Doç. Dr. Hatice Karahan
VİDEONUN BAŞLAMASINA SN. KALDI
Akademisyen

Doç. Dr. Hatice Karahan

“Başarının anahtarı disiplinli ve planlı olmaktır”

Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Başdanışmanı, iktisatçı ve ekonomi yazarı Doç. Dr. Hatice Karahan; öğrencilik dönemini, hayatındaki kırılma noktalarını, kadının toplumdaki yerini, Türkiye Ekonomisi hakkındaki öngörülerini ve daha birçok konuyla alakalı düşüncelerini GZT okurlarıyla paylaştı.

FOTOGRAF : RECEP ÇELİK GZT 20 NİSAN 2018, CUMA DAKİKADA-OKUNUR
BEĞEN

Çocukluğunuzdan başlayarak Cumhurbaşkanı’nın ekonomiden sorumlu başdanışmanı olma sürecinizi sizden dinleyebilir miyiz? İstanbul doğumluyum. Çocukluğum İstanbul’da geçti. Ortaokul ve liseyi Kadıköy İmam Hatip Lisesi’nde bitirdim. Hemen ardından Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nü kazandım. 16 yaşında Boğaziçi Üniversitesi’nde kariyer hikâyem başlamış oldu. Mezuniyet dönemim geldiğinde 28 Şubat sonrası yasakların olduğu bir ortam vardı. Dolayısıyla iş dünyasına girme hayallerim tuzla buz oldu. Sonrasında yine Boğaziçi Üniversitesi’nde İktisat alanında yüksek lisansımı tamamladım. Ancak yine iş dünyasına girme gibi bir fırsat maalesef tanınamadı. Türkiye’de hiçbir iş bulamayınca, o dönemde meyilli olduğumu düşündüğüm akademi opsiyonunu kullanmaya karar verdim. ABD’de doktora programlarına başvurdum. Oradan da pozitif dönüşler alınca New York’ta Syracuse Üniversitesi’nde ekonomi doktorasına başladım. O dönemde ülkemizde maalesef inanç dolayısıyla herhangi bir firma iş başvuru formu bile doldurtmazken ABD olsun, birçok Avrupa ülkesi olsun başarılı öğrencilere kucak açarak karşılıyorlardı. Bende bu fırsattan yararlanmış oldum ve ekonomi doktorası programını tamamladım. Doktora eğitimim sırasında asistanlık görevi de verilmişti. Onu yürüttüm ve üniversitenin Araştırma ve Politikalar Merkezi bünyesinde ekonometrik çalışmalar ve araştırmalar da yürüttüm. Benim için oldukça faydalı bir süreç oldu. Eğitim sürecime ve kariyerime oldukça katkıları oldu.

Ortaokul ve liseyi Kadıköy İmam Hatip Lisesi’nde bitirdi.
Ortaokul ve liseyi Kadıköy İmam Hatip Lisesi’nde bitirdi.

Fakat 2007 yılında ülkeme akademisyen olarak döndüğümde akademilerin kapıları hala kapalıydı. ABD’nin ve dünyanın önemli üniversitelerinin birinden doktora derecesi almış biri olarak Türkiye’de akademiye hizmet etmek için dönmüştüm ancak benim için o dönem üzücü oldu. Bende bu dönemi iş dünyası örgütlerinde, TÜBİTAK’ta çeşitli danışmanlık fırsatlarını değerlendirerek kullandım. Bu arada akademik yayınlara devam ettim. Üniversite mensubu olmasam da dışarıdan doçentlik unvanını kazandım. Bu süreci de mümkün olduğunca etkili bir şekilde kullanmaya çalıştım. İş dünyasındaki danışmalık görevlerimin kariyerime ciddi anlamda katkısı oldu. 2013 yılında artık birkaç üniversitede part-time ders vermeye başlamıştım. 2007 de döndüm ve ders vermeye başlamam 2013’ü buldu. Burada full-time bir pozisyondan bahsetmiyoruz. Full-time olarak başlamam 2015 yılında İstanbul Medipol Üniversitesi’nde Ekonomi ve Finans Bölümü’nün kurucu başkanı olarak akademide tam zamanlı bir görev almamla oldu. Dediğim gibi bu zorluklar beni hiçbir zaman yıldırmadı. Ekonomi ve farklı alanlarda kendimi geliştirmeye devam ettim. Benim için önemli dönüm noktalarından biri Yeni Şafak gazetesinde yazarlığım olmuştur. 2014 yılında paylaştığım birkaç makale üzerine köşe yazarlığı teklifi almam benim bilgi ve görüşlerimi geniş kitlelere ulaştırmam, sesimi duyurmam açısından çok önemli bir fırsattır. Bu tecrübeler ve fırsatlar çerçevesinde de 2017 yılında Cumhurbaşkanımızdan ekonomi alanında birlikte çalışma teklifi aldım. Bu benim için onur verici bir gelişmeydi. Hem kendisine ve çalışmalarına hem de ülkemize katkıda bulunmak adına bu onur verici görevi Temmuz 2017’den bu yana sürdürüyorum.

