Bir zamanlar servet değerindeydi, şimdi bedava dağıtılıyor: 'Tsunami' gibi geldi, kapış kapış gidiyor

Malezya'da bu yıl yaşanan rekor durian üretimi, ülke genelinde fiyatların sert şekilde düşmesine neden oldu. Arz fazlası nedeniyle bazı satıcılar meyveyi büyük indirimlerle satarken, komşu Singapur'da ise ücretsiz dağıtmaya başladı.

Kilometrelerce kuyruk oluştu

Singapur'un doğusundaki Tampines bölgesinde bulunan Durian Ninja isimli tezgâhın önünde günlerdir uzun kuyruklar oluşuyor. Tezgâh sahibi, haziran ayının ortasından bu yana her gün yaklaşık 600 kilogram durianı ücretsiz dağıtıyor. Her müşteriye iki adet durian veriliyor ve meyveler kısa sürede tükeniyor. Tezgâh çalışanları, ücretsiz dağıtılan durianların genellikle bir-iki saat içinde bittiğini, kalan ürünlerin ise küçük porsiyonlar halinde 1 Singapur dolarına satıldığını belirtiyor.

Rekor hasat fiyatları çökertti

Dünyanın en büyük durian üreticilerinden biri olan Malezya'da normalde yılda yaklaşık 550 bin ton üretim yapılıyor. Ancak 2026 yılında beklenenden çok daha yüksek verim elde edilmesi piyasada büyük bir arz fazlasına yol açtı. "Durian tsunamisi" olarak adlandırılan bu durum, özellikle Malezya ve Singapur'da fiyatların hızla gerilemesine neden oldu.

Çin'den gelen talep üretimi patlattı

Üreticilere göre bugünkü bolluğun temeli yaklaşık 10 yıl önce atıldı. Çin'den gelen yoğun talep nedeniyle çok sayıda çiftçi kauçuk ve palmiye plantasyonlarını sökerek durian bahçeleri kurdu. O dönemde dikilen ağaçların büyük bölümü bu yıl ilk kez tam verime ulaşınca piyasaya aynı anda çok büyük miktarda ürün çıktı. Özellikle Malezya'nın Pahang eyaletindeki Raub bölgesinde yetiştirilen, "durianların Hermès'i" olarak anılan Musang King çeşidi son yıllarda Çin'de büyük ilgi gördü. Bu ilgi üzerine çok sayıda üretici Musang King yetiştiriciliğine yöneldi.

Fiyatlar yarı yarıya eridi

Yağan rekor hasat, üretici fiyatlarına doğrudan yansıdı. Malezya'nın Raub bölgesinde üretim yapan çiftçiler, geçtiğimiz aralık ayında kilogramını ortalama 13,5 Malezya ringgitine toptancılara verdikleri Musang King cinsi durianları, bu ay ancak yarı fiyatına satabildiklerini ifade ediyor. Perakende pazarında da kilogram fiyatı 50 ringgite kadar gerileyen meyvedeki bu sert düşüş, üreticileri ciddi bir gelir kaybıyla karşı karşıya bıraktı. Çiftçiler, kayıplarını muz gibi alternatif tarım ürünleriyle telafi etmeye çalışıyor.

Kalite ve iklim şartları zorluyor

Bolluğun getirdiği bir diğer problem ise kalite standartları oldu. Uzmanlar, ilk kez meyve veren genç ağaçların ürünlerinin henüz ihracat kalitesini tam olarak karşılamadığını, bu durumun da iç piyasadaki ucuzluğu körüklediğini belirtiyor. Üreticiler aynı zamanda, durian ağaçlarının çiçeklenme döneminde ihtiyaç duyduğu sıcak hava ile hasat dönemindeki serin hava dengesini bozan mevsim dışı yağışlar ve şiddetli rüzgarlarla da mücadele ediyor.