasi kanadı Özgürlük ve Adalet Partisi, Mursi'nin vefatını Mısırlı yetkililerin Mursi'yi "kasten yavaşça öldürmesi" olarak niteledi. İngiltere Parlamentosunda Mart 2018'de Mısır ile ilgili oluşturulan araştırma komisyonunun raporunda, "Hakkı olan tıbbi tedavinin kendisine sağlanmaması Mursi'nin erken ölümüne neden olabilir." ifadeleri yer aldı. Mısır'da yayın yapan Ahram gazetesi olayı dördüncü sayfasından "Muhammed Mursi öldü" başlığıyla duyurmakla yetindi. Mısır'da yönetim, bütün medya kuruluşlarına Mursi'nin ölümü ile ilgili yazılacak ve okunacak metni önceden göndermişti.

İÇİNDEKİLER

Mısır'da demokratik yollarla seçilen "ilklerin" Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin mahkeme salonundaki vefatının üzerinden tam bir yıl geçti.

Mursi'nin, hakkında verilen idam kararından tam 4 yıl bir gün sonra 17 Haziran 2019'daki vefatına ilişkin ilk haberi Mısır devlet televizyonu akşam saatlerinde duyurdu. Haberde, "67 yaşındaki Mursi'nin casusluk suçlamasıyla yargılandığı davanın duruşmasında önce bayıldığı ve sonra da yaşamını yitirdiği" açıklandı.

Casusluk suçlamasıyla yargılandığı davanın duruşmasında Muhammed Mursi'nin bitkin hali dikkat çekiyor.
Casusluk suçlamasıyla yargılandığı davanın duruşmasında Muhammed Mursi'nin bitkin hali dikkat çekiyor.

Başsavcı Nebil Sadık, Mursi'nin duruşmada konuşma yaptıktan sonra aniden yere düştüğünü, sağlık raporuna göre vücudunda herhangi bir yara olmadığını söyledi.

Haberin duyulmasının ardından ilk tepki Müslüman Kardeşler Teşkilatının siyasi kanadı Özgürlük ve Adalet Partisinden geldi. Partiden yapılan yazılı açıklamada, Mısırlı yetkililerin Mursi'yi "kasten yavaşça öldürdükleri" cümlesinin altı çizildi.

İlginizi çekebilirAilesi, yalnızca 25 dakika görebildi
  • Açıklamada, "Onu 5 yılı aşan tutukluluk hali boyunca tek kişilik hücrede tuttular, ilaçlarını almasını engellediler, kötü beslenmesine yol açtılar. Doktorlarıyla, avukatlarıyla ve hatta ailesiyle iletişim kurmasını engellediler. Onu en basit insan haklarından yoksun bıraktılar." ifadeleri yer aldı.

Parti, Mursi'yi sevenleri "bulundukları ülkelerdeki Mısır elçiliklerinin önünde gösteriler düzenlemeye" davet ederken, Uluslararası Af Örgütü de "Mursi'nin ölümünün araştırılması için bağımsız bir inceleme başlatılması" çağrısında bulundu. Mısır İçişleri Bakanlığı ise ülkede "teyakkuz" ilan etti.

Hücrede tutulan Mursi ölüme terk edildi

Mursi'nin bulunduğu cezaevindeki şartlar son derece uygunsuzdu ve tek kişilik hücrede tutuluyordu. Bu durum insan hakları savunucuları tarafından defalarca dile getirildi. Ayrıca İngiltere Parlamentosu tarafından Mısır ile ilgili oluşturulan bağımsız araştırma komisyonu, Mursi'nin tutulduğu cezaevindeki şartlar hakkında bir rapor hazırladı.

Muhammed Mursi, 2014 yılında mahkemedeki duruşma esnasında.
Muhammed Mursi, 2014 yılında mahkemedeki duruşma esnasında.

Söz konusu komisyonun başkanı Crispin Blunt tarafından Mart 2018'de sunulan raporda, "23 saat hücrede tek başına tutulan Mursi, işkence sayılabilecek derecede kötü, insanlık dışı ve onur kırıcı muameleye maruz kalıyor. Hakkı olan tıbbi tedavinin kendisine sağlanmaması Mursi'nin erken ölümüne neden olabilir." cümleleri yer aldı.

Mursi'nin en küçük oğlu Abdullah Mursi, Ekim 2018'de yaptığı açıklamada, hipertansiyon sorunu olan diyabet hastası babasının tedavisine izin verilmediğini ve hücrede tutulduğunu söylemişti.