Çocukluğunuzdan başlayarak Cumhurbaşkanı’nın ekonomiden sorumlu başdanışmanı olma sürecinizi sizden dinleyebilir miyiz?
VİDEO / 04:15
Çocukluğunuzdan başlayarak Cumhurbaşkanı’nın ekonomiden sorumlu başdanışmanı olma sürecinizi sizden dinleyebilir miyiz?
Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Başdanışmanı, iktisatçı ve ekonomi yazarı Doç. Dr. Hatice Karahan; öğrencilik dönemini, hayatındaki kırılma noktalarını, kadının toplumdaki yerini, Türkiye Ekonomisi hakkındaki öngörülerini ve daha birçok konuyla alakalı düşüncelerini GZT okurlarıyla paylaştı.

Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nden mezun olduktan sonra aynı üniversitede İktisat yüksek lisans eğitimini tamamladı.
Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nden mezun olduktan sonra aynı üniversitede İktisat yüksek lisans eğitimini tamamladı.

Yeni Şafak gazetesindeki bir yazınızda “Kadın bilimde istenilen yere gelemedi” demiştiniz. Genç bayanlara rol model olan birisi olarak bu açık nasıl kapatılabilir? Kadınların bilimde ve iş dünyasında hak ettikleri ya da arzulanan yerlere gelememiş olması sadece Türkiye’de değil dünyada da karşılaşılan ciddi bir sorun ve bunu aşmak için bir sürü önlem, tedbir ya da teşvik edici hamleler yapılıyor. Türkiyemiz içinde bu durum geçerli. Burada birkaç husustan bahsetmek gerekir. Hem bilim dünyasında hem iş dünyasında kadının daha etkin rol alması çok önemli. Tüm ülkelerin bu insan kaynağından, beşeri sermayeden yaralanması gerekir. Burada en önemli anahtar kelime ‘eğitim’. Kadınların, kız çocukların eğitim seviyesi olarak yükseköğretim seviyesine ulaşması ve sadece belirli alanlarda değil ezber bozan alanlarda da kadınların hâkimiyetini göstermesi gerekir. Bilim ve teknoloji bu alanların başında geliyor. Buralarda daha yaygın eğitim alınması bunun en önemli destekleyicisi olacak. Erken yaşlardan itibaren kadının toplumdaki yerini, ekonomideki yerini zihinlere de yerleştirebilmek gerekiyor. Kız çocuklarının da gelişiminde çok önemli roller oynayabileceklerini aynı zamanda erkek çocuklarına da kadının toplumdaki rolünün zihinlere işlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu da bir şekilde ailede ve ilköğretim çağında başlayan eğitimle gerçekleşecek bir durum. Aileler ve eğitimciler dâhil olmak üzere, bu genel olarak toplumun üzerine düşen bir görevdir. Kadının üzerine düşen görev ise sanırım azimle, kararlılıkla rollerinin ve görevlerinin bilincinde olmak. Çünkü kadının ailedeki rolü düşünüldüğünde kariyer ve aileyi bir arada yürütebilmek çok kolay bir görev değil. Erkeklere nispeten daha zor olduğunu biliyoruz. Bunu kabul etmek gerekir. Bence özellikle Türkiye için ciddi kadın iş gücü potansiyelimiz var. Bunu ülkemizin geleceğine katkıya dönüştürebilmek için kadınlarımızın da kararlı olması gerekiyor. Evet, zorluklar olacak fakat bunları aşabilmek, azimli olmak çok önemli. Hedefler koymak ve bu hedef doğrultusunda ilerlemek yine bilim ve iş dünyasında rolünü güçlendirecektir. O yüzden kız çocuklarımıza ve kadınlarımıza azim anlamında önemli bir görev düşüyor.

