Tüm dünya nefesini tuttu! Herkesten gizlenen 'İslamabad Anlaşması' sızdı: İsrail devre dışı kaldı
Jurnal.istGZT
ABD Başkanı Donald Trump’ın "yakında imzalanacak" dediği tarihi ABD-İran mutabakat muhtırasının detayları sızdı. Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen ve "İslamabad Anlaşması" adı verilen gizli planda Hürmüz Boğazı'nın şartsız açılması gibi kritik maddeler yer alıyor.
Orta Doğu'da 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan gerilim devam ederken dünyanın gözü ABD Başkanı Trump'ın işaret ettiği barış anlaşmasına çevrilmiş durumda.
Anlaşmanın detayları sızdı
Küresel piyasaların ve Orta Doğu dengelerinin seyrini değiştirecek tarihi diplomatik hamlenin perde arkası aralandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya üzerinden duyurduğu ve hafta sonu imzalanmasını beklediğini açıkladığı ABD-İran mutabakat muhtırasının (MOU) tam metnine ve detaylarına ulaşıldı. Katar ve Pakistan'ın ortak arabuluculuğunda yürütülen diplomatik süreç, nihayete ermesi durumunda "İslamabad Anlaşması" olarak dünya tarihine geçecek.
Hürmüz Boğazı şartsız açılıyor, 60 günlük ateşkes geliyor
Axios'un haberine göre, anlaşmanın ilk ve en kritik hamlesi küresel petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı ile ilgili olacak. Muhtıra, Hürmüz Boğazı’nın herhangi bir geçiş ücreti veya vergi olmaksızın derhal gemi trafiğine açılmasını öngörüyor. 30 gün içinde bölgedeki deniz ticareti hacminin savaş öncesi seviyeye getirilmesi hedefleniyor. Bunun karşılığında ABD, İran’a uyguladığı deniz ablukasını kaldıracak.
Anlaşma ayrıca Lübnan da dahil olmak üzere bölgedeki askeri hareketliliği 60 gün boyunca tamamen durduracak bir genel ateşkesi içeriyor. Bu 60 günlük süreçte taraflar, İsviçre'nin Cenevre kentinde bir araya gelerek nükleer müzakereleri yeniden başlatacak.
Uranyum stoku ülke içinde seyreltilecek
Anlaşmanın nükleer silahlanma konusundaki detayları da netleşti. İran, nükleer silah edinmeyeceğine ve zenginleştirilmiş uranyum krizini çözeceğine dair kesin taahhütlerde bulunacak. Trump yönetiminin, İran’ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun, Birleşmiş Milletler (BM) müfettişlerinin gözetiminde "ülke içinde seyreltilmesi" seçeneğini kabul ettiği bildirildi. Ancak bu nükleer adımların kalıcı olarak uygulanması, ilk 60 günlük sürecin ardından imzalanacak ikinci ve daha kapsamlı bir teknik anlaşmaya bağlı olacak.
İsrail Başbakanı Netanyahu tamamen devre dışı bırakıldı
Diplomatik kaynaklar, çarşamba gecesi Tahran'da Katar Arabulucusu Ali Al-Thawadi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında saatler süren gizli görüşmeler yapıldığını aktardı. Bu görüşmeler sırasında Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile defalarca telefon trafiği gerçekleştirildi.
Sürecin en çarpıcı detaylarından biri ise İsrail’in durumdan tamamen habersiz bırakılması oldu. Trump’ın anlaşmanın bittiğine dair yaptığı resmi açıklama, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu için tam bir sürpriz oldu. Son günlerde Washington'daki kaynaklarını arayarak bilgi almaya çalışan Netanyahu'nun, masadaki detaylardan tamamen uzak tutulduğu belirtildi.
Dondurulan milyarlarca dolar serbest kalacak mı?
Tahran yönetimi, anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından uluslararası bankalarda dondurulmuş olan milyarlarca dolarının serbest bırakılmasını şart koşuyor. ABD tarafı ise bu paranın doğrudan nakit olarak değil, İran’ın insani yardım ve gıda malzemesi satın alabilmesi için Katar'daki bankalar üzerinden aşamalı bir mekanizmayla serbest bırakılmasını savunuyor. Yaptırımların tamamen kaldırılması ise İran'ın anlaşma şartlarına uyumuna göre şekillenecek.
İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılması planlanan tarihi imza töreni için ABD askeri kargo uçaklarının Avrupa'ya lojistik ekipman taşımaya başladığı, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in törene katılmak üzere hazırlık yaptığı gelen bilgiler arasında. Son kararı henüz resmi olarak açıklamayan İran dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in nihai onayı vermesi durumunda, hafta sonu dünya siyasetinde yeni bir dönem başlayabilir.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.