MalumatDoğu'nun zafer anıtı: Charminar

Doğu'nun zafer anıtı: Charminar

ABDULKADİR AKSÖZ MECRA 3 DAKİKADA OKUNUR
Doğu'nun zafer anıtı: Charminar
Charminar Haydarabad şehrinin simgesi konumundadır.
BEĞEN

Telangana eyaletinin başkenti Haydarabad, Hint Müslümanlarının yoğun olarak yaşadığı şehirlerin başında geliyor. Tarihi ve kültürel çeşitliliği ile dikkat çeken Haydarabad, Güney Hindistan’ın önemli yerleşim merkezlerinden biridir. Telangana eyaleti aynı zamanda Güney Hindistan’da hüküm sürmüş Müslüman Kutubşahiler’in yönetim merkezidir. Dekkan sultanlığı olarak bilinen Kutubşahiler, Behmeni Devleti’nin 1527 yılında yıkılmasının ardından Hindistan’a göç etmiş ve güney bölgesine yerleşmişlerdir. Kökenleri Karakoyunlular’a dayanan Kutubşahiler, Şiiliği benimsemiş ve İran kültüründen etkilenmişlerdir. Hindu ve İslam kültürünü bir araya getiren hanedanlık yönetimi mimariden dile, yemek kültüründen ticarete kadar pek çok alanda yeni bir sentez meydana getirmiştir. Özellikle Haydarabad bölgede uzun yıllar hüküm süren Müslümanların zengin tarihini yansıtan eserleri ile dikkat çekiyor. Bunlardan bir tanesi Haydarabad şehrinin simgesi haline gelen Charminar’dır.

Charminar'ın yapılış nedeni hakkında farklı rivayetler vardır.
Charminar'ın yapılış nedeni hakkında farklı rivayetler vardır.

Eski şehrin (old city) merkezinde konuşlanan Charminar, Urduca bir kelime olup “dört minare” anlamına geliyor. 1591 yılında inşa edilen bu anıtsal eser, Kutubşahiler’in beşinci sultanı Muhammed Kuli Kutubşah tarafından yaptırılmıştır. Rivayetlere göre 1500’lü yılların sonunda Haydarabad çevresinde çıkan büyük veba salgını her yeri kasıp kavurur ve pek çok insan hayatını kaybeder. Sultan Muhammed Kuli vebanın sona ermesi halinde büyük bir cami yapmaya niyet eder. Kutubşahiler’in yönetim merkezi Galkonda’da çıkan büyük veba salgının son bulması için dualar edilir. En sonunda salgın tamamen etkisini yitirir ve Muhammed Kuli, söz verdiği camiyi yapmak için harekete geçer. 1589'da Charminar'ın temeli atılırken, Muhammed Kuli’nin şöyle dua ettiği rivayet edilir: “Allah, bu şehre barış ve refah bahşetsin. Bu cami, sudaki balıklar gibi, tüm dinlerin mensupları için huzur içinde yaşamalarına vesile olsun.” 17. Yüzyılda yaşamış Fransız gezgin Jean de Thévenot'a göre ise Charminar, ikinci İslami bin yılın başlangıcını kutlamak için yapılmıştır.

İsminin anlamı ''Dört Minare'' olan Charminar Hint-İslam mimarisinin en önemli örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.
İsminin anlamı ''Dört Minare'' olan Charminar Hint-İslam mimarisinin en önemli örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Hint-İslam mimarisinin en önemli örneklerinden biri olarak gösterilen Charminar, Haydarabad'a yerleşmiş İranlı mimar Mir Momin Astrawadi tarafından tasarlanmıştır. 14.000 ton ağırlığındadır ve ağırlığın dayanabilmesi için temelin en az 30 feet derinde olduğu tahmin edilmektedir. Eser, kuzey, güney, doğu ve batıya bakan dört büyük kemer üzerine inşa edilmiş muhteşem bir kare granit yapıdır. Bu kemerler iki kat odayı ve kemerler galerisini desteklemektedir. Kare yapının her köşesinde 24 metre yüksekliğe sahip bir minare vardır ve toplam yükseklik yaklaşık 60 metre kadardır. Her minareye iç duvarında bir spiral merdivenle ulaşılır ve her biri dış duvarın etrafında sivri kemerli örtülü bir geçit bulunan dört kattan oluşur. Yapıda sıva süslemeli granit ve kireç harcı kullanılmıştır. Granit ve kireç harcı kullanılarak tasarlanan çiçek desenleri ve su perdeleri, anıtın zarafetini ve şıklığını pekiştirmiştir.