Kadınların, kız çocukların eğitim seviye olarak yükseköğretim seviyesine ve sadece belirli alanlarda değil ezber bozan alanlarda da kadınların hâkimiyetini göstermesi gerekir.

Doç. Dr. Hatice Karahan

Son yıllarda sürekli değişen eğitimi sistemimizde gördüğünüz temel eksikler nelerdir? Eğitim sistemimizde geleceğimize yönelik daha farklı bir vizyon edinebilmek ve bunu gerçekleştirmek adına birkaç hususun altını çizmekte fayda görüyorum. Bunlardan bir tanesi daha sorgulayıcı bir eğitim sistemine sahip olabilmek. Bildiğimiz klasik, ezberci sistemden çıkıp öğrencileri sorgulatabilmek ve onların anlamaya çalışmalarını sağlayabilmek eğitimciler açısından önemlidir. Bu eğitimin her seviyesinde geçerlidir. Bunun eğitimcilerin üzerine düşen önemli bir görev olarak görüyorum. Hem sistematik açıdan hem müfredat açısından bu şekilde bir metot izlenmesi gerekiyor ve bunun bilinçli olarak eğitimciler tarafından işlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu sayede öğrenim, çıktılar daha sindirilerek kazanılacaktır hem de daha özgüvenli bireyler yetiştirmeyi bu şekilde başarabiliriz. Burada özgüveni birkaç cümleyle açmak gerekir. Yeni nesil farklı dinamitlerle geliyor. Elbette her neslin kendi has özellikleri var. Gençlerimizde özgüven olması gerekiyor ama dayanaklı ve dolu dolu olması gerekiyor. O yüzden eğitim sistemimize ciddi bir görev düşüyor. Gençlerimize de bilinç aşılamak bu noktada çok önemli.

2006 senesinde Ekonomi doktorasını yaptığı Syracuse University’de ekonomi dersleri verdi.
2006 senesinde Ekonomi doktorasını yaptığı Syracuse University’de ekonomi dersleri verdi.
TİM, MÜSİAD, İSO ve DEİK gibi iş dünyasının çeşitli kuruluşlarına ekonomi danışmanlığı yaptı.
TİM, MÜSİAD, İSO ve DEİK gibi iş dünyasının çeşitli kuruluşlarına ekonomi danışmanlığı yaptı.

Teknik açıdan baktığımızda ülkemizde daha verimli, daha etkili sonuçlara ulaşabileceğimiz özellikle belli sektörlerde, belli alanlarda ekonomik kalkınmayı da teşvik edecek, belirli disiplinlerde daha güçlü eğitim sistemi elbette gerekiyor. Peki, bu ne demek? Sistem dediğimiz bilim, teknoloji, matematik eğitiminin daha güçlü bir şekilde öğrencilere verilmesi şarttır.

Dünya ekonomisindeki dönüşümü düşündüğümüzde, Türkiye’nin geri kalmaması için ilkokuldan itibaren bilim, teknoloji, bilgisayar, kodlama ve özellikle matematikte farklı bir sisteme evrilmek gerekiyor.

