GZT RÖPORTAJ | Küba üzerindeki hesaplar: ABD ve Çin karşı karşıya

Sinan Bakioğlu
18:15, 05/06/2026, Cuma
GZT RÖPORTAJ | Küba üzerindeki hesaplar: ABD ve Çin karşı karşıya
Küba, ABD tarafından abluka altına alındı.

Dış Politika Analisti Hüsamettin Aslan, GZT’ye verdiği özel röportajda, ABD’nin Küba üzerindeki artan baskısının perde arkasını aralıyor. Aslan, Washington ile Pekin arasında yaşanan nikel ve kobalt odaklı kritik mineraller savaşını, "Donroe Doktrini" kapsamında değerlendiriyor. CIA Başkanı'nın adaya yaptığı ziyaretten enerji krizine kadar pek çok kritik başlık ele alındı, Küba’nın küresel güç mücadelesindeki stratejik konumu çarpıcı verilerle ortaya koyuldu.

Küresel siyasetin en dinamik ve gerilimli hatlarından biri olan Latin Amerika’da sular durulmuyor. ABD’nin arka bahçesi olarak nitelendirilen Küba, 2026 yılının ilk aylarından bu yana derinleşen bir abluka ve enerji kriziyle karşı karşıya. GZT Haber Merkezi'nin özel röportajında, adadaki insani dramın ve diplomatik hareketliliğin arkasında yatan büyük güç rekabetini tüm yönleriyle değerlendirildi. Vaşington'un adaya yönelik hamlelerinin asıl nedenleri sorgulandı.

Trump’ın Küba politikası: Görünmeyen kritik mineraller savaşı

GZT: Trump yönetimi Küba’dan ne istiyor, adaya yönelik baskının asıl sebebi nedir?

Hüsamettin Aslan:
Trump yönetiminin Küba politikasında biri görünen, diğeri ise görünmeyen iki temel boyut bulunmaktadır. Görünen kısım tamamen ideolojik gerekçelere ve kasım ayındaki başkanlık seçimleri için ihtiyaç duyulan bir zafer hikayesine dayanmaktadır; çünkü yönetimin İran’da karizması çizilmiş durumdadır. Dolayısıyla Küba’yı bir seçim malzemesi ve siyasi zafer enstrümanı olarak kullanmak istemektedirler.

Görünmeyen tarafta ise elektrikli otomotiv sektörünü doğrudan ilgilendiren nadir toprak elementleri ve kritik mineraller savaşı yer almaktadır. Donald Trump göreve gelir gelmez Panama, Venezuela, Ukrayna, Nijerya ve İran gibi ülkelerdeki kritik ham maddeleri hedef almıştır. Günümüzde Çin, dünyadaki nadir toprak elementi rezervlerinin yüzde 80’ini domine etmektedir. Pil ve akü üretiminde hayati öneme sahip nikel, lityum, alüminyum, bakır, altın ve kobalt gibi 5-6 kritik ham maddede ciddi bir küresel arz problemi yaşanmaktadır. Çin ve ABD bu rezervler üzerinde büyük bir rekabet içindedir. Amerikalılar, Çin’e karşı kesin bir üstünlük kuramasalar bile saldırgan politikalarla bir dengeleme arayışındadır. İşte Küba’daki perde arkası gelişmelerin asıl nitelikli unsuru, adadaki zengin nikel ve kobalt yataklarıdır.

Savaşın ayak sesleri! Trump'ın Küba için 'sabır' süresi doldu: Pentagon kara harekatı için düğmeye mi bastı?
Jurnal.ist
Savaşın ayak sesleri! Trump'ın Küba için 'sabır' süresi doldu: Pentagon kara harekatı için düğmeye mi bastı?

"Donroe Doktrini" ve Ocak 2026 kırılması

GZT: Ocak 2026 itibarıyla Küba neden yeniden hedef tahtasına oturtuldu?

Hüsamettin Aslan:
Bu, aslında Donald Trump’ın 2025 yılındaki ulusal strateji ve ulusal güvenlik belgeleriyle başlayan bir süreçtir. Tarihteki Monroe Doktrini’nden mülhem, Trump’ın adının ilk üç harfi birleştirilerek buna günümüzde "Donroe Doktrini" denmektedir. Bu doktrin, Kıta Amerika’sında Çin’in istihbarat ve ticaret faaliyetleri başta olmak üzere hiçbir üçüncü dünya ülkesinin askeri veya ticari olarak alan bulmasına müsaade etmemeyi esas almaktadır. Trump yönetimi Panama’da bakır madenlerini, Venezuela’da ise petrol görünümü altında lityum ve nikel yataklarındaki Çin yatırımlarını hedef almıştır. Benzer şekilde Grönland, Ukrayna ve İran’daki gerilimlerin arkasında da nadir toprak elementleri bulunmaktadır.
Balıkçı teknesinden savaş gemisi yapan ülke: Küba'nın ambargoya karşı 'Frankenstein' mühendisliği
Jurnal.ist
Balıkçı teknesinden savaş gemisi yapan ülke: Küba'nın ambargoya karşı 'Frankenstein' mühendisliği

Aslan: "Küba, izole edilmiş bir müze devletiyken, son yaptırımlarla rehin devlet haline gelmiştir."