Görkemli yapısıyla dikkat çeken Charminar Haydarabad şehrinin merkezinde yer almaktadır.
Görkemli yapısıyla dikkat çeken Charminar Haydarabad şehrinin merkezinde yer almaktadır.

Balkonlar ve kubbeler, yapıyı oluşturan granit, kireçtaşı ve mermerlerin kesilmesiyle oluşturulmuştur. Esere adını veren bu dört (char) minarenin (minar), her biri Kutubşahiler’in mimari eserlerde sıklıkla kullandığı özel bir motif olan lotus yaprağı üzerinde durmaktadır. Minareler üç şerefeli ve yivli bir yapıdadır ve dört halifeyi simgeler. Dört katlı eserin en yüksek noktasına ulaşmak için 149 merdiveni tırmanmak gerekiyor. Açık olan çatının en ucunda, bir mescit bulunmaktadır. Dört minarenin her birinin üzerinde yer alan saatler ise 1889'da eklenmiştir. Efsanelere göre, Muhammed Kuli’nin eski başkenti Golconda ile Charminar’ı birleştirmek için bir yeraltı tüneli inşa ettiği ve tünelin herhangi bir kuşatma durumunda kaçış yolu olarak kullanıldığı aktarılmaktadır. Tünelin yeri ise bir şehir efsanesi olarak hala gizemini koruyor.

 Charminar’ın, Muhammed Kuli’nin Bhagmati'yi ilk gördüğü yere inşa edildiği rivayet edilmektedir.
Charminar’ın, Muhammed Kuli’nin Bhagmati'yi ilk gördüğü yere inşa edildiği rivayet edilmektedir.

Haydarabad şehri Charminar’ın çevresinde kurulmuş, şehir planı Charminar merkeze alınarak tasarlanmıştır. Anlatılanlara göre şehrin ismi Muhammed Kuli’nin Hindu prensesi Bhagirathi'ye verdiği Hyder Mahal’dan gelmektedir. Başka bir doğrulanmamış hikayeye göre ise Muhammed Kuli’nin Bhagmati'yi ilk gördüğü yerin Charminar’ın inşa edildiği alan olduğu üzerinedir. Charminar, Hyderabad şehrinin merkezi olarak kabul ediliyor. Muhammed Kuli, şehrin odak noktası olarak Charminar’ı bir ızgara demir-model üzerinde planlamıştır. Tasarımın doğu-batı ve kuzey-güney yönünde uzanan iki yolu vardır, bu da kentin merkezini oluşturmaktadır. Charminar, aynı zamanda Haydarabad'da inşa edilen ilk çok katlı bina olma özelliğini taşır.

Kutubşahiler döneminin en üst düzey mimari başarılarından biri olarak kabul edilen Charminar, Hint-İslam mimari tarzının özgün eserlerinden biri olarak dikkat çekiyor. “Doğu'nun Zafer Anıtı” olarak bilinen bu büyük yapı, akşam ışıklarında daha da çarpıcı görünüyor. Yapı şu anda Haydarabad'daki tüm hareketli faaliyetlerin merkezi olduğu için büyük öneme sahiptir. Çevresi pek çok çarşı ve dükkanla çevrilidir ve şehrin en kalabalık noktasıdır. Parıltılı bileziklerle ünlü bir alışveriş merkezi olan Laad Pazarı’nın ortasında yer alan Charminar, turistlerin başlıca uğrak noktasıdır. Günümüzde Haydarabad’ın sembolü haline gelen Charminar, etkileyici mimarisi ve merkezi konumuyla “şehrin kalbi” olarak nitelendiriliyor.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

Uluslararası İlişkiler ve Tarih eğitimi aldı. Hali hazırda Hint Alt Kıtası üzerine araştırmalarını ve bölgeye seyahatlerini sürdürüyor, Urduca ve Hintçe biliyor.

BEĞEN
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz