Her şey fevkalade: İznik çinisi ve yağlıboya eserler online sergide buluştu
11:00, 11/04/2021, PazarG: Güncelleme: 21:57, 29/12/2025, Pazartesi
ArkitektGZT
Faik Kırımlı atölyesinde çalışırken.
Faik Kırımlı, İznik çinisi denildiğinde ülkemizde akla ilk gelen isimlerden biridir. Aslında bir gravür sanatçısı olan Faik Kırımlı, İznik çinisinin klasik anlamda uygulanmasında büyük bir rol oynar. İznik çinisinin yüzyıllar içinde unutulmuş mercan kırmızısı rengini de kendi uğraşlarıyla keşfeder. Bu bakımdan çini sanatının son dönemdeki en önemli üstatlarından biri haline gelir.
Geçtiğimiz aylarda, Fatih Belediyesi bünyesinde hizmete başlayan
Kadırga
Sanat Galerisi’nde
bir sergi açıldı. Galerideki bazı sergiler, mekandaki sunum sona ermesine rağmen, "online"
olarak devam ediyor. Bu sergilerden biri de "Her
şey Fevkalade"
isimli resim sergisi. Sergi, ismini sanatçıya sorulan "Nasılsınız?" sorusuna her zaman verdiği cevaptan alıyor: Her şey fevkalade. Sergide, Faik
Kırımlı’nın farklı tekniklerde yapılmış yağlıboya
resimleri
sergileniyor.
1935 yılında dünyaya gelen Faik Kırımlı,
çini
ustası
olarak biliniyor. Hayatını çini araştırmalarına adayan sanatçı, her ne kadar çinileriyle tanınsa da kendisini bir gravür
ressamı
olarak tanımlar. Zanaatkarlıkta önemli bir yere sahip olan usta
çırak ilişkisini
kendisi yaşayamamış olan sanatçı, bilgilerini gelecek nesillere aktarmak için hayatı boyunca çaba sarf eder.Tarihin tozlu raflarına saklanan çinicilik, Faik Kırımlı’nın araştırmalarıyla birlikte yeniden canlanır. Sanatçının çiniyle ilk karşılaşması,
Kapalıçarşı’da
antikacı
olan iki arkadaşının, kendisine gösterdiği kırık
tabak parçaları
ile başlar. Faik
Kırımlı, İznik çinisinin zarar görmemiş hallerinin
bulunamadığı o dönemde (60’lı yıllar), yoğun bir araştırma
ve deneme süreciyle beraber çini üretim tekniğini yeniden
keşfeder.
Osmanlı Sanatı,
denilince klasik anlamda akla ilk gelen unsurlardan birisi İznik çinisidir. İznik çinisi, sanatın
en yoğun ve estetik anlamda en zirvede olduğu 16. yüzyılda;
saray, cami gibi klasik mimari yapıların duvarlarını süsler. Buna rağmen sanatın etkileri zamanla kaybolur ve diğer klasik sanatlar gibi çinicilikte uzun bir süre yalnız bırakılır.
Ömrünü
çini
sanatının klasik yöntemlerle uygulanmasına
adayan Faik Kırımlı; kısa sürede öğreneceğini düşündüğü sanatta yıllar geçmesine rağmen hedeflediği yere varamaz. Bu yüzden çini sanatından tamamen vazgeçeceği bir noktaya gelen sanatçı, bir reklam
filminden aldığı ilhamla
çalışmalarına tekrar devam eder. İznik çinisine olan tutkusunu şu cümlelerle ifade eder: "Eninde
sonunda seni yakalayacağım. Ölsem de seni bırakmayacağım."
Faik Kırımlı’nın çini sanatının üretim aşamasını keşfetmesinin bir başka yönü de İznik çinisinde kullanılan
Mercan
Kırmızısı
rengini, orijinaline yakın bir tonda elde etmiş olmasıdır. 1580’li
yıllardan sonra,
çini sanatında kullanılmaya başlanan bu rengin, yıllar içinde sırrı unutulur fakat Faik Kırımlı’nın denemeleriyle bu süreç yeniden başlar. Faik Kırımlı, bu rengin sırlarını ve kullanım tekniklerini Kütahya’ya
giderek oradaki çini
atölyelerinde
yayar. Kırımlı’nın bu çabaları sayesinde çinicilik yeniden canlanır ve İznik’te çini
ticareti tekrar
başlar. Ardından 1989
yılı, Uluslararası İznik Yılı
olarak ilan edilir.Eserlerini
"Amel-i
Faik"
ismiyle imzalayan sanatçı, 2011 yılında vefat eder. Ölümünden önce yapılmış "Kırmızıyı
Arayan Adam"
belgeseli onun hakkında pek çok bilgi ihtiva ediyor. Belgeselde sanatçının talebeleriyle yapılmış olan söyleşilerden önemli bilgiler edinmek mümkün. Ayrıca kendisi de çinicilik serüvenini nevi şahsına münhasır bir üslup ve neşveyle anlatıyor. Bugün Faik Kırımlı’nın talebeleri, çini
restorasyonlarında
ve bu sanatın
devam ettirilmesinde
etkin bir rol oynuyor.
"Kırmızıyı Arayan Adam: Faik Kırımlı" belgeseli için:
Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.