Milyonlarca beyanname tarandı, kaçış şansı kalmadı: Bakanlıktan vergi kaçıran dış ticaretçilere milyarlık fatura

Ticaret Bakanlığı, 2026'nın ilk 6 ayında dış ticaret işlemlerine yönelik sonradan ve ikincil kontrol denetimlerinde toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiğini açıkladı. Son 2,5 yılda kesilen toplam ceza ve ek tahakkuk tutarı ise 28,7 milyar liraya ulaştı.

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk yarısında yürütülen dış ticaret ve gümrük denetimleri kapsamında mevzuata aykırı işlemler nedeniyle toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiğini duyurdu. Bakanlık, riskli işlemlerin gelişmiş analiz sistemleriyle tespit edildiğini ve denetimlerin kesintisiz sürdüğünü bildirdi.

Son 2,5 yılda 28,7 milyar liralık işlem yapıldı

Bakanlığın açıklamasına göre, geçmiş dönem gümrük ve dış ticaret işlemleri sonradan kontrol firma denetimleri ile ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında değerlendirilmeye devam ediyor. Yapılan çalışmalarla mevzuata uygun hareket eden firmaların haklarının korunmasının amaçlandığı belirtilirken, son 2,5 yılda toplam 28,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği aktarıldı.

Verilere göre 2024 yılında 6,8 milyar lira, 2025 yılında ise 13,6 milyar lira tutarında ek tahakkuk ve ceza uygulanırken, 2026'nın ilk altı ayında bu rakam 8,3 milyar liraya ulaştı. Böylece yılın ilk yarısındaki tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artış gösterdi.

Riskli beyannameler veri analiziyle belirlendi

Bakanlık, denetim çalışmalarının Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğünü bildirdi. Açıklamada, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli işlemlerin belirlenmesinde Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi ileri veri analitiği sistemlerinden yararlanıldığı ifade edildi.

Riskli olduğu belirlenen firmaların Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol denetimine alındığı, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 bölge müdürlüğünün kontrol şubelerinde ayrıntılı incelemeye tabi tutulduğu kaydedildi.

Denetimler sürecek

Bakanlık açıklamasında, "Gümrük ve dış ticaret işlemlerinin kurallara uygun gerçekleştirilmesi ve vergi gelirleri üzerindeki kayıp kaçağın en aza indirilmesi amacıyla yürütülen söz konusu kontroller, önümüzdeki dönemlerde de en etkin şekilde uygulanmaya devam edecektir." ifadelerine yer verildi.