Duvarın öteki tarafı: Kubbetu's-Sahra

Emevî halifesi Abdülmelik bin Mervân tarafından inşa ettirilen bu kubbenin yapımı 691 yılında tamamlandı. İslâm mimarisinde günümüze kadar ulaşan en eski ve en güzel örneklerden biri olan Kubbetu's-Sahra, Hz. Peygamber'in Miraç'a yükseldiğine inanılan Muallak Taşı'nın üzerine inşa edildi.

Kubbe, Mescid-i Aksâ avlusunun tam ortasında, Burak (Ağlama) Duvarı’nın yanı başında, zeminden 4 metre yüksekte bulunuyor.

Kubbenin bulunduğu alana sekiz farklı kemerden geçilerek ulaşılabiliyor.

İçi ve dışı değişik tekniklerle zengin bir biçimde bezenmiş yapı, görkemli mimarisiyle göz alıyor.

Dışta, renkli taş ve mozaik süslemenin yanında özellikle Kanûnî Sultan Süleyman’ın imarından sonra eklenen Türk çinileri dikkati çekiyor.

İç mekânda kullanılan pembe taş, cam ve sedef mozaiklerde altın yaldızlı zemin üzerine mavi ve yeşilin hâkim olduğu yirmi beş çeşit renk bulunuyor.

Dekorda yer yer Bizans ve Sasanî etkisi gösteren zeytin, hurma ve badem ağaçları, bambu demetleriyle akant ve asma yaprakları, bereket boynuzları, vazo, sepet, çiçek, kozalak, meyve ve mücevher kompozisyonları göze çarpıyor.

Orta sekizgenin dış frizinde mozaik kufî hatla yazılmış yazı kuşağında besmele, kelime-i tevhid, Ahzab suresinin 56. ayeti, İsra suresinin 111. ayeti, İhlas suresi ve binanın yapımıyla ilgili kitabe; iç frizinde ise Hz. İsa’ya salat, teslisi ve Al-i İmran suresinin 18-19, 51. ve Ahzab suresinin 56. ayetleriyle Nisâ suresinin 171-172. ayetleri yer alıyor.

Kemerlerin orta noktasına inşa edilen Kubbetu's-Sahra'nın üzerinde, kubbe ile sekizgen yapının arasında, üstünde İsra suresinden ayetlerin yazılı olduğu, çinilerle süslenmiş bir boyunluk bulunuyor.

Kubbetu's-Sahra içerisinde 4 ayrı kapı bulunuyor. Kubbe, Muallak Taşı'nın üzerini örter şekilde yapılandırılmış.

Abbâsîler ve Fatımîler döneminde Kubbetu's Sahra'ya çok sayıda restorasyona uğradı. 1099 yılında Haçlılar Kudüs'ü işgal edince, Kubbetu's-Sahra'yı kiliseye çevirdiler ve adını “Templum Domini' yani “Rabbin Mabedi' şeklinde değiştirdiler.

Muallak Taşı'nın etrafına, insanların ondan bir parça koparmak istemelerini önlemek amacıyla geniş bir duvar yaptılar.

Haçlıların bu tahakkümü, 1187 yılında Salahaddîn Eyyûbi'nin Kudüs'ü fethetmesine kadar devam etti. Salahaddîn Eyyûbî, bu mermerleri ve kubbenin etrafındaki demir ızgaralar dışında Haçlılardan kalan her şeyi kaldırdı.