Dünyanın en büyük yatırım fonları

Bugün dünya genelinde 40’tan fazla ülkede 80’e yakın varlık fonu bulunuyor. Bu fonların küresel olarak toplam büyüklüğü yaklaşık 7,4 trilyon dolara ulaşmış durumda. Ağırlıklı olarak petrol ve doğal kaynak temelli kurulan fonların yanı sıra ihracat ve finans piyasalarındaki gelirlerle kurulan varlık fonları da mevcut. Söz konusu fonlar, her geçen zaman dünyanın dört bir yanında yatırımlarına devam ediyor. Fonların toplam büyüklüğünün birkaç yılda 15 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Dünyada çok uzun süredir birçok ülke tarafından kullanılmakta olan ulusal varlık fonları, Türkiye’de de son dönemde gündeme geldi. İşte günümüzde faaliyetlerini global çapta sürdüren dünyanın en büyük varlık fonları...

Norveç varlık fonu

Ülke : Norveç

Fon gücü : 1 trilyon dolar

Niteliği: proje yatırımı , petrol doğalgaz faaliyetleri,döviz piyasası faaliyetleri

Norveç’in devlet varlık fonu, 1990’dan itibaren ülkenin petrol ve doğalgaz üretiminin getirisiyle yabancı ülkelerde hisse senedi, tahvil ve emlak piyasalarında yatırım yapıyor. Fonun stratejisine göre, yatırımların yüzde 60’ı hisse senetlerine, yüzde 35’i sabit getirili menkul kıymetlere ve yüzde 5’i gayrimenkule yönlendiriliyor. Norveç hükümeti bu yıldan sonra hisse senetlerine yapılan yatırımın payını yüzde 70’e çıkarmayı hedefliyor. 2016 yılının sonunda fonun varlıklarının neredeyse yarısı yatırımlardan elde edilen gelirlerden, yüzde 45’i petrol ve doğalgaz faaliyetlerinden kalan bölümü de kur hareketlerinden oluşuyordu.

Norveç hükümeti, fon gelirlerinin yüzde 4’ünü kullanabilirken, geriye kalan yüzde 96’lık kısmı biriktiriliyor. Norveç dışında 77 ülkede, 9 bine yakın firmaya biriktirilen yüzde 96’lık kısımla yatırım yapılıyor ve ülkenin fondaki parası sabit kalırken, elde edilen gelir harcanıyor.

Dünyanın en büyük fonu olan Norveç Varlık Fonu, tarihinde ilk kez 1 trilyon dolar seviyesini aştı. Fonun dünyada halka açık her şirkette ortalama olarak yüzde 1,3 payı bulunuyor. 2016 sonu itibarıyla yaklaşık 1 milyar dolarını Türkiye’deki 48 şirketin hisse senetleriyle değerlendirdiği ortaya çıkan fon, Türkiye’de ilaç sanayii, bankacılık, gıda, iletişim hizmetleri, ulaşım ve beyaz eşya sektörlerinde faaliyet gösteren büyük şirketlerin hisseleriyle ilgileniyor.

Fonun Türkiye’deki yatırım portföyünde, TÜPRAŞ Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ, Enka İnşaat ve Sanayi AŞ, Petkim Petrokimya Holding AŞ, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları ve Aksa Enerji Üretim AŞ olmak üzere 5 Türk enerji şirketinin hisseleri de yer alıyor. Fonun söz konusu 5 şirketteki ortaklık hisse değeri 112 milyon 112 bin dolar olarak kayda geçti. Yatırımları arasında en büyük payı ise Garanti Bankası aldı.

Çin yatırım şirketi

Ülke : Çin

Fon gücü: 813.8 milyar dolar

Niteliği : Döviz piyasası faaliyetleri

Çin Halk Cumhuriyeti’nin döviz rezervlerinin bir kısmının yönetiminden sorumlu olan ve 2007 senesinde kurulan bu yatırım şirketinin varlık değeri ise 813,8 milyar dolar. Bu fon kurulduğu yılda toplam olarak 138 doğrudan yatırım yapılmış ve yatırım miktarlarının hepsi 77,7 milyon dolar olarak belirlenmiş. Çin varlık fonu gelişmekte olan Doğu Asya ülkeleri grubuna giriyor bu grupta Çin’in yanı sıra Hong Kong ve Singapur ülkeleri de yer alıyor. Çin, Hong Kong, Singapur gibi ülkelerde malın ithalinden ziyade ihracatını baz alarak meydana gelen dış ticaret fazlalarına bu fonda yer veriyor.

Safe yatırım şirketi

Ülke :Çin

Fon gücü: 441 milyar dolar

Niteliği : Döviz piyasası faaliyetleri

Büyüklüğü 441 milyar dolar olan SAFE Yatırım Şirketi 1997’de kuruldu. Çin merkezli olan şirket döviz piyasası faaliyetlerini düzenlerken emtia sözleşmelerine, vergi borçlarına, risk sermayesi şirketlerine ve diğer çeşitli alanlarda yatırım yapıyor.

BAE Abu Dhabi yatırım kurumu

Ülke : BAE

Fon gücü: 792 milyar dolar

Niteliği : Petrol doğalgaz faaliyetleri

1976’da kurulan Birleşik Arap Emirliklerinin başkenti olan Abu Dabinin yönettiği yatırım fonunun malvarlığı değeri 792 milyon dolar. Ülkede bütçe fazlasının yüzde 70’i bu fona aktarılıyor. Bu fonunun temel geliri olarak petrol fakat sadece petrol değil gaz sektöründen de gelir elde ediyor. Fon 2010 senesinde tam 1.2 milyar dolarlık zarara uğradı bu 2 sene sürdü. 2012 senesinde yeniden dünyanın en büyük yatırım fonları arasında girerek zarar etmeden devam eden bi seyir sürdürdü. Şu anda sıralamaya göre Orta Doğu’daki en büyük dünyada ise en büyük 3. varlık fonu olarak bilinmekte.