Doç. Dr. Hatice Karahan

Maalesef öğrencilerimize algı olarak baktığımızda, sevilen dersler açısından da baktığımızda, meyledilen dersler açısından baktığımızda buralarda daha zayıf bir ilgi görüyoruz. Bunun daha pratik, sevdirilebilecek yollarla ve metotlarla öğretilmesi önemli bir husustur. Son olarak da, yabancı dilde ilerlememiz gereken en önemli disiplinlerden biri olarak karşımıza çıkıyor. İngilizce eğitim veren üniversitelerden mezun olan öğrencilerimiz bile hala dile hâkimiyet konusunda zorlanıyorlar. Bu yüzden bunu küçük yaşlardan itibaren daha pratik, daha doğal bir yabancı dil eğitimine de geçmemiz ve bunu yayınlaştırmamız kritik önem taşıyor.

Ülkemizde kripto paraların yasal bir dayanağı bulunmamaktadır. Kripto paraların geleceği hakkındaki ne düşünüyorsunuz? Kripto para son dönemin popüler mevzularından biri haline geldi. İlk çıkış noktası 2008-2009’a gittiğimizde, şifreli para olarak tanımlayabileceğimiz kripto para Bitcoin’le çıkışını gerçekleştirdi. Çıkış amacı incelendiğinde daha çok bir ödeme metodu olarak kullanmaktı. Yani iki taraf arasında para transferini gerçekleştirebilmekti. Bu yüzden ‘Kripto parayı nasıl para olarak tanımlayabiliriz?’ sorusuna cevap vermek gerekiyor. Geleneksel kullandığımız paranın birkaç işlevi var. Bunlardan biri ödeme aracı olarak kullanabilmek, bir diğeri değer saklama aracı olarak kullanmak. Kripto paranın kullanım durumunun şuan geldiği noktayı düşündüğümüzde ödeme birimi olma amacının minimal düzeylerde kaldığını görüyoruz. Kripto para bugün daha çok değer saklama aracı olarak kullanıldığını görüyoruz. ‘Bu amaç doğrultusunda bir para olarak görülebilir mi?’ diye baktığımızda gelinen noktada spekülatif bir araç olarak da kullanıldığını açıkça söylemek gerekir.

2015 yılından bu yana İstanbul Medipol Üniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü’nün kurucu başkanıdır.
2015 yılından bu yana İstanbul Medipol Üniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü’nün kurucu başkanıdır.

Dolayısıyla paranın o işlevi yönünden güvenilir bir araç olmadığını gözler önüne seriyor. Burada soru işaretleri çok fazla.

Kripto paranın arkasında bir dayanağın olmaması, merkezi bir otoritenin olmaması soru işaretlerini ve güvensizlikleri arttırıyor.

Doç. Dr. Hatice Karahan

Çıkış noktasına bakıldığında bir merkezi sistem olmaması bunu çekici kılan bir unsurdu ancak şuan gelinen noktada soru işaretlerinin artmasına da sebep oluyor. Yatırımcıların da bu konuyla ilgilenenlerinde dikkatli hareket etmesi gerekir. Özellikle uluslararası hukuk çerçevesinde bir prensipler silsilesi yok. O yüzden ülkelerin, merkez bankalarının farklı bakış açıları var fakat mağduriyetler konusunda uluslararası boyutta prensip birliği yok. Bunu da göz önüne aldığımızda güven unsurunun kritik ve dinamik olduğunu düşünüyorum. Zaten bugün kullandığımız para güven unsuruna dayalıdır. Arkasında bir güvence olduğu için Türk lirasını, ABD dolarını, Euro’yu kullanırız. Bu güvenin tesis edilmesi için kripto paralarının önünde uzun bir süreç gerekecektir. Şuan için sadece spekületif hareketler olarak değerlendirmek mümkün. Fakat arkasındaki (the blockchain technology) blok zinciri teknolojisinde çok farklı faydaları olacağı bilinen bir gerçektir. Zaten Bitcoin’den çok daha önce çıkmış bir teknolojidir. Bundan farklı alanlarda teknolojik olarak yararlanmak faydalıdır. Fakat belirtiğim gibi kripto para hususunda dikkatli ilerlemekte fayda var.

