Amerikan ambargosu Türk savunma sanayisini nasıl devleştirdi?

F-35 programından ihracat lisanslarına yayılan kriz

Yaptırımların yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye'nin halihazırda faydalandığı dış krediler durdurulurken, kritik askeri bileşenler için gereken ihracat lisansları da hızla askıya alındı. Sürecin en çok tartışılan adımı ise Türkiye'nin F-35 yeni nesil savaş uçağı programından dışlanması oldu. Yerli sistemlerin NATO altyapısı ile entegre olamayacağı tezi bahane edilerek atılan bu adım, savunma sanayisindeki kritik alt bileşenlerin tedarik zincirini bir anda kesti. Parası ödenmiş teknolojilere bile erişimin engellendiği bu dönem, başlangıçta büyük bir kriz gibi görünse de aslında Türkiye için yepyeni bir dönemin kapılarını aralıyordu.

Ambargo, milli projeler için katalizör oldu

ABD'nin uyguladığı teknolojik ve ekonomik izolasyon, evdeki hesabın çarşıya uymadığının en net kanıtı haline geldi. Dışa bağımlılığı bitirme hedefi artık bir tercih olmaktan çıkıp hayatta kalma zorunluluğuna dönüştü. Bu baskı ortamı, Türk mühendisliği için dev bir katalizör etkisi yarattı. Sektörün öncü kuruluşları ASELSAN, TUSAŞ ve ROKETSAN, yaşanan kısıtlamalara karşı vites büyüterek benzerine az rastlanır bir üretim seferberliği başlattı.

Günümüzde dünya basınının da yakından takip ettiği 5. nesil milli muharip uçağımız KAAN, gökyüzündeki kalkanımız olacak Çelik Kubbe projesi ve hava savunmamızın belkemiğini oluşturan HİSAR ile SİPER füze sistemleri; işte bu zorlu ambargo yıllarının içinden doğdu. Kriz anlarında uygulanan ambargolar, Türkiye'yi sadece kendi ihtiyaçlarını karşılayan değil, aynı zamanda küresel pazara yüksek teknoloji ihraç eden bir güç konumuna taşıdı. Görünen o ki, savunma sanayisinde yaşanan bu zorunlu dönüşüm, "kötü komşu insanı mal sahibi yapar" atasözünün günümüz dünyasındaki en net ve teknolojik karşılığı oldu.

Z Raporu

Ankara'daki NATO zirvesinde Türkiye'den eşi benzeri görülmemiş hamle