İstanbul’daki deprem İzmir’i harekete geçirdi: Beş ilçede risk öne çıkıyor

İstanbul Silivri açıklarında gerçekleşen 6,2 büyüklüğündeki depremin ardından, deprem riski taşıyan iller arasında yer alan İzmir'deki yapıların durumu tekrar tartışma konusu oldu. Kentte birden fazla aktif fay hattı bulunurken, uzmanlar yapı güvenliğinin önemine bir kez daha işaret etti.

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Bengi Atak, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yürüttükleri yapı stoku envanter çalışmalarına ilişkin bilgi verdi. Atak, Bayraklı ve Bornova'da yaklaşık 100 bin yapının incelendiğini, Karşıyaka’da ise çalışmalara başlanacağını, Konak'taki envanter çalışmasının da tamamlanmasının önemli olduğunu söyledi.

“Bayraklı ve Bornova'dan alınan veriler kapsamlı”

İMO’nun çalışmaları hakkında bilgi veren Atak, “Bayraklı ve Bornova ilçelerinde yaptığımız envanter taramaları sayesinde şehir genelinin yaklaşık yüzde 35-40’lık yapı verisine ulaşabileceğiz” dedi.

Yapıların güvenliğini belirlemede sadece inşa yılının yeterli olmadığını vurgulayan Atak, 1999 depremi sonrası çıkan yönetmelikler sayesinde hazır beton kullanımının zorunlu hale geldiğini hatırlattı.

“Yapı ve zemin birlikte değerlendirilmelidir”

Zeminin niteliğinin tek başına bir kriter olmadığını belirten Atak, "Zemin sınıfı da tek başına yeterli değil. 'Kayalık bölgelerde binalar güvenilirdir, daha sağlamdır, alüvyon zeminler her zaman risklidir' gibi bir varsayım yapamayız. Çünkü aslolan yapının zeminle etkileşimidir.

Nihai olarak depreme dayanıklılık ve dirençten bahsettiğimizde hem yapı hem zemin ortaklaşa bir orkestra gibi oluyor. Herhangi birini baz alarak konuşmamız çok zor. Bu yüzden envanter çalışmalarını önemsiyoruz." diye konuştu.

Beş riskli ilçe öne çıkıyor

İzmir’de yoğun yerleşim bulunan Bayraklı, Bornova, Konak, Karşıyaka ve Çiğli ilçelerinde yapıların büyük çoğunluğunun alüvyon zemin üzerine kurulu olduğunu belirten Atak, kaya tabakasının yer yer 200-250 metre derinlikte olduğunu söyledi. "Biz bununla yaşamayı, yapılaşmayı, öğrenmek, bilmek zorundayız. Aksi takdirde İzmir'i boşaltmamız gerekir. Yerel yönetimlere, Çevre Şehircilik Bakanlığı ve AFAD gibi yetkili tüm kurumlara önerimiz, ivedi şekilde bilgi durumunu en üst düzeye taşımamızdır. Sonrasında yapı stoku problemleriyle alakalı vatandaşlara destek olarak, güçlendirilmesini ya da dönüştürmesini mümkün hale getirmeliyiz. Sadece vatandaşa bilgi vermek yeterli değil." diyen Atak, kurumlara veri temelli çalışma çağrısında bulundu.

Karşıyaka’da yeni tarama başlayacak

İzmir’de 2020 yılında yaşanan depremin ardından başlatılan çalışmalar kapsamında Bayraklı ve Bornova’daki binalar taranarak raporlaştırıldı ve İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne iletildi. Karşıyaka’daki yapı stoku taramasının ise yakın zamanda başlayacağını duyuran Atak, imar barışından faydalanan bazı yapıların da değerlendirme kapsamına alınacağını söyledi.

Ortadoğu Teknik Üniversitesi ile birlikte yapılan çalışmalarla bazı yapılar için performans analizine dayalı güçlendirme ya da dönüşüm kararlarının alınmasının önü açılıyor. Atak, Karşıyaka’dan sonra Konak’taki taramaların da tamamlanmasıyla İzmir’in yapı envanterine dair çok daha kapsamlı bir tabloya ulaşacaklarını belirtti.