Yeni Şafak gazetesindeki bir yazınızda “Kadın bilimde istenilen yere gelemedi” demiştiniz. Genç bayanlara rol model olan birisi olarak bu açık nasıl kapatılabilir?
VİDEO / 09:31
Yeni Şafak gazetesindeki bir yazınızda “Kadın bilimde istenilen yere gelemedi” demiştiniz. Genç bayanlara rol model olan birisi olarak bu açık nasıl kapatılabilir?
Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Başdanışmanı, iktisatçı ve ekonomi yazarı Doç. Dr. Hatice Karahan; öğrencilik dönemini, hayatındaki kırılma noktalarını, kadının toplumdaki yerini, Türkiye Ekonomisi hakkındaki öngörülerini ve daha birçok konuyla alakalı düşüncelerini GZT okurlarıyla paylaştı.

2014 senesinden bu yana Yeni Şafak Gazetesi’nde ekonomi ile ilgili yazıları yayınlanmaktadır.
2014 senesinden bu yana Yeni Şafak Gazetesi’nde ekonomi ile ilgili yazıları yayınlanmaktadır.

Siz Türkiye’nin ekonomiden sorumlu en önemli isimlerinden biri ve aynı zamanda önemli bir rol modelsiniz. Nasıl bir yöneticisiniz ve yönetim anlayışınızı nasıl tanımlıyorsunuz? Gerek yöneticilik olarak, gerekse bireysel çalışmalarda iş disiplininin en kritik unsur olduğunu düşünüyorum. En ufak işte dahi disiplinli bir çalışma gerektiğini düşünüyorum ve elden geldiğince mükemmeliyetçi bir yaklaşımım var. Elbette hatalar her zaman olabilir ama elden geldiğince dikkatli bir şekilde ilerlemek gerekiyor. Bazen detaylar tüm resmi etkileyebilecek bir potansiyele sahip olabiliyor. O yüzden kendi bireysel çalışmalarımda da takım çalışmalarımda da bu hususlara dikkat ediyorum. İşleri etkin bir şekilde yürütmek için ciddi bir planlamaya gerek var. Yoğun iş temposunda bu gerekiyor. Yoğun bir iş temposu olmasa dahi hayatın farklı alanlarına vakit ayırmak için bu planlamalar çok önemli diye düşünüyorum. Şahsi çalışmalarımdan bahsetmem gerekirse çok yoğun bir çalışma tempom var. Aslında bundan da memnunum. Çıktılarını gördükçe beni memnun eden bir tempo. Bu yüzden yorgunluğu dahi hissetmiyorum. Bunu planlı ve disiplinli bir çerçevede yürütmeye çalışıyorum ancak böyle etkili ve verimli sonuçlar alabildiğimizi düşünüyorum. Bu öğrencilerime de tavsiyem. Akademisyen olarak, bir öğretim üyesi olarak planlamanın ve disiplinin çok önemli olduğunu gençlere aşılamamız gerektiğini düşünüyorum. Çünkü başarının anahtarı burada yatıyor. Dolayısıyla bu unsurlar benim vazgeçilmez unsurlar diyebilirim.

