Robin Hood Gardens gökyüzündeki sokaklar fikriyle mimarlık tarihine geçti
10:00, 30/01/2025, PerşembeG: Güncelleme: 15:49, 16/12/2025, Salı
ArkitektGZT
Robin Hood Gardens Projesi.
Bir sosyal konut kompleksi olan Robin Hood Gardens projesi, Londra'nın Poplar bölgesinde yer alıyor. Savaş sonrası dönemde inşa edilen bu konut blokları, savaşın ardından toplumsal ilerlemenin bir simgesi olarak tasarlanıyor. 1960'ların sonunda Alison ve Peter Smithson tarafından tasarlanan projenin inşası Büyük Londra Konseyi tarafından 1972 yılında 1.845.585 £ maliyetle tamamlanıyor. Sosyal konutların mülkiyeti bir süre sonra Londra Tower Hamlets Belediyesi'ne geçiyor.
Robin Hood Gardens projesi,
geniş yürüyüş yolları ve uzun beton bloklarıyla
, Sheffield’daki Park Hill
yerleşkesine benzer özellikler taşıyor. Aynı zamanda bu proje, brütalist mimarinin
karakteristik özelliklerini taşıyan ve "gökyüzündeki sokaklar"
konseptiyle ilişkilendirilen bir sosyal konut projesi olarak tasarlanıyor. Robin Hood Gardens, Le Corbusier'in Unité d'Habitation
projesinin modernist yaklaşımından ilham alıyor olsa da sosyal yaşamı önceliklendirmesi
açısından projeyle ayrışıyor.
Yaklaşık iki hektarlık bir alanı kaplayan bu sosyal konut kompleksi,
prefabrik beton levhalardan
inşa edilen, biri on diğeri yedi katlı iki uzun bloktan oluşuyor.Bu bloklar arasında inşaat atıkları ile oluşturulan yapay tepeciklerin de yer aldığı geniş bir peyzaj alanı
bulunuyor. 214 dairenin
bulunduğu projede, 38 daire tek katlı
apartman dairesi olarak planlanıyor ve zemin katta yer alıyor; diğer daireler ise yatak odası sayısı 2 ile 6 arasında değişen "maisonette"
olarak da adlandırılan dubleks daire
biçiminde tasarlanıyor. Yapı, yakınındaki Balfron Tower ile birlikte brütalist mimarinin dikkat çeken örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.
Alison ve Peter Smithson, 700 kişinin yaşadığı projede
yatak odalarını ve mutfak-yemek odalarını daha sessiz alanlara yani blokların iç kısmına
yerleştirerek gürültü sorununu çözüyor. Projenin üçüncü katında “gökyüzündeki sokaklar” adı verilen geniş balkonlar yer alıyor. Ayrıca, her dairenin giriş kapılarının yanlarında, daire sakinlerinin kişiselleştirebileceği
ve çocukların oyun oynayabileceği "duraklama alanları"
adı verilen girintiler bulunuyor. Bu unsurlar, bina sakinlerinin sosyal etkileşimde
bulunmalarını desteklemek ve yaşam alanlarını daha kişisel ve erişilebilir kılmak
için tasarlanıyor.
Ancak,
"gökyüzündeki sokaklar"
konsepti,zaman içerisinde hem olumlu hem de olumsuz eleştiriler
alıyor. Tasarımda kullanılan yürüyüş yolları ve kapıların önündeki duraklama alanları; yaya sirkülasyonunun sokaklara kıyasla az olması nedeniyle güvenlik sorunlarını
beraberinde getiriyor. Ancak bazı sakinler, projenin sunduğu sosyal olanakları ve sokak yaşamını olumlu bir şekilde değerlendiriyor.
Robin Hood Gardens,
yalnızca bir konut alanı olmanın ötesine geçerek
, sakinleri arasında sosyal etkileşimi teşvik edecek bir yaşam alanı
oluşturmayı hedefleyerek tasarlanıyor. Ancak zamanla, dış cephede kullanılan beton
, kötü hava koşulları
nedeniyle aşınıyor ve bu da yapının estetik ve fonksiyonel değerini olumsuz
etkiliyor. Yapısal sorunlar, projeye yönelik olumlu yorumları süreç içerisinde olumsuz hale getiriyor. Altyapı eksiklikleri, sakinlerin yaşam kalitesini önemli derecede düşürüyor. Bu olumsuzluklar, yapının ömrünü kısaltırken
bir yandan da alanın yeniden gelişim planının hazırlanmasına ve nihayetinde yıkılmasına
zemin hazırlıyor.
2008 yılında,
Building Design
dergisi ve Yirminci Yüzyıl Topluluğu tarafından Robin Hood Gardens’ın tarihi bir anıt olarak tescillenmesi için kampanya
başlatılıyor. Zaha Hadid
ve Richard Rogers
gibi mimarların destek verdiği
, yapının tarihi bir simge olarak tescillenmesi için yürütülen kampanya başarısız oluyor
ve 15 Mart 2012 tarihinde
Tower Hamlets Belediyesi’nin Stratejik Gelişim Komitesi tarafından gerçekleştirilen bir toplantıda binanın yıkım planları onaylanıyor.
Beş yıl sürenin ardından, Yirminci Yüzyıl Topluluğu
, Robin Hood Gardens kompleksinin tescil edilmesi için ikinci kez
başvuruda bulunuyor. Bu başvuru, ünlü mimarların yanı sıra, Smithson'ların oğlu Simon Smithson tarafından da destekleniyor. Ancak, başvuru 2015 yılında Historic England tarafından reddediliyor.
Tescil talebinin reddinin ardından, Batı bloğunun yıkımına Ağustos 2017
tarihinde başlanıyor.
Kasım 2017'de
, Londra'daki Victoria & Albert Müzesi Robin Hood Gardens konut kompleksine ait iki büyük parçayı satın alıyor.
Alınan bu cephe parçaları, 9 metreye yakın bir yüksekliğe ve 5,5 metre genişliğe sahip olup
, binanın dış cephesini oluşturan prefabrik betonun karakteristik özelliklerinin
yansıtıyor. Satın alınan bu bölümler
aynı zamanda, Smithson'ların "gökyüzündeki sokaklar"
tasarım konseptinin temel öğelerinden biri olan yükseltilmiş yürüyüş yollarını da içeriyor.
Robin Hood Gardens’ın yıkımından sonra, yeni proje, "Swan Housing Association" tarafından yürütülmeye başlanıyor. Blackwall Reach bölgesinin yenilenmesi için hazırlanan 500 milyon sterlinlik
5 aşamalı proje
kapsamında toplam 214 daireyi barındıran kompleksin yıkılarak yerine 1.575 yeni konut
inşa edilmesine karar veriliyor. Bu konutlardan 698 tanesi uygun fiyatlı olacak şekilde tasarlanıyor. Yeni proje kapsamında Robin Hoods Garden projesindeki merkezi park ve tepeciğin korunması planlanıyor.
*Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.