'Süper El Niño' geliyor: Gıda fiyatlarında yeni kriz kapıda

Ekonomi ve iklim uzmanları, bu yıl küresel ölçekte etkili olması öngörülen "Süper El Niño" hava olayının dünya genelindeki gıda fiyatlarında 2028 yılına kadar uzanabilecek ciddi artışları tetikleyebileceğini bildirdi. Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin ve İran'daki savaşın küresel gıda endeksini son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştırdığı bir dönemde gelen bu uyarı, tedarik zincirlerinin aynı anda hem askeri krizler hem de aşırı hava olayları nedeniyle çifte baskı altında kalacağını ortaya koyuyor.

"Godzilla El Niño" ihtimali yüzde 63'e yükseldi

Meteoroloji uzmanları, 2026-2027 döneminde şekillenmesi beklenen bu doğa olayının, tarihin en şiddetli iklim kırılmalarından biri olabileceğine dikkat çekiyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), Pasifik Okyanusu'ndaki su sıcaklıklarında olağan dışı bir ısınmanın başladığını resmi olarak doğruladı. Kurum tarafından yapılan açıklamada, deniz yüzeyi sıcaklıklarının normal değerlerin 2 derece üzerine çıkma olasılığı yüzde 63 olarak duyuruldu. Bilim dünyasında gayriresmî olarak "Süper El Niño" veya "Godzilla El Niño" şeklinde adlandırılan bu döngünün; yıkıcı sıcak hava dalgaları, ani ve şiddetli yağışlar, uzun süreli kuraklıklar ve fırtınalarla tarım alanlarını vurması bekleniyor.

Gıda fiyatlarında sert yükseliş kapıda

Uluslararası finans kuruluşu Goldman Sachs analistleri, böylesine güçlü bir iklim dalgalanmasının küresel tarımsal emtia fiyat endeksini yüzde 15,8 oranında yukarı taşıyabileceğini öngörüyor. Söz konusu artışın Avrupa genelindeki gıda enflasyonuna yansımasının ortalama yüzde 1,3 olacağı tahmin edilirken, iklimsel etkilerin hasat ve üretim süreçlerine zaman içinde sirayet etmesi nedeniyle asıl büyük darbenin 2028 yılının ikinci yarısında hissedileceği vurgulanıyor.

Temel gıda ürünleri büyük risk altında

Uzmanların hazırladığı projeksiyonlara göre, iklim krizi tüm coğrafyaları aynı ölçüde etkilemeyecek ancak stratejik tarım havzalarında büyük kayıplara yol açacak. Hindistan'da muson yağışlarının zayıflaması sonucu buğday, pirinç ve şeker kamışı rekoltelerinde kritik düşüşler bekleniyor. Güneydoğu Asya'da baş gösterecek kuraklığın küresel palmiye yağı üretimini baltalayacağı, kahve ve kakao tarımında da benzer hasarların oluşacağı belirtiliyor. Ayrıca artan sıcaklık ve nem oranlarının bitki hastalıklarını hızla yayarak, gelecek yılların tarımsal verimliliğini de ipotek altına alacağı ifade ediliyor.

342 milyar dolarlık dev kayıp dalgası

İtalyan bankacılık grubu UniCredit, aşırı güçlü bir El Niño senaryosunun gerçekleşmesi durumunda dünyadaki tarımsal üretimin net yüzde 14,3 oranında daralabileceğini hesapladı. Bu daralma, küresel ekonomide yaklaşık 342 milyar dolarlık devasa bir üretim kaybı anlamına geliyor. Bankanın yayımladığı raporda, pirinç, şeker, kahve ve palmiye yağı gibi temel gıda maddelerinde fiyat artışlarının yüzde 50 ila yüzde 100 sınırını aşabileceği uyarısı yapıldı. Finans analiz firması UBS uzmanları da mevcut savaş ortamının gübre, enerji ve lojistik maliyetlerini halihazırda yükselttiğini, bu nedenle üretimde yaşanacak en küçük bir aksamanın bile geçmiş dönemlere kıyasla çok daha agresif fiyat patlamalarına yol açacağını hatırlatıyor.

Jurnal.ist

'Hasta akrabam var' dedi, binlerce dolar topladı: Kumar borcu için 5 yılda tam 14 kez evlendi