Türkiye Ekonomisinin kısa ve uzun vadeli durumu hakkında ne gibi öngörüleriniz bulunmaktadır? Türkiye ekonomisi çok çeşitli, potansiyeli yüksek, demografik anlamda arkasında güçlü olan bir ekonomidir. Yüksek gelir statüsüne ulaşmaya çalışan bir ekonomi. 2000’li yıllarda çok ciddi bir kalkınma serüveni yaşamış bir ekonomi fakat aynı zamanda çok dayanıklı bir ekonomi olduğunu belirtmek gerekir. Sanırım bunun en güzel örneği maalesef 2016 yılında yaşadığımız talihsizliklerdir. O dönemde malum darbe girişimi ve ayrıca terörist saldırılar ciddi bir şok etkisi yarattı. Fakat buna rağmen hükümetimizin destekleriyle, bir takım teşviklerle güvenin çok hızlı bir şekilde toparlandığını, ekonomik aktörlerin teşviklere ciddi bir şekilde cevap verdiğini gördük. Böylece 2007 yılında ekonomi hızlı bir şekilde toparlanma sürecine girmiş oldu. Bu ciddi bir imtihandı ve aslında dayanıklılığını ispatlayan bir süreci geride bıraktık. Bundan sonraki süreçte büyüme rakamlarımız gösteriyor ki, Türkiye ekonomisinin potansiyeli oldukça güçlüdür ve dünyanın önde gelen büyüme performanslarından birini sergilemektedir. Bunun sürdürebilir olması bundan sonra önemli. Bir yandan güçlü bir büyüme performansı ve bunun eşiğinde istihdam yaratabilmek en önemli önceliklerden olmaya devam edecektir. Fakat bunun yanı sıra enflasyon gibi cari açık gibi sorunlarımızda bir yandan hızla çözmeye devam etmemiz gerekecek. Bu yüzden ekonomiyi bir bütün halinde içine alan dengeli politikalar önem taşıyacak. Bununla ilgili kararlılık, reform ajandası kırılganlıklarımızı giderecek unsurlar olacak. Şuan ki duruma baktığımızda cari açık konusunda yönetilebilir açıkla karşı karşıyayız ama burada amaç bunu çok daha sürdürülebilir seviyelere çekmek, dış etkilere maruz kalmayacak şekilde daha güçlü bir ekonomi ortaya çıkarmak. İhracatsa üretimde daha katma değeri yüksek, bizi daha yüksek seviyelere ulaştırabilecek bir ekonomik yapıya dönüşebilmek. Bunları yapabilmek için reform ajandası önemli olacaktır. Burada önemli noktalardan biri elbette küresel dönüşümün halen devam ettiği bir ortamda bu dalganın gerisinde kalmamak ve rekabet gücünüzü hem korumak hem de arttırmaya devam etmek olacak. Bu yüzden reformları önümüzdeki süreçte en önemli dinamik olarak görüyorum.

2017 senesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ekonomiden sorumlu danışmanı oldu.
2017 senesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ekonomiden sorumlu danışmanı oldu.

Seyahatlerinizin çoğunun iş amaçlı olduğunu tahmin ediyorum. İlk kez gittiğiniz yerlerde toplantılar dışında dolaşmaya, şehri tanımaya ayrıca zaman ayırıyor musunuz? Bu soruya maalesef pozitif bir yanıt veremeyeceğim. Çünkü yurt dışı ziyaretlerde çok yoğun bir tempo oluyor ve çerçevesi belirlenmiş bir program oluyor. Toplu ziyaretlerde, gittiğim konferanslarda, iş gezilerinde maalesef çok fazla vakit bulamıyorum. Elbette şehrin havasını solumak, onunla ilgili bir takım gerçekleri öğrenmek, gözlemler yapabilmek için çok kısa vakitler olabiliyor ama kapsamlı bir gezi maalesef çok mümkün olamıyor.

Türkiye Ekonomisinin kısa ve uzun vadeli durumu hakkında ne gibi öngörüleriniz bulunmaktadır?
VİDEO / 04:57
Türkiye Ekonomisinin kısa ve uzun vadeli durumu hakkında ne gibi öngörüleriniz bulunmaktadır?
Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Başdanışmanı, iktisatçı ve ekonomi yazarı Doç. Dr. Hatice Karahan; öğrencilik dönemini, hayatındaki kırılma noktalarını, kadının toplumdaki yerini, Türkiye Ekonomisi hakkındaki öngörülerini ve daha birçok konuyla alakalı düşüncelerini GZT okurlarıyla paylaştı.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN
C CİHAN DAMLA GZT Editörü

GZT Röportaj’ın sorumlu editörü olarak görev yapıyor. GZT’de Açık Pencere isimli programı hazırlayıp sundu. Her hafta alanında önemli kişilerle röportaj yapan Cihan’a cihan.damla@gzt.com adresinden ulaşabilirsiniz.

BEĞEN
YUKARİ-DONUN

veri-politikasi-aciklama veri-politikamizi inceleyebilirsiniz