Küba’daki kırılma ise Ocak 2026’da Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun kaçırılmasıyla tetiklendi. Küba, Venezuela ile petrol karşılığında istihbarat, doktor ve eğitmen desteği sağladığı bir takas sistemi yürütüyordu. Bu bağ koptuğunda Küba ciddi bir çıkmaza girdi ve ABD’nin deniz ablukası başladı. Mayıs 2026 itibarıyla adada yüzde 55 ila yüzde 80’e varan elektrik kesintileri yaşanmaktadır. Sağlık sistemi felç olmuş, bebek ölümleri artmış, sivil yaşam durma noktasına gelmiştir. The Economist verilerine göre Küba ekonomisinde yüzde 7,2’lik bir küçülme beklenmektedir.

Trump Küba'ya mı saldıracak? Karayipler'de 14 Haziran alarmı
Jurnal.ist
Trump Küba'ya mı saldıracak? Karayipler'de 14 Haziran alarmı

Gizli diplomasi ve ABD’nin ağır talepleri

GZT: Küba Devlet Başkanı Diaz-Canel’in ABD ile diplomatik görüşmeleri doğrulaması ve Trump’ın "dostane devir" ifadesi ne anlama geliyor?

Hüsamettin Aslan:
Diaz-Canel’in 13 Mart’taki açıklamasından birkaç gün önce Küba açıklarında istihbarat toplamaya çalışan Kübalı sürgünler ve eski bir ABD'li görevlinin koordine ettiği bir gemi batırıldı. Bu olayın ardından tırmanan gerilim üzerine taraflar ortak bir soruşturma komisyonu kurulmasını görüştü ve ABD Dışişleri Bakanlığı heyetleri adayı ziyaret etti. Arkasından CIA Başkanı Ratcliffe, Küba’ya tarihi bir ziyaret gerçekleştirdi.

CIA Başkanı, masadaki talepleri büyüterek Küba’dan Rusya ve Çin’in istihbarat çalışmalarını sonlandırmasını, ticari yatırımlarını bitirmesini ve Starlink uydu projesinin aktif edilmesini talep etti. Ayrıca devrimden önce el konulan otel, kumarhane ve şeker plantasyonları gibi Amerikan mülklerinin iadesini, sürgünlerin adaya yatırım yapabilmesini ve siyasi muhaliflerin serbest bırakılmasını istedi. Kübalılar bu taleplerin ancak bir kısmını uygulayabildi. Çünkü sürgünlerin ülkeye kontrolsüz girişi, 1961’deki Domuzlar Körfezi Çıkarması gibi tarihsel hafızalar nedeniyle bir ulusal güvenlik tehdidi olarak görülmektedir. 1959'dan bu yana CIA destekli eylemlerde Küba'da 3 binden fazla insan hayatını kaybetmiştir. Diaz-Canel'in açıklamaları, tarafların hala müzakere edebileceği konular olduğunu gösteren bir ilk adımdır.

ABD yaptırımları bankacılık sistemini vurdu: Visa ve Mastercard ödemeleri durduruluyor
Jurnal.ist
ABD yaptırımları bankacılık sistemini vurdu: Visa ve Mastercard ödemeleri durduruluyor

Raúl Castro iddianamesi: Müdahale için hukuki kılıf

GZT: Florida eyaletinin Raul Castro hakkında hazırladığı idam talepli iddianamenin arka planında ne var?

Hüsamettin Aslan:
Bu iddianame, Küba’ya yönelik olası bir askeri müdahalenin hukuki gerekçesini oluşturma çabasıdır. Gerekçe olarak 1996 yılında Küba rejimi aleyhine bombalama ve broşür dağıtma faaliyetleri yürüten Miami kökenli ve CIA ile organik ilişkili bir şirkete ait uçakların düşürülmesi gösterilmektedir. Bugün görevde olmayan 94 yaşındaki Raul Castro hakkında hazırlanan bu iddianamenin arkasındaki savcı da Kübalı bir göçmendir ve ABD'nin İran operasyonlarında kıdemli hukuk danışmanlığı yapmaktadır.

Tıpkı Venezuela’da uyuşturucu ticareti bahanesiyle balıkçı gemilerine yapılan müdahaleler gibi, Küba’da da Raul Castro üzerinden askeri adımlara yasal zemin aranmaktadır. Olayın üzerinden 30 yıl geçmişken ve Obama döneminde diplomatik görüşmeler yapılmışken bu dosyanın şimdi açılması tamamen siyasidir. Amaç, Maduro senaryosuna benzer şekilde Raul Castro’yu alıkoyup ABD’ye getirerek bir iç politika zaferi ilan etmektir.

Küba enerji savaşında Türkiye ve Kanada faktörü

GZT: Yaşanan enerji krizinde uluslararası aktörlerin ve Türkiye’nin pozisyonu nedir?

Hüsamettin Aslan:
Küba’nın elektrik ihtiyacının dörtte birini Karadeniz Holding’e ait bir Türk yüzer enerji gemisi sağlamaktadır. Geçmişte ödeme sıkıntıları nedeniyle geri çekilen bu gemi, adadaki ağır abluka koşulları nedeniyle Türkiye tarafından yeniden adaya gönderilmiştir. Diğer taraftan adanın elektrik ihtiyacının yüzde 10-15’ini karşılayan Kanadalı bir şirket, ABD’nin 1 Mayıs’taki ağır yaptırım tehditlerinin ardından tesislerini kapatmış ve Moa bölgesindeki nikel rezervi yatırımlarını tamamen durdurmuştur. ABD’nin asıl hedefi de zaten burnunun dibindeki bu stratejik nikel ve kobalt kaynaklarını Çinli veya Kanadalı şirketlere kaptırmamaktır. Küba artık siyasi bir müze olmaktan çıkmış, Çin’in Latin Amerika’ya açılan stratejik ve askeri bir sıçrama tahtası haline gelmiştir.
Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026