Suudi Arabistan kamu yatırım fonu

Ülke : Suudi Arabistan

Fon gücü: 320 milyar dolar

Niteliği : Proje yatırımı

Kamu Yatırım Fonu (PIF), Suudi Arabistan’a ait bir servet fonu olarak toplam 320 milyar dolar tutarında tahmini varlık ile dünyanın en büyük devlet refah fonları arasında yer alıyor. Fon, öz kaynaklara, kredilere veya garantilere ve kamu fonlarının tahsislerine göre belirli projelere yatırım yapıyor. PIF ayrıca büyük ölçekli devlet ve özel sanayi projelerine orta ve uzun vadeli krediler sağlıyor. Konut finansmanı, yenilenebilir enerji ve bilgi teknolojisi konularına odaklanarak telekom, havacılık, enerji, yeşil teknolojiler ve güvenlik alanlarıyla ilgileniyor.

Mart 2016’da, Suudi Aramco’nun mülkiyetinin PIF’e devredileceği ve İngiltere’nin 2017’ye kadar Aramco’nun hisselerinin yüzde 5’ini listeleyeceği açıklandı. PIF, dünyanın en büyük devlet serveti fonu olmayı hedefliyor.

Sama yabancı holding

Ülke : Suudi Arabistan

Fon gücü: 494 milyar dolar

Niteliği : Petrol doğalgaz faaliyetleri, emeklilik fonları, döviz piyasası faaliyetleri

SAMA Yabancı Holding, Suudi Arabistan Merkez Bankası’nın bir parçası olan Suudi Arabistan Para Ajansı (SAMA) tarafından kontrol edilen bir servet fonu. SAMA’nın işlevleri arasında ulusal para birimi, Suudi Riyali, ticari bankaları denetlemek, döviz rezervlerini yönetmek, fiyat ve döviz kuru istikrarını teşvik etmek ve Suudi finansal sisteminin büyümesini ve sağlamlığını korumak yer alıyor. Fon, esas olarak Suudi Arabistan’ın petrolle ilişkili şirketlerinin servetinden oluşuyor, ancak değerinin bir kısmı belirli Suudi emeklilik maaşlarının idaresinden geliyor. SAMA’nın yabancı varlıkları, dünyadaki herhangi bir ülkenin en büyük tasarruf havuzlarından birini oluşturuyor. Varlık Fonu Enstitüsü’ne göre, fon, 2018 Haziran ayından bu yana 494 milyar dolarlık net değeriyle dünyanın en büyük beşinci yatırım fonu.

Katar varlık fonu

Ülke : Katar

Fon gücü: 320 milyar dolar

Niteliği : Petrol doğalgaz faaliyetleri

2005 senesinde kurulan bu varlık fonunun günümüzdeki geliri 320 milyar dolara kadar ulaşıyor. Temel geliri bir çok Arap ülkesi gibi petrole dayalı ama gelir kaynaklarında ek olarak gaz sektörü de var. Katar’ın sadece Türkiye’de 18 milyon dolarlık yatırımı var ve genelde turizm, gayrimenkul gibi alanlarda yatırım yapmaya öncelik veriyor. Şu anda bu fon Londra Menkul Kıymetler Borsasının en büyük hissedarı konumunda.

Kuveyt yatırım otoritesi

Ülke : Kuveyt

Fon gücü: 592 milyar dolar

Niteliği : Petrol doğalgaz faaliyetleri

Dünyanın ilk ve en eski servet fonu olan Kuveyt Yatırım Otoritesi (KIA), Kuveyt’in yerel ve yabancı yatırımlar konusunda uzmanlaşmış bir yönetim organı olan servet fonu. 592 milyar doları aşan varlık büyüklüğü ile dünyadaki en büyük devlet servet fonlarından olma özelliğine sahip. Fon ayrıca, 2018’de yaklaşık 1.3 milyar pound karşılığında petrol ve gaz boru hattı şirketi North Sea Midstream Partners Limited’i satın almak için bir anlaşma imzaladı.

GIC Pırıvate Lımıted

Ülke : Singapur Fon gücü: 359 milyar dolar Niteliği : Döviz piyasası faaliyetleri, özel sermaye ve emlak sektörü yatırımı

Eskiden Singapur Yatırım Kurumu olarak bilinen GIC Private Limited, 1981 yılında Singapur’un yabancı rezervlerini yönetmek için Singapur Hükümeti tarafından kurulan bir servet fonu. Fonun misyonu, 20 yıllık yatırım zamanı ufku boyunca küresel enflasyonun üzerinde iyi uzun vadeli getiri elde etmek amacıyla rezervlerin uluslararası satın alma gücünü korumak ve artırmak. Dünyanın dört bir yanındaki önemli finans başkentlerinde 10 ofis ağı bulunan GIC, uluslararası piyasada gelişmiş piyasa paylarına, gelişmekte olan piyasa paylarına, nominal tahvillere ve nakit paralara, enflasyona bağlı tahvillere, özel sermaye ve emlak sektörüne yatırım yapıyor. Varlık Fonu Enstitüsü, fonun varlıklarını 359 milyar dolar olarak tahmin ediyor.

Buffet’ın yönettiği

fonun nakit

büyüklüğü 100 milyar

dolara dayandı