Muhammed Ali: Diplomat ve arabulucu

MUHAMMED FURKAN ÖZDİL MECRA 3 DAKİKADA OKUNUR
Muhammed Ali: Diplomat ve arabulucu
Muhammed Ali, tüm zamanların en sevilen sporcularından biri olarak tarihe geçti.
BEĞEN

Muhammed Ali efsanesinin yaşadığımız fani dünyadan göç edişinin üzerinden iki yıl geçti. Muhammed Ali için sadece “efsane sporcu” ya da “ağır sıklet dünya şampiyonu” gibi tanımlamalar yapmak, onun karakterini eksik tanımlamak olacaktır. Bizlere bıraktığı mirasını daha iyi anlamak için Irak’ta esir tutulan 15 ABD vatandaşını teslim almak için yaptığı seyahate göz atmayı teklif ediyorum.

23 Kasım 1990 günü Muhammed Ali, Saddam'ın canlı kalkan olarak tuttuğu 15 Amerikan vatandaşının serbest bırakılması ve barış görüşmelerine katkı sağlamak için Irak'a diplomatik görevli olarak gitti. Ali, yaşamının son gününe kadar süren Parkinson hastalığına yakalananı 6 yıl olmuştu ve insanların görmeye alıştığı hızlı, hareketli ve seri konuşan kahramandan gün geçtikçe uzaklaşıyor; hareket ederken titriyor, yürümekte zorluk çekiyor ve konuşması gün geçtikçe zorlaşıyordu. Buna rağmen Bağdat’ta oldukça yoğun bir tempo geçiren Ali, Saddam Hüseyin ile buluşmadan önce hayranlarıyla bir araya gelmeyi ve okul ziyaretleri yapmayı da es geçmemişti.

Muhammed Ali, Saddam'la görüşmek üzere Bağdat'daki Raşid Otel'den ayrılırken.
Muhammed Ali, Saddam'la görüşmek üzere Bağdat'daki Raşid Otel'den ayrılırken.

Ziyaretleri sırasında Ali’ye eşlik eden dönemin ABD Bağdat Büyükelçisi Vernon Nored Bağdat’taki atmosferi, “Bağdat’taki insanlar, Ali’nin, yaşayan kahramanlarının geleceğini duyduklarında sevinç gösterileri yapmaya başladılar. Sokaktaki heyecan fiziksel olarak hissedilebiliyordu” diye tarif ediyor. Nored ekliyor: “Ali’nin sahip olduğu sihirli çekim gücü, etrafının sürekli Iraklılar tarafından çevrelenmesine sebep oluyordu. İnsanlar imza istiyor, muhabbet ediyor ya da sadece onun yanında duruyorlardı ve Ali özel durumuna rağmen asla hiçbirine sırtını çevirmedi ve herkesin isteğini yerine getirdi”. Bağdat’ta bir haftasını dolduran Ali, Saddam Hüseyin’den herhangi bir yanıt ya da davet almamasına rağmen pozitif yaklaşımını sürdürmeye devam ediyor ve gerçekleştirdiği resmi görüşmelerde “Savaşın bir an önce bitmesi için dua ediyorum. Ben Irak’ın gerçek yüzünü insanlara göstermeye devam edeceğim” diyerek Saddam’a olumu mesajlar göndermeye devam ediyordu.

REKLAM

Muhammed Ali, arabuluculuk misyonuyla Bağdat'a gittiğinde, Parkinson rahatsızlığı çoktan başlamıştı.
Muhammed Ali, arabuluculuk misyonuyla Bağdat'a gittiğinde, Parkinson rahatsızlığı çoktan başlamıştı.

Ali, Parkinson tedavisine de ara verdiği için sağlık durumu kötüleşmeye başlayınca Nored, İrlanda Hastanesi ile kurduğu irtibat sonrasında Ali, Parkinson ilaçlarına hastane aracılığı ile ulaştı. Doktorların, bu minik yardım karşılığında tek bir isteği vardı: Grup fotoğrafı. Çünkü Ali bir Amerikan kahramanı değildi, tüm Müslümanların tüm “geri kalmış” milletlerin kahramanıydı.

George Bush yönetimindeki Beyaz Saray Ali’nin Bağdat’ta yaptığı ziyareti onaylamamış; Saddam’ın Ali’nin bu ziyaretinden “Diktatör, Müslüman bir figürü kullanarak fayda sağlayacak” diye oldukça rahatsızlık duymuştu. Her ne olursa olsun günün sonunda Ali, hem siyah hem de Müslümandı ve kesinlikle “Beyaz Saray için sorun yaratma potansiyeline sahip”ti.

