Adriyatik'te gizemli proje: Trump'ın damadının istediği Sazan Adası'nda neler var?

Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın Arnavutluk’taki askeri Sazan Adası üzerinde planladığı 6 milyar dolarlık lüks turizm projesi, Adriyatik bölgesinde büyük bir jeopolitik tartışmanın fitilini ateşledi. Yüz binlerce Arnavut, Soğuk Savaş döneminden kalma nükleer sığınaklar ve askeri tünellerle kaplı stratejik adanın milyarderlerin özel mülkü haline getirilmesine karşı günlerdir sokaklarda protesto düzenliyor.

Donald Trump’ın kızı Ivanka Trump ve damadı Jared Kushner tarafından Arnavutluk topraklarında hayata geçirilmek istenen milyar dolarlık turizm yatırımı, Balkanlar ve Adriyatik bölgesinde çok büyük bir diplomatik ve toplumsal krize dönüştü. "Milyarderler için lüks bir cennet" sloganıyla tanıtılan 6 milyar dolarlık devasa proje, jeopolitik açıdan hayati önem taşıyan askeri Sazan Adası sınırları içerisinde yer alıyor. Akdeniz ticaret yollarının kalbinde bulunan bu stratejik bölgenin özel bir imtiyazla küresel elitlerin kullanımına açılacağı iddiaları, ülkede adeta infial yarattı. İkinci bir Epstein Adası vakasının yaşanmasından endişe eden yüz binlerce Arnavut vatandaşı, projenin iptal edilmesi talebiyle tam 7 gündür kesintisiz olarak sokaklarda kitlesel protestolar gerçekleştiriyor.

Sazan Adası nükleer sığınakları ve Soğuk Savaş mirası

Projenin merkezinde yer alan Sazan Adası, yakın tarihin en ağır askeri ve diplomatik hafızalarından birini üzerinde taşıyor. Uydudan bakıldığında adanın yüzeyinde dikkat çeken binlerce gri nokta, komünist diktatör Enver Hoca döneminde olası bir işgale karşı inşa ettirilen tam 3 bin 600 adet beton nükleer sığınaktan oluşuyor. 1947 yılından 2015 yılına kadar sivillerin girişine tamamen yasak olan bu gizemli kara parçası, 1950’lerden 1961’e kadar da Sovyetler Birliği askerlerine ve denizaltı filolarına ev sahipliği yaptı. Soğuk Savaş döneminde Sovyet denizaltılarının gizlice yanaştığı tarihi San Nicolo Limanı, bugün Kushner’ın kurmak istediği "milyarderler için mega marina" projesinin tam olarak merkez üssü olarak planlanıyor.

Kushner'ın lüks projesi ve saklanan askeri tehlikeler

Tarihi 15. yüzyıla kadar uzanan antik bir kalenin gölgesinde yükselen adada, eski askeri patikalar takip edildiğinde çatısı çökmüş kışlalar, eski askeri hastaneler ve "22 Ekim" isimli terk edilmiş bir ilkokul göze çarpıyor. Sıradan askerlerin girişinin yasak olduğu üst kademelerdeki lüks VIP sineması ve idam edilen eski Savunma Bakanı Beqir Balluku’nun görkemli villası, adanın karanlık geçmişini özetliyor. Yerin altında ise ucu bucağı bilinmeyen 16 kilometrelik devasa bir askeri tünel labirenti uzanıyor. Jared Kushner buralarda plajlar ve lüks oteller inşa edileceğini vadetse de adayı yakından tanıyan yerel rehberler, bölgenin hâlâ aktif bir askeri atış alanı olduğunu ve patikalardan sapacak turistlerin her an patlamamış mayınlara basabileceğini açıkça belirtiyor.

Sazan Adası

Adriyatik Denizi'nin kilidi

Adanın turizme açılması sadece bir çevre veya ekonomi sorunu değil, aynı zamanda çok ciddi bir uluslararası güvenlik meselesidir. Sazan Adası, Adriyatik Denizi ile İyon Denizi’nin tam birleştiği noktada, Adriyatik’in giriş kapısı olarak kritik bir jeopolitik konuma sahip bulunuyor. Arnavutluk ana karasına 15, İtalya’ya ise yalnızca 80 kilometre mesafede yer alan ada, Adriyatik Denizi'ne giriş çıkış yapan tüm askeri ve ticari gemileri doğrudan kontrol edebilecek bir coğrafi avantaja sahip.

Jurnal.ist

Pentagon’un korktuğu füze: Rusya’nın gizli tuttuğu hipersonik silah Avangard'ın özellikleri neler?

Milyarderlerin cenneti projesinde coğrafi konumun önemi

Kushner’ın 6 milyar dolarlık devasa yatırımının en kritik safhaları, adanın doğu kesimindeki derin vadiler ve korunaklı kayalık yarıklar üzerine kurulmak isteniyor. Küresel elitlerin radarındaki bu alanlar, Akdeniz’deki deniz trafiğini izlemek ve lojistik hakimiyet kurmak için eşsiz birer askeri gözetleme noktası niteliğinde. Arnavut halkının sokaklardaki ısrarlı direnişi ve adanın temizlenmemiş mayınlarla dolu tehlikeli askeri yapısı karşısında, Arnavutluk hükümetinin ve uluslararası savunma paktlarının bu milyarlık projeye nihai onayı verip vermeyeceği ise henüz bilinmiyor.