Mursi'nin en küçük oğlu Abdullah Mursi. Abdullah, babasından 80 gün sonra, 4 Eylül 2019'da vefat etti.
Mursi'nin en küçük oğlu Abdullah Mursi. Abdullah, babasından 80 gün sonra, 4 Eylül 2019'da vefat etti.

Abdullah Mursi, Amerikan Washington Post gazetesinde yayımlanan bir yazısında, Mısırlı yetkililerin "bunu kasıtlı olarak yaptığını ve babasının mümkün olan en kısa sürede doğal yollardan ölümünü istediklerini" ifade etmişti.

Ailesiyle görüşmesine müsaade edilmedi

Muris'nin ailesiyle görüşmesine de çok uzun aralıklarla izin veriliyordu. Vefatından önceki son görüşme, Ekim 2018’de gerçekleşti. O görüşmede de sadece kızı ve eşini görmesine izin verildi. Oğulları ve torunlarını ise göremedi.

Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin hanımı ve çocukları. Muhammed Mursi'nin ailesi, bir arada: Eşi Neclâ Mahmûd ve çocukları Ömer, Usâme, Şeyma ve Ahmed.
Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin hanımı ve çocukları. Muhammed Mursi'nin ailesi, bir arada: Eşi Neclâ Mahmûd ve çocukları Ömer, Usâme, Şeyma ve Ahmed.

Konuyla ilgili BBC'ye konuşan Mısır merkezli Arap İnsan Hakları Malumat Merkezi Başkanı Cemal Iyd, mahkum ziyaretinin yasal bir hak olduğunu ancak Mursi ailesinin ziyaret için mahkemeye başvurmak ve mahkemeden izin almak durumunda olduğunu hatırlatmıştı.

Mısır basınında Mursi'nin ölümü nasıl yankı buldu?

Tamamen Kahire yönetiminin kontrolü altındaki Mısır resmi ve özel medyası Mursi'nin ölümünü görmezden geldi.

Mısır'da en çok satan devlet gazetesi Ahram, 18 Haziran'daki matbu sayısında Mursi'nin ölümünü dördüncü sayfadan duyurdu. Haberin başlığı "Muhammed Mursi öldü" şeklindeydi. "Eski Cumhurbaşkanı veya devrik Cumhurbaşkanı" gibi hiçbir ifadenin haberde yer almaması dikkati çekti.

Mursi'nin vefatı gazetenin dördüncü sayfasından unvanına yer verilmeden "Muhammed Mursi öldü" başlığıyla verildi.
Mursi'nin vefatı gazetenin dördüncü sayfasından unvanına yer verilmeden "Muhammed Mursi öldü" başlığıyla verildi.

Yönetim, bütün medya kuruluşlarına Mursi'nin ölümü ile ilgili yazılacak ve okunacak metni gönderdi. Bu bağlamada Kahire merkezli haber kanalı Extra News muhabiri Neha Derviş'in, 42 kelimeden oluşan metni okuduktan sonra "Bu mesaj Samsung cihazından gönderildi" cümlesini de okuması sosyal medyada ve kamuoyunda alay konusu oldu.

Mısırlı insan hakları savunucularından Heysem Ebu Halil, "Bu mesaj Samsung cihazından gönderildi" etiketiyle yaptığı paylaşımda, "Bu, spikerin hatası değil rejimin skandalıdır." dedi.

Sabaha karşı alelacele defnedildi

Mursi'nin defin işlemleri, vefat ettiği günün hemen ertesi sabahı saat 05.00'te alelacele yapıldı. Defin törenine, avukat Abdulmunim Abdulmaksut ile Mursi'nin eşi, çocukları ve iki kardeşi katıldı.

Muhammed Mursi, sabaha karşı 5'te sadece avukatı ve ailesinin katılabildiği bir uğurlamayla apar topar defnedildi.
Muhammed Mursi, sabaha karşı 5'te sadece avukatı ve ailesinin katılabildiği bir uğurlamayla apar topar defnedildi.

Üstünde bıçak bulundurmak gibi uydurmaca bir suçlama ile hapse atılan Mursi'nin ortanca oğlu Usame de cezaevinden çıkarılarak cenaze merasimine getirildi.

Mursi hakkında 16 Haziran 2015'te idam kararı verilmiş ancak daha sonra bu hüküm üst mahkeme tarafından bozulmuştu. Mısır'ın demokratik yollarla seçilen "ilklerin" Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, bu karardan tam 4 yıl bir gün sonra 17 Haziran 2019'da mahkeme salonunda vefat etti.

İlginizi çekebilirİhvân-ı Muslimîn liderleri, dönemleri, etkileri