Muhammed Ali'nin, Saddam Hüseyin'le görüşmesinden bir kare.
Muhammed Ali'nin, Saddam Hüseyin'le görüşmesinden bir kare.

Muhammed Ali, Irak’a varışının ertesi günü Saddam Hüseyin’le bir araya geldi ve resmi bir görüşme yaptılar. Ali Vietnam’a savaşa çağrıldığında, “Benim hiçbir Vietnamlı ile sorunum yok. Hiçbir Vietnamlı beni ‘zenci’ diye çağırmadı bugüne kadar ve evimden binlerce mil uzaktaki Vietnamlıları öldürmek için bu savaşa katılmayacağım” diyerek savaşı reddetmiş ve sahip olduğu her şeyi kaybetmeyi göze almıştı. Ali, bir kez daha bu sefer hem Saddam’a hem de ona güvenmeyen ve “Barış aktivistleri Saddam’a yardımcı oluyor” diyen Beyaz Saray’a karşı, sahip olduğu her şeyi, namını riske ederek tüm Amerikan rehinelerin serbest bırakılmasını talep ediyordu.

Saddam görüşmenin sonunda Muhammed Ali’nin 15 Amerikan rehine ile ülkesinden ayrılmasını kabul etti. Bunun üzerine Ali rehinlerle birlikte bir an öne yola koyulmanın planını yapmaya başladı. Ali, görüşmeden sonra yaptığı açıklamada, rehinelere hitaben iki sefer üzerine basa basa “Bana hiçbir şey borçlu değilsiniz” dedi ve rehine kurtarma operasyonundan hiçbir şey elde etmeye çalışmadığının vurgusunu yaptı.

REKLAM

Muhammed Ali, kurtulmalarına aracılık ettiği rehinelerle birlikte.
Muhammed Ali, kurtulmalarına aracılık ettiği rehinelerle birlikte.

Serbest bırakılan rehineler ile otelde bir araya geldiğinde rehinelerden biri olan George Charchalis, Ali’ye, “Şampiyon, sana usulüne uygun ve yeterli şekilde teşekkür etmemin imkânı olduğunu düşünmüyorum” deyince, Ali parmağını göğe doğru uzattı ve “Allah’a teşekkür et. Allah insanlar aracılığı ile işlerini yapar. Ben bir şey yapmadım” dedi.

2 Aralık 1990’da, Ali “Çöl Fırtınası Operasyonu” başlamadan 6 hafta önce, 15 rehine ile birlikte New York JFK Havaalanı’na vardı. Ali’nin arabuluculuğunda kurtarılan rehineler hem ailelerine kavuşmuş oldular, hem de operasyon sırasında koz olarak kullanılmalarının önüne geçildi.

Muhammed Ali’nin barış seferi boyunca karşısında olan ana akım medya ve Beyaz Saray seyahat başarılı ile sonuçlanınca bir süre sessiz kalmayı tercih etti. Amerikan hükümeti ve medyası tarihte bu yanlış pozisyon almaları ile hatırlanmak istediklerinden olsa gerek, Ali’nin hakkı yıllar sonra ABD Başkanı Barack Obama’nın dilinden verildi. Obama, Ali’nin dünya sahnesine çıkışının 50’nci yılı şerefine, 2010’da USA Today gazetesine yazdığı makalede ünlü boksörün Irak seyahatine atıfta bulunarak kendisine özel teşekkürlerini sundu.

Muhammed Ali ve rehineler, Bağdat'tan önce Ürdün'ün başkenti Amman'a, oradan da New York'a uçtular.
Muhammed Ali ve rehineler, Bağdat'tan önce Ürdün'ün başkenti Amman'a, oradan da New York'a uçtular.

Son söz olarak:

Üç defa dünya şampiyonu olan, “bir daha dönmesi mümkün değil” denildiğinde ringe çıkıp şampiyon olan Ali, bir azim hikâyesi… Sıkletindeki hiçbir boksöre benzemeyen tarzı, sürati ve maç öncesi konuşmalarıyla Ali, bir özgünlük hikâyesi... Her şeyi varken, sistemin ona dayattıklarına sahip olduklarını kaybetme pahasına karşı çıkıp, ideallerinin peşinden giden Ali, bir isyan hikâyesi… Ve tüm bunların ötesinde, hem Müslüman kimliğiyle hem de siyah kimliği ile gurur duyan, eğilip bükülmeyen Ali, bir cesaret hikâyesi… Kendi kelimeleri ile: “Benim reklama ihtiyacım var evet, ama iyilik yapmak için yok. Kitabım için reklama ihtiyacım var; dövüşlerim için, filmlerim için reklama ihtiyacım var ama insanlara iyilik yapmak için ihtiyacım yok. O zaman samimiyet yok oluyor”.

