100 milyar euroluk dev savunma projesi iptal edildi: Avrupa savunmasında deprem!

Avrupa savunma sanayisinde taşları yerinden oynatacak, son yılların en büyük jeopolitik ve askeri krizi patlak verdi. Fransa'nın efsanevi Rafale, Almanya ve İspanya'nın ise Eurofighter jetlerinin yerini alması için 2040 hedefiyle yola çıkan 100 milyar euroluk 6. nesil savaş uçağı projesi (FCAS) resmen tarihe karıştı.

Karadağ'daki gizli zirvede ölüm fermanı imzalandı

Alman Haber Ajansı’nın (DPA) Berlin'deki hükümet kaynaklarına dayandırdığı son dakika haberine göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da gerçekleştirilen AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında baş başa bir görüşme gerçekleştirdi. Aylardır süren teknik ve ticari tıkanıklığı aşamayan iki lider, projeyi tamamen sonlandırma konusunda el sıkıştı.

Şirketlerin egosu ve ticari hırsı projeyi yuttu

Savunma analistleri, projenin çöküşünün arkasında havacılık devlerinin ticari savaşı olduğunu belirtiyor. Almanya ile İspanya ortaklığı olan Airbus ile Fransızların savunma devi Dassault Aviation arasında aylardır süren Teknoloji paylaşımı, patent hakları, yönetim ve kontrol mekanizmaları gibi konulardaki derin fikir ayrılıkları, iki liderin tüm siyasi çabalarına rağmen aşılamadı. Şirketlerin ticari rekabeti, Avrupa'nın ortak savunma iradesinin önüne geçti.

Nükleer silah ve uçak gemisi krizi kilit vurdu

Sadece şirketler değil, iki ülkenin askeri vizyonunun taban tabana zıt olması da süreci tamamen kilitledi:

Fransa'nın talebi: Kendi stratejik nükleer caydırıcılık doktrini gereği, üretilecek 6. nesil uçağın mutlaka nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve Fransız uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini şart koştu.

Almanya'nın tepkisi: Farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanan Almanya Başbakanı Friedrich Merz, nükleer veya uçak gemisi uyumlu bir jete Berlin'in ihtiyacı olmadığını net bir dille savundu. Merz, hatta 6. nesil insanlı bir uçağa milyarlarca euro yatırmanın mantıklı olup olmadığını da açıkça sorguladı.

Herkes kendi yoluna: Şimdi ne olacak?

FCAS projesinin resmen batmasıyla birlikte Avrupa ülkeleri alternatif ve rüştünü ispatlamış hazır sistemlere (özellikle ABD yapımı F-35 jetlerine) yönelmeye başladı.

Gelen ilk bilgilere göre havacılıkta kartlar yeniden dağıtılacak. Fransız Dassault, tamamen kendi kabuğuna çekilerek mevcut Rafale uçağını tek başına yeni nesil teknolojilerle donatıp modernize etmeye odaklanacak. Alman Airbus ise Gripen uçaklarını üreten İsveçli Saab ile yeni bir ortaklık arayacak ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip savaş uçağı projesi GCAP'e (Küresel Hava Muharebe Programı) dahil olmaya çalışacak.