REKLAM

Muhammed Ali'nin ABD'nin Kentucky eyaletine bağlı Louisville kentindeki kabri.
Muhammed Ali'nin ABD'nin Kentucky eyaletine bağlı Louisville kentindeki kabri.

Ruhun şad olsun Muhammed Ali. Allah sana rahmetiyle muamele etsin ve hem Müslümanlara hem de dünya mazlumlarına senin gibi nice cesaret timsali kahramanlar nasip etsin.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

Afrika çalışıyor. Yüksek lisansının yanında okumalarını ve seyahatlerini sürdürüyor. Muhammed Ali ve Malcolm X, özel olarak ilgilendiği iki kahraman.

BEĞEN

HAFTANIN ÖZETİ

FIS'ın liderlerinden Abbasi Medeni vefat etti
FIS'ın liderlerinden Abbasi Medeni vefat etti
Bu hafta İslam coğrafyasında, İslami Selamet Cephesi liderlerinden Cezayirli siyasetçi Abbasi Medeni'nin Katar'da hayatını kaybetmesi, İsrail güçlerinin Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da aralarında 3 çocuğun da bulunduğu 10 Filistinliyi gözaltına alması, Halife Hafter güçlerinin, Suvani-Zehra ekseni ve Aziziye'de büyük darbe alması, İsrail askerlerinin 1...

PORTRELER

Hacca giden ilk İngiliz Müslüman kadın: Zeynep Cobbold
Hacca giden ilk İngiliz Müslüman kadın: Zeynep Cobbold
İskoçya tepelerinde basit bir mezara gömülü, başı sağ yanına çevrili ve Mekke’ye dönük vaziyette yatan bir kadın... Bu kadının hayattayken son arzusu İslami usullere göre defnedilmekti. İskoçya’daki bu mezarın sahibi, Dunmore Kontu Charles Adolphus Murray ve Leicester’ın ikinci kontunun kızı Lady Gertrude Coke’un kızları Evelyn Cobbold.Onun hikayes...

HAREKETLER

Jön Türkler’in Araplardaki izdüşümü
Jön Türkler’in Araplardaki izdüşümü
Çeşitli nedenlerle (ilim tahsili, seyahat, iltica, siyasi mücadele vb.) Avrupa’da toplanan ve bilhassa Sultan İkinci Abdulhamid’in iktidarına karşı muhalefet ortak paydasında bir araya gelen “Jön Türkler”, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılış döneminin belki de en önemli toplumsal hareketini oluşturuyordu. 1850’lerden itibaren ilk kez Batılılar tarafı...

KARENİN SÖYLEDİĞİ

Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
Kuzey Afrika'nın devrik liderleri
15 Ağustos 2005'te çekilen bu fotoğrafta, Libya lideri Muammer Kaddafi, Libya'nın başkenti Trablus'un doğusunda, Akdeniz kıyısındaki Sirte'de gerçekleştirilen bir toplantının ardından müttefikleri; Mısır lideri Hüsnü Mübarek, Cezayir lideri Abdülaziz Buteflika, ile görülüyor.Devlet televizyonundan bildirildiğine göre, Cezayir’in kıdemli Cumhurbaşka...

MALUMAT

Tanrı Dağları eteklerinde unuttuklarımız
Tanrı Dağları eteklerinde unuttuklarımız
“Kitaplarını okuduğumuz abilerimiz, neden ‘Gönül Coğrafyamız’ listesine bu toprakları katmazlar?”Tanrı Dağları’nı şöyle bir gezdikten sonra hazırladığım minik klibi sosyal medya hesaplarımda paylaşınca Taha Kılınç abi yorum yazmış, “Dönüşte bir seyahatname bekleriz” demişti. Ben de cevaben, kendisine teşekkür edip yukarıdaki soruyu ekleyeceğimi ifa...

NE OKUMALI?

Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
Azrail'in Vilayetine Yolculuk sonrası başkalaşmak
2018 yılında Zeynep Özel ve Zeynep Akçora çevirisiyle Ketebe Yayınları tarafından dilimize kazandırılan İranlı düşünür Celal Ali Ahmed imzalı "Azrail'in Vilayetine Yolculuk" isimli eserde, bir "Acem"in sosyalist düşünceyle başlayan hayatının, yaptığı İsrail gezisi ile farklı bir yöne evrilmesi konu ediliyor. Bu kitabı okuduğum da aklıma en çok